Meta vừa nộp đơn kiện một số cá nhân bị cáo buộc đứng sau các chiến dịch quảng cáo lừa đảo trên Facebook và Instagram. Đáng chú ý, trong số các bị đơn có một người mang tên Ly Van Lam, được cho là có liên quan đến Việt Nam. Thông tin này được các hãng tin quốc tế như The Straits Times và Engadget đăng tải, đánh dấu một trong những trường hợp hiếm hoi một tài khoản quảng cáo tại khu vực Đông Nam Á bị xử lý bằng con đường pháp lý thay vì chỉ dừng ở mức khóa tài khoản như trước đây.
Theo nội dung trong hồ sơ vụ kiện, các quảng cáo nói trên đã sử dụng chiêu thức quen thuộc là mời chào mua sản phẩm từ những thương hiệu nổi tiếng với mức giá giảm sâu nhằm thu hút sự chú ý của người dùng. Tuy nhiên, khi nhấp vào quảng cáo, người xem không được dẫn tới trang bán hàng chính thức mà bị chuyển hướng sang các website khác. Meta cho rằng đây là hành vi gian lận có chủ đích, nhằm đánh lừa người dùng và vi phạm nghiêm trọng các quy định của nền tảng.
Vụ kiện này không diễn ra đơn lẻ mà nằm trong một chiến dịch rộng hơn. Cùng thời điểm, Meta cũng khởi kiện các cá nhân tại Brazil và Trung Quốc với cáo buộc tương tự. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận của công ty đã thay đổi. Nếu trước đây, các biện pháp xử lý chủ yếu dừng ở việc chặn quảng cáo, khóa tài khoản hoặc vô hiệu hóa trang, thì nay những trường hợp bị đánh giá là nghiêm trọng đã được đưa ra tòa. Với những người từng quen thuộc với khái niệm “via sạch” hay “page sống lâu” trong giới chạy quảng cáo, động thái này cho thấy mức độ rủi ro không còn dừng ở việc mất tài khoản.
Trong cộng đồng quảng cáo trực tuyến, việc tìm cách vượt qua hệ thống kiểm duyệt nội dung không phải là điều mới. Một số kỹ thuật cho phép hiển thị nội dung hợp lệ cho hệ thống duyệt, nhưng sau khi được phê duyệt lại chuyển hướng người dùng sang một trang khác. Trước đây, các hành vi này thường chỉ bị xử lý bằng biện pháp kỹ thuật. Tuy nhiên, trong vụ việc lần này, Meta cho rằng đây là hành vi gian lận có tổ chức và đưa vào hồ sơ kiện như một phần của cáo buộc.
Động thái cứng rắn hơn từ Meta diễn ra trong bối cảnh công ty đang chịu áp lực lớn liên quan đến vấn nạn quảng cáo lừa đảo. Tại Mỹ, Meta phải đối mặt với nhiều vụ kiện cho rằng họ chưa kiểm soát hiệu quả các nội dung gian lận xuất hiện trên nền tảng. Việc chủ động khởi kiện các đối tượng bị cáo buộc đứng sau những chiến dịch lừa đảo được xem như bước đi nhằm thể hiện rằng công ty đang tăng cường trách nhiệm và siết chặt quản lý.
Trước đây, thị trường Việt Nam từng xuất hiện trong một số vụ việc liên quan đến quảng cáo, nhưng phần lớn xoay quanh hành vi chiếm quyền truy cập tài khoản quảng cáo. Trường hợp lần này khác biệt ở chỗ gắn trực tiếp với nội dung quảng cáo bị cho là lừa đảo người tiêu dùng. Điều này khiến vụ việc nhận được sự chú ý nhiều hơn, đặc biệt trong bối cảnh cộng đồng làm quảng cáo trong nước hoạt động đông đảo và sôi động.
Với người dùng, kịch bản quen thuộc vẫn lặp lại dưới hình thức mới. Các quảng cáo giảm giá sâu cho sản phẩm hàng hiệu thường tạo cảm giác khó bỏ qua. Chỉ sau vài thao tác, giao dịch có thể hoàn tất. Khi phát hiện vấn đề, người mua mới nhận ra mình đã bị chuyển hướng sang trang không chính thức và khó có khả năng xử lý hậu quả. Khi đó, mức giá hấp dẫn ban đầu có thể trở thành tổn thất thực tế.
Việc Meta đưa một tài khoản quảng cáo ra tòa cho thấy cách tiếp cận của nền tảng này đã thay đổi. Trước đây, rủi ro lớn nhất với người chạy quảng cáo vi phạm có thể chỉ là mất tài khoản. Hiện tại, rủi ro đó có thể chuyển sang một cấp độ khác, nơi câu chuyện không còn dừng lại ở bảng điều khiển quảng cáo mà diễn ra trong phòng xử án. Với những người từng xem việc lách duyệt là một kỹ năng nghề nghiệp, đây có thể là tín hiệu rõ ràng cho thấy giai đoạn “làm lại từ đầu bằng tài khoản mới” không còn đơn giản như trước.
Thế Duyệt
