"Mỏ vàng" thu hút 58,4 tỷ USD cho Việt Nam được Thủ tướng gỡ khó, chốt thời hạn cho các dự án chiến lược

Thủ tướng chốt thời hạn và hướng tháo gỡ hàng loạt dự án lớn kéo dài tại TPHCM

Chiều 4/1, tại TPHCM, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Ban Chỉ đạo về rà soát tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án (Ban Chỉ đạo 1568) đã làm việc với lãnh đạo Thành phố.

Theo Quyết định 1568 của Thủ tướng Chính phủ, Thành phố đã tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo danh mục gồm 12 công trình, dự án lớn tồn đọng, vướng mắc kéo dài, trong đó có 6 dự án đầu tư thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cùng 3 dự án, 3 tài sản công vướng mắc thuộc thẩm quyền giải quyết của bộ.

Cùng với đó, TPHCM đã thống kê 66 dự án bất động sản vướng mắc, kéo dài, trong đó Thành phố đã giải quyết được 34 dự án, còn 32 dự án cần tiếp tục giải quyết.

Đồng thời, có 200 dự án khác đang tập hợp thông tin để tiếp tục báo cáo Thủ tướng Chính phủ. 

Phát biểu kết luận, với 6 dự án lớn thuộc thẩm quyền của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng cho biết dự án đô thị Đại học Quốc tế (xã Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn) đã được xem xét, chỉ đạo hướng giải quyết.

Với 5 dự án còn lại, trong đó có dự án chống ngập trị giá 10.000 tỷ đồng, các bộ, ngành, TPHCM và các địa phương đang đề xuất điều chỉnh, bổ sung cơ chế, chính sách, Chính phủ sẽ ban hành 1 nghị quyết để tháo gỡ. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần trình ban hành nghị quyết này trước ngày 15/1. 

Với 200 dự án khác đang được thống kê, Thủ tướng yêu cầu TPHCM tiếp tục phân loại, làm rõ thẩm quyền xử lý, đề xuất phương án theo các luật mới được ban hành, Nghị quyết 98 của Quốc hội và các nghị định hướng dẫn của Chính phủ.

Với 32 dự án bất động sản còn lại và các dự án vướng mắc, kéo dài khác có thể tiếp tục được rà soát, thống kê thời gian tới, TPHCM tiếp tục xử lý theo các quy định, tiền lệ đã có. Còn các dự án chưa có quy định, chưa có tiền lệ thì tiếp tục báo cáo, đề xuất có thẩm quyền.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó, có trọng tâm, trọng điểm, phân công "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian thực hiện, rõ hiệu quả, rõ sản phẩm"; không câu nệ, có thông tin tới đâu thì xử lý tới đó, việc đã chín, đã rõ thì quyết định, việc chưa rõ, chưa chín thì tiếp tục thu thập thông tin đầy đủ; giải quyết nhanh, hiệu quả, kịp thời nhưng đặc biệt lưu ý không để sai chồng sai, tiêu cực, lãng phí.

6 dự án lớn đang vướng mắc ở TPHCM là những dự án nào?

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1

Khởi công giữa năm 2016, dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng là một trong những dự án trọng điểm, có vai trò trọng yếu, đặt mục tiêu kiểm soát ngập do triều, ứng phó biến đổi khí hậu cho 570 km2 với khoảng 6,5 triệu dân ven sông Sài Gòn và trung tâm TP.HCM.

Thế nhưng đã 8 năm trôi qua, dự án vẫn chưa hẹn ngày "về đích". Việc chậm hoàn thành dự án, đồng nghĩa với việc vùng diện tích 570 km2 với khoảng 6,5 triệu dân TP.HCM sẽ phải tiếp tục sống chung với triều cường.

Hiện tại, dự án này gặp 3 khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Cụ thể, dự án chưa được xác định rõ thẩm quyền và trình tự thực hiện khi có nhiều nội dung thay đổi, dẫn đến việc dự án thuộc tiêu chí dự án quan trọng quốc gia.

Dự án đang không có nguồn vốn để hoàn thành. Nguyên nhân là Ngân hàng không đủ cơ sở để ký phụ lục hợp đồng tín dụng với nhà đầu tư để trình Ngân hàng Nhà nước gia hạn thời gian giải ngân tái cấp vốn.

UBND TPHCM cũng trình bày về việc chưa có cơ sở để huy động nguồn vốn ủy thác cho nhà đầu tư, doanh nghiệp tiếp tục thi công, hoàn thành công trình.

Dự án Saigon Sports City

Là một trong những khu phức hợp có quy mô lớn nhất TP.HCM và là điểm sáng của TP Thủ Đức, nhưng hơn 4 năm kể từ ngày khởi công, dự án khu phức hợp Saigon Sports City vẫn gần như bất động.

Hiện tại, dự án chỉ mới hoàn thiện khu vực đường dẫn, nhà mẫu và cây cầu kết nối phân khu phía bắc và phân khu phía nam. Trong khi đó, các hạng mục chính vẫn chưa có dấu hiệu thi công.

Saigon Sports City là dự án khu phức hợp lớn gồm nhà ở cao cấp, khu thương mại dịch vụ và khu thể thao công cộng với quy mô lên đến 64 ha. Đây được xem là một trong những khu phức hợp lớn nhất TP.HCM, thuộc khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc, phường An Phú, TP Thủ Đức.

Dự án khởi công từ cuối năm 2019 và dự kiến hoàn thiện vào năm 2027. Tuy nhiên, tiến độ thi công thực tế không đạt như kỳ vọng. Kế hoạch ban đầu của Saigon Sports City là cung cấp 4.300 căn hộ cao cấp, bên cạnh tổ hợp thể thao, trung tâm giải trí... với tổng vốn đầu tư lên đến 500 triệu USD.

Dù dự án được thiết kế 10 tòa chung cư, mỗi tòa có tối đa 30 tầng, nhưng thực tế sau hơn 4 năm động thổ, nơi đây vẫn chỉ là khu đất trống. Đối với các hạng mục quan trọng như khu thể dục thể thao và khu nhà ở, chủ đầu tư vẫn chưa công bố mốc thời gian triển khai cụ thể.

Dự án Saigon Centre-IV và Dự án Saigon Centre-V

Dự án Saigon Center nằm tại số 92 - 94 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. Năm 1993, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã cấp phép đầu tư chủ đầu tư thực hiện dự án này với 5 dự án thành phần Saigon Center I, II, III, IV, V. Thời hạn hoạt động của các dự án là 50 năm kể từ ngày 19/6/1993 (ngày giao đất).

Trong 5 dự án nói trên, 3 dự án Saigon Center I, II, III đã hoàn thành và đi vào hoạt động từ lâu, 2 dự án Saigon Center IV, V đã “bất động” tròn 3 thập kỷ.

Tọa lạc tại vị trí đắc địa ở trung tâm Quận 1 (TP.HCM), dù đã được cấp phép đầu tư từ 30 năm trước, nhưng các dự án Saigon Center IV, V đến nay vẫn chưa thể triển khai xây dựng.

Hai dự án trên đình trệ kéo dài là do các đối tác Việt Nam chưa bàn giao đủ quỹ đất để xây dựng Dự án, khiến mục tiêu xây cao ốc văn phòng cho thuê chưa thành hiện thực.

Theo UBND TP.HCM, do chưa thống nhất được phương án đền bù, di dời nên chưa thể giao đất cho Nhà đầu tư. Chính quyền Thành phố dù lâu nay đã phối hợp với Bộ Giao thông vận tải để thỏa thuận các phương án nhưng vẫn chưa “chốt hạ”.

Để "cứu" 2 dự án này, UBND TP.HCM và Bộ Kế hoạch và Đầu tư có cùng quan điểm là kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho điều chỉnh thời hạn hoạt động 2 dự án là 50 năm kể từ ngày bàn giao mặt bằng, theo quy định của Luật Đất đai 2014.

Khu đô thị Đại học Quốc tế, xã Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn

Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế có quy mô 880 ha, nằm gần Quốc lộ 22 (đường Xuyên Á) và đường Đặng Công Bỉnh (đường Thanh Niên), được tách biệt hoàn toàn bởi hệ thống kênh đi qua địa bàn xã Tân Thới Nhì (huyện Hóc Môn, TPHCM). 

Tổng mức đầu tư của dự án là 59.000 tỷ đồng (khoảng 2,5 tỷ USD). Mục tiêu là phát triển thành một khu đô thị - đại học quốc tế trong Khu đô thị Tây Bắc TPHCM, bao gồm khu giáo dục (các trường học từ cấp tiểu học đến đại học); khu dân cư; khu thương mại - dịch vụ; khu giải trí, y tế, thể thao; khu công viên; công viên công nghệ thông tin.

Sau khi được cấp giấy chứng nhận đầu tư, chủ đầu tư đã tiến hành các thủ tục trình cơ quan nhà nước phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người dân để lấy đất làm dự án. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, nhà đầu tư gặp khó khăn về tài chính, dẫn đến chậm tiến độ.

Hiện nay, phần lớn diện tích được quy hoạch bên trong dự án chỉ là bãi đất bị bỏ hoang và dấu tích của những căn nhà đã đập bỏ.

Dự án Đầu tư xây dựng đoạn tuyến kết nối từ đường Phạm Văn Đồng đến Nút giao thông Gò Dưa - Quốc lộ 1, TP Thủ Đức (Vành đai 2)

Dự án xây dựng đoạn kết nối từ đường Phạm Văn Đồng đến nút giao thông Gò Dưa - Quốc lộ 1 (thành phố Thủ Đức, TPHCM) theo hợp đồng BT, có tổng vốn đầu tư theo Hợp đồng số 6824 là 2.765 tỷ đồng, trong đó, chi phí dự án BT là 944 tỷ đồng, giải phóng mặt bằng là 1.821 tỷ đồng.

Về tiến độ, dự án được khởi công ngày 15/12/2017, đến nay đạt 43,79% khối lượng, tương đương giá trị được cơ quan chức năng TPHCM xác nhận là 372,2 tỷ đồng. 

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, đến nay diện tích mặt bằng đã được bàn giao đạt 186.225m2/206.917 m2 (đạt 90%). Nhà đầu tư đã chi 1.070 tỷ đồng cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; nâng tổng giá trị thực hiện đến ngày 31/8/2019 là 1.393 tỷ đồng. 

Sau khi có Thông báo số 722/TB-KTNN ngày 30/12/2019 của Kiểm toán Nhà nước, dự án đã tạm ngưng triển khai để đợi cơ quan nhà nước rà soát, điều chỉnh, ký kết phụ lục hợp đồng.

Tuy nhiên, từ năm 2019 đến nay (hơn 5 năm), việc bổ sung hoàn thiện, ký kết các phụ lục hợp đồng vẫn chưa được thực hiện, các thủ tục thanh toán cho nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi về quy trình, thủ tục, nhà đầu tư vẫn chưa nhận được khoản thanh toán nào.

Dự án tạm dừng thi công từ đầu năm 2020 cho đến nay, gây lãng phí giá trị công trình, việc chưa khép kín vành đai 2 TPHCM gây ùn tắc giao thông cho khu vực, đô thị trung tâm, người dân chưa được hưởng những lợi ích của tuyến đường mang lại, gây rủi ro về việc tái lấn chiếm mặt bằng thi công, phát sinh chi phí giải phóng mặt bằng do Nhà nước điều chỉnh bảng giá đất.

Thái Hà