1 nhà văn nọ từng kể một kỷ niệm khiến bà nhớ mãi. Một đêm khuya, khi hai vợ chồng bà đã thu dọn xong xuôi để nghỉ ngơi thì bất ngờ có người gõ cửa. Không hẹn trước, không báo trước, vị khách ấy cứ thế bước vào nhà, thản nhiên đi thẳng vào thư phòng, lật giở sách trên giá, lúc ra về còn tiện tay cầm luôn một món đồ nhỏ trên bàn. Vợ chồng nhà văn này vốn hiền hòa, lễ độ, nhưng với kiểu “bạn bè” như vậy, họ chỉ còn cách giữ khoảng cách.
Câu chuyện ấy khiến nhiều người giật mình: đi thăm nhà người khác, nếu thiếu chừng mực, rất dễ trở thành người khiến chủ nhà khó chịu mà bản thân lại không hề hay biết.
Dù quan hệ có thân thiết đến đâu, khi bước vào không gian sống của người khác, có 5 hành vi cha mẹ nhất định phải dạy con tránh xa.
1. Đến thăm đột ngột, không báo trước
Một người bạn kể rằng cuối tuần cô định dọn dẹp nhà cửa, sắp xếp đồ đạc theo mùa. Thế nhưng, một người bạn khác gọi điện nói sẽ “lát nữa ghé qua chơi cùng con”. Chưa kịp từ chối thì người kia đã nói đang ở gần khu nhà rồi.
Quan hệ thân thì thân thật, nhưng cảm giác bị “đặt vào thế đã rồi” khiến chủ nhà vô cùng khó chịu. Không tiếp thì mang tiếng lạnh nhạt, mà tiếp thì nhà cửa bừa bộn, kế hoạch cá nhân bị phá vỡ.
Đi thăm nhà ai, báo trước là phép lịch sự tối thiểu. Nếu tiện đường ghé qua, càng phải hỏi một câu: “Có tiện không?” và phải chấp nhận khả năng bị từ chối.
2. Để trẻ con tùy tiện xông vào không gian riêng
Có người từng bức xúc vì con của họ hàng sang chơi rồi chạy thẳng vào phòng ngủ, lục ngăn kéo, làm đổ mỹ phẩm, thậm chí làm hỏng món đồ yêu thích. Đáng nói hơn, người lớn không những không nhắc nhở mà còn cười xòa: “Trẻ con mà, hiếu động chút có sao đâu".
Thực ra, phòng ngủ là không gian riêng tư, kể cả với người thân. Trẻ nhỏ không biết ranh giới, nhưng người lớn thì phải dạy.
Các chuyên gia tâm lý trẻ em cho rằng: việc trẻ xâm phạm không gian riêng của người khác phản ánh sự thiếu giáo dục về giới hạn. Lâu dần, điều này không chỉ khiến người khác khó chịu mà còn làm hỏng các mối quan hệ.
3. Nói năng vô tư quá mức, thích bình luận, chê bai
Có những vị khách vừa bước vào nhà đã bắt đầu “nhận xét”: Nhà bày thế này chật quá; Con bạn sao gầy thế; Trang trí kiểu này lỗi thời rồi… Dù với danh nghĩa “quan tâm”, nhưng nghe vào chỉ thấy thiếu tinh tế. Mỗi gia đình đều có điều kiện, hoàn cảnh và gu thẩm mỹ riêng. Thứ họ có hôm nay là kết quả của rất nhiều nỗ lực, không phải để người khác tùy tiện phán xét.
Được mời đến nhà là một sự tin tưởng. Hãy nói lời khen khi có thể, và im lặng khi không cần thiết.
4. Tự ý mang theo thú cưng
Nuôi thú cưng là sở thích cá nhân, nhưng không phải ai cũng yêu động vật, càng không phải ai cũng phù hợp với lông, mùi hay sự hiếu động của chúng.
Đã có trường hợp khách mang mèo đến chơi, mèo làm bẩn thảm, cào hỏng sofa, thậm chí khiến trẻ nhỏ bị trầy xước. Chưa kể có người bị dị ứng nặng với lông thú.
Nguyên tắc rất rõ ràng: chỉ mang thú cưng khi chủ nhà chủ động mời và đồng ý.
5. Mang theo quá nhiều cảm xúc tiêu cực
Có những buổi tụ họp vốn rất vui, nhưng chỉ cần một người ngồi than thở liên tục về chồng, công việc, gia đình… là không khí lập tức nặng nề. Ai cũng có áp lực, ai cũng mệt mỏi. Nhưng bạn bè không có nghĩa vụ phải gánh cảm xúc tiêu cực thay bạn. Than thở vừa phải thì được cảm thông, nhưng biến cuộc gặp gỡ thành nơi trút bầu tâm sự sẽ khiến người khác muốn… tránh xa.
Quan hệ thân thiết không đồng nghĩa với việc được phép “vô tư quá mức”. Lịch sự, chừng mực và tôn trọng ranh giới là thứ giúp tình cảm bền lâu, chứ không phải sự thân quen suồng sã.
Đặc biệt khi dẫn trẻ đến nhà người khác, cha mẹ càng phải để ý lời nói, hành vi của mình và của con. Dạy con biết tôn trọng không gian, giữ trật tự, nói lời dễ nghe chính là dạy con cách được người khác yêu quý suốt đời.
Thân thiết là để gần nhau lâu hơn, không phải để làm nhau khó chịu.
Hiểu Đan
