Theo Lao Động, là cha mẹ, một trong những nhiệm vụ của bạn là dạy con cư xử theo các chuẩn mực xã hội. Con cần phải biết nhận sai và nói lời xin lỗi.
Tuy nhiên, không phải dạy bằng cách ép buộc con nói xin lỗi mà mục tiêu cuối cùng là dạy con nhận ra sai lầm của mình và nói lời xin lỗi một cách chân thành. Dưới đây là những cách dạy con nhận sai và nói lời xin lỗi.
Giúp con bạn bình tĩnh
Hãy hít thở sâu, đến gần con bạn và đưa con ra khỏi nơi xảy ra xung đột để trẻ bình tĩnh. Ảnh minh họa.
Hầu hết, những tình huống trẻ cần xin lỗi đều nằm ngoài tầm kiểm soát vì khi đó trẻ đang tức giận. Khi trẻ đang tức giận nếu bạn bắt trẻ xin lỗi sẽ khiến chúng nảy sinh ra những suy nghĩ như: Tại sao mình phải xin lỗi? Hay còn có thể khiến trẻ tức giận hơn.
Thay vào đó, hãy hít thở sâu, đến gần con bạn và đưa con ra khỏi nơi xảy ra xung đột để trẻ bình tĩnh. Bạn có thể giúp đỡ bằng cách nói chuyện với con, hỏi han…
Phân tích tình huống với con bạn
Khi con bạn bình tĩnh trở lại, hãy để trẻ kể cho bạn nghe khía cạnh của câu chuyện và để trẻ bày tỏ cảm xúc của mình. Trong các cuộc xung đột, cảm xúc là rất quan trọng và trên thực tế đây là yếu tố kích hoạt hành động của trẻ.
Khi này bạn cần phân tích những gì đã xảy ra, chỉ cho con đâu là đúng đâu là sai, đâu là nên và không nên.
Khuyến khích sự đồng cảm để dạy con bạn biết xin lỗi
Bây giờ bạn đã biết điều gì đã xảy ra và tại sao con bạn lại phản ứng như vậy, hãy hỏi trẻ xem chúng sẽ cảm thấy thế nào khi ở vị trí của đứa trẻ kia.
Bạn thậm chí có thể nói về một tình huống tương tự mà con đã trải qua. Ý tưởng là để con bạn đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu lỗi của mình.
Cùng con bạn phân tích xem chúng có thể làm khác đi những gì
“Nếu bạn có thể quay ngược thời gian, bạn sẽ thay đổi điều gì về những gì đã xảy ra?" Bài tập này cho phép con bạn nghĩ ra những cách khác để giải quyết xung đột.
Mặc dù đúng là động não sẽ không giải quyết được tình huống hiện tại, nhưng đó là một cách tốt để học cách quản lý cảm xúc cho tương lai.
Cha mẹ làm “gương” cho con
Là cha mẹ, bạn phải làm gương vì con cái của bạn học dựa trên những gì bạn làm. Ảnh minh họa.
Một khía cạnh quan trọng mà cha mẹ có xu hướng quên đi là họ cần phải làm gương.
Đôi khi trong cuộc sống có thể bạn mắc lỗi hoặc phản ứng không tốt, bạn cần phải xin lỗi. Xin lỗi không phải là một điểm yếu mà là một sức mạnh. Là cha mẹ, bạn phải làm gương vì con cái của bạn học dựa trên những gì bạn làm.
Tuy nhiên nói lời “xin lỗi” chưa hẳn đã là cách thể hiện tốt nhất. Bạn có thể ôm, mời con đi chơi hoặc vẽ tặng con một bức tranh… để xin lỗi.
Điều quan trọng ở đây là để con bạn học cách chịu trách nhiệm về hành động của mình theo một cách nào đó.
Chấp nhận tha thứ hoặc bỏ qua và khen thưởng trẻ sau khi trẻ nhận lỗi và xin lỗi
Một lời khen ngợi là rất cần thiết khi trẻ dám dũng cảm đứng ra nhận lỗi của bản thân mình. Bạn có thể dùng những câu như “Con rất dũng cảm, biết nhận lỗi như thế là đã lớn”… để khích lệ con mình. Hãy đưa ra cho trẻ những ví dụ rằng kể cả người lớn đôi khi cũng mắc sai lầm và nói thật ra để mọi người cùng góp ý, sửa chữa mới đáng khen và được tha thứ.
Không la mắng hay phạt trẻ
Đôi khi chúng ta cần có những hình phạt dành cho trẻ cứng đầu nhưng mọi phương pháp như vậy chỉ là nhất thời, quan trọng là người lớn cần giải thích cho trẻ hiểu sai lầm của trẻ và cho trẻ thấy rằng nếu còn tiếp tục sẽ nhận lại nhiều hậu quả. Việc la mắng hay phạt trẻ cũng là hình thức bạo lực, điều này càng làm tăng hung tính trong trẻ mà không giải quyết được gì.
Trên thực tế, rất nhiều trẻ không chịu nói xin lỗi đơn giản vì chúng không biết được tầm quan trọng của hành động ấy. Trẻ cần phải học được cách cũng như hiểu được tầm quan trọng của hành động xin lỗi.
Cha mẹ hãy giải thích để trẻ hiểu xin lỗi là việc cần làm khi trẻ có lời nói hoặc hành động sai trái với người khác. Trẻ cũng cần hiểu rằng hành động xin lỗi không xóa bỏ được những gì đã xảy ra. Điều đó cho thấy trẻ sẽ nỗ lực để không lặp lại việc sai đó nữa. Ngoài ra, việc hiểu được bằng cách xin lỗi, trẻ sẽ xoa dịu được những tổn thương mà mình đã gây ra cho người khác. Tất nhiên, bạn hãy diễn đạt theo cách phù hợp nhất với độ tuổi cũng như tính cách của trẻ.
Đối với các trẻ dưới 3 tuổi, trẻ cần được chỉ bảo khi nào cần nói xin lỗi và bạn nên tập trung vào câu nói này.
Ở các trẻ 3 - 5 tuổi, con nên được chỉ ra những gì mình đang làm là sai.
Đến 5 - 6 tuổi, trẻ đã hiểu và bắt đầu phát triển sự hối hận về hành động của mình.
"Dù ở độ tuổi nào, bạn cũng cần lưu là đừng khiến trẻ hiểu theo hướng câu “xin lỗi” sẽ là một thẻ bài miễn trừ giúp bản thân được an toàn khỏi mọi rắc rối. Việc giúp trẻ nhận lỗi và xin lỗi là những điểm quan trọng mà trẻ cần nhận thức, rèn luyện được để trở nên một người có trách nhiệm với bản thân và mọi người trong tương lai", chuyên viên tâm lý giáo dục Võ Thị Trường Thanh, Trung tâm Fudubank (chuyên về kỹ năng cho học sinh tại TP.HCM) nhấn mạnh.
