Xe máy vẫn là phương tiện giao thông chủ lực tại Việt Nam với khoảng 79 triệu xe đăng ký lưu hành. Đây cũng là nhóm phương tiện chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ tai nạn giao thông, khiến việc ứng dụng các công nghệ hỗ trợ an toàn như phanh ABS xe máy ngày càng được quan tâm.
Phanh ABS giúp giảm đáng kể số vụ tai nạn giao thông
AIP Foundation phối hợp với Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng (ACST) vừa công bố kết quả chuỗi ba nghiên cứu chuyên sâu về hệ thống chống bó cứng phanh (ABS) dành cho xe mô tô, xe gắn máy tại Hà Nội. Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia kỹ thuật và các tổ chức quốc tế.
Theo ban tổ chức, mục tiêu của dự án là bổ sung nguồn dữ liệu thực tiễn tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác xây dựng chính sách, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của công nghệ an toàn trên xe máy.
Nghiên cứu đầu tiên phân tích 6.886 vụ tai nạn giao thông, trong đó có hơn 5.300 vụ liên quan đến xe mô tô và xe gắn máy. Kết quả mô phỏng cho thấy nếu các phương tiện được trang bị phanh ABS xe máy, số vụ tai nạn có thể giảm từ 22 đến 29%. Bên cạnh đó, số ca tử vong và thương tích của người điều khiển xe hai bánh cũng có xu hướng giảm theo.
Người dùng ủng hộ phổ cập phanh ABS xe máy nhưng vẫn còn rào cản
Khảo sát thứ hai được thực hiện với 1.247 người sử dụng xe máy tại Hà Nội và TP.HCM nhằm đánh giá nhận thức và nhu cầu của người tiêu dùng.
Kết quả cho thấy 85% người tham gia khảo sát cho biết sẽ ưu tiên lựa chọn xe được trang bị ABS nếu có điều kiện. Điều này phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của người tiêu dùng đối với các công nghệ hỗ trợ an toàn.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hai rào cản đáng chú ý. Thứ nhất là nhiều người vẫn chưa hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như hiệu quả thực tế của hệ thống ABS. Thứ hai là chi phí trang bị công nghệ này vẫn được xem là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua xe của không ít khách hàng.
Theo nhóm nghiên cứu, việc kết hợp các chương trình truyền thông với những chính sách hỗ trợ phù hợp có thể giúp người dân tiếp cận phanh ABS xe máy dễ dàng hơn trong tương lai.
Hiệu quả kinh tế cần tiếp tục được đánh giá
Ở nghiên cứu thứ ba, ACST tiến hành phân tích chi phí và lợi ích của việc phổ cập ABS trên xe máy thông qua chỉ số Benefit Cost Ratio (BCR).
Kết quả sơ bộ cho thấy tỷ số BCR nằm trong khoảng từ 0,4 đến 1,1 tùy theo từng kịch bản giả định. ACST cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình phân tích để đánh giá đầy đủ hơn những tác động kinh tế và xã hội nếu công nghệ này được áp dụng rộng rãi.
Ông Lê Văn Đạt, Phó Giám đốc ACST, cho rằng chuỗi nghiên cứu là bước tiến quan trọng trong việc kết hợp dữ liệu tai nạn thực tế với khảo sát xã hội học nhằm tạo cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách an toàn giao thông.
Trong khi đó, ông Lê Tiên Phong, Giám đốc Quốc gia AIP Foundation tại Việt Nam, nhấn mạnh các chính sách về an toàn giao thông cần được xây dựng trên cơ sở những bằng chứng thực tiễn để nâng cao hiệu quả bảo vệ người tham gia giao thông.
Tại hội thảo, ban tổ chức cũng trình diễn thực tế khả năng vận hành của hệ thống ABS, qua đó minh họa khả năng duy trì độ ổn định của xe và hỗ trợ người lái kiểm soát quỹ đạo trong các tình huống phanh khẩn cấp.
Nhìn từ kết quả của ba nghiên cứu, phanh ABS xe máy được đánh giá là một trong những công nghệ có thể góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông nếu được phổ cập rộng rãi. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh cơ sở khoa học vẫn cần thêm các chính sách hỗ trợ, giảm chi phí trang bị và tăng cường truyền thông để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về lợi ích của công nghệ an toàn trên xe máy.
Bảo Lâm
