Năm 2025 bắt đầu bằng một cú bơm tiền mang tính biểu tượng. Ngày 7/10, công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) tuyên bố rót 2 tỷ USD vào Polymarket - một công ty khởi nghiệp thị trường dự đoán với mức định giá 9 tỷ USD. Thương vụ này ngay lập tức đưa người sáng lập 27 tuổi Shayne Coplan trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.
Nhưng ngai vàng ấy chỉ tồn tại chưa đầy ba tuần. Ngày 27/10, Mercor - startup tuyển dụng dựa trên AI thông báo huy động vốn ở mức định giá 10 tỷ USD, đủ để đưa ba nhà đồng sáng lập mới 22 tuổi vượt Coplan, đồng thời phá luôn kỷ lục mà Mark Zuckerberg từng thiết lập năm 2008. Cuộc đua “ai là tỷ phú trẻ nhất” diễn ra chóng mặt, như thể tuổi đời giờ đây cũng trở thành một đơn vị đo lường quyền lực mới.
Ở mặt trận nữ giới, ngôi vị tỷ phú tự thân trẻ nhất liên tục đổi chủ. Taylor Swift giữ kỷ lục từ năm 2023, trước khi bị Lucy Guo - đồng sáng lập Scale AI soán ngôi khi công ty này bán cổ phần vào tháng 4. Rồi đến Luana Lopes Lara, cựu vũ công ba lê người Brazil, giành danh hiệu khi Kalshi được giới đầu tư tư nhân định giá 11 tỷ USD. Những câu chuyện ấy cho thấy: trong năm 2025, của cải không chỉ được tạo ra nhanh mà còn thay đổi chủ nhanh hơn bao giờ hết.
Tốc độ sinh sôi tài sản của năm 2025 thực sự khiến thế giới choáng váng. Chỉ trong 12 tháng, hành tinh này có thêm hơn 340 tỷ phú mới, trung bình gần một người mỗi ngày, trải rộng từ Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga cho tới những quốc gia nhỏ bé như St. Kitts and Nevis hay Albania.
Tổng số tỷ phú toàn cầu chạm kỷ lục 3.148 người, tăng gần 50% so với năm năm trước. Nếu quay ngược về năm 1987, khi Forbes công bố danh sách quốc tế đầu tiên, thế giới chỉ có vỏn vẹn 140 tỷ phú. Không chỉ đông hơn, họ còn giàu hơn: tổng tài sản đạt 18,7 nghìn tỷ USD, tăng thêm 10 nghìn tỷ USD so với năm 2020; giá trị tài sản trung bình mỗi tỷ phú đạt 5,9 tỷ USD, so với 4 tỷ USD trước đây. Đặc biệt, 19 người hiện đã trở thành “tỷ phú trăm tỷ USD” – trong khi sáu năm trước, chỉ duy nhất Jeff Bezos đạt đến ngưỡng này.
Của cải nhanh chóng chuyển hóa thành quyền lực. Khoảng 135 tỷ phú đã chi tiền cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, nhiều người trong số họ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong đời sống chính trị năm 2025: tài trợ lễ nhậm chức, xuất hiện ở những vị trí danh dự vốn chỉ dành cho nguyên thủ quốc gia, thậm chí bước thẳng vào nội các – nội các giàu nhất lịch sử Mỹ. Không chỉ ở Washington, làn sóng này lan rộng toàn cầu, từ tỷ phú Jared Isaacman đứng đầu NASA cho đến Andrej Babiš tuyên thệ nhậm chức thủ tướng Cộng hòa Séc, cho thấy thế giới đang bước sâu vào kỷ nguyên “chính trị của các tỷ phú”.
Năm 2025 khởi đầu từ những đỉnh cao chưa từng có. Elon Musk mở màn năm với tài sản 421 tỷ USD, rồi liên tiếp phá kỷ lục: người đầu tiên đạt 500 tỷ USD vào tháng 10, 600 tỷ USD ngày 15/12 và 700 tỷ USD chỉ bốn ngày sau đó. Động lực đến từ cổ phiếu Tesla tăng gần 30% và giá trị SpaceX tăng hơn gấp đôi, chạm mốc 800 tỷ USD. Tính đến 22/12, Musk đã tăng thêm 333 tỷ USD trong năm - nhiều hơn toàn bộ tài sản của người giàu thứ hai thế giới. Với khối tài sản 754 tỷ USD, ông giàu hơn tổng tài sản của 620 tỷ phú “nghèo nhất” cộng lại.
Thế nhưng, người có “ngày tuyệt vời nhất năm” lại là Larry Ellison. Ngày 10/9, cổ phiếu Oracle tăng vọt 36% nhờ kỳ vọng doanh thu hạ tầng đám mây bùng nổ vì AI, giúp Ellison bỏ túi gần 100 tỷ USD chỉ trong một ngày - mức tăng tài sản lớn nhất lịch sử. Dù cổ phiếu sau đó điều chỉnh, ông vẫn kết thúc năm với tài sản khoảng 250 tỷ USD, tăng 41 tỷ USD so với đầu năm.
Làn sóng AI tiếp tục khuếch đại sự giàu có. Alphabet giúp Larry Page và Sergey Brin giàu thêm tổng cộng 185 tỷ USD nhờ Gemini 3. Cổ phiếu Nvidia tăng 33%, nâng tài sản của Jensen Huang thêm 42 tỷ USD. Masayoshi Son của SoftBank tăng thêm 25 tỷ USD khi đẩy mạnh đầu tư AI toàn cầu.
Hàng loạt tỷ phú mới cũng nổi lên từ cơn sóng này: Liang Wengfeng với DeepSeek, bảy cựu nhân viên OpenAI sáng lập Anthropic, hay những doanh nhân đứng sau trung tâm dữ liệu, GPU, cáp kết nối, gắn nhãn dữ liệu, thậm chí cả trò chơi hẹn hò AI. Không chỉ AI, các lĩnh vực tiền điện tử, phần mềm thiết kế, quốc phòng, vệ tinh, mạng xã hội, điện ảnh và thể thao cũng liên tục sản sinh tỷ phú mới.
Tổng cộng, trong 12 tháng, thế giới có thêm các tỷ phú mới với khối tài sản 876 tỷ USD, chiếm khoảng 5% tổng tài sản tỷ phú toàn cầu. Gần 40% là người Mỹ, nhưng làn sóng này trải rộng trên 32 quốc gia. Hai phần ba trong số đó là tự thân lập nghiệp, bao gồm 11 tỷ phú dưới 30 tuổi. Và điều đáng chú ý nhất: gần 85% tỷ phú bước vào năm 2025 đã là tỷ phú, và bốn phần năm trong số họ kết thúc năm với tài sản bằng hoặc cao hơn trước đó.
Bong bóng tỷ phú năm 2025, vì thế, không chỉ là câu chuyện của tiền bạc. Nó là biểu hiện của một thế giới nơi công nghệ, vốn và quyền lực hội tụ ở tốc độ chưa từng có và nơi những kỷ lục hôm nay có thể bị xô đổ chỉ sau vài tuần.
Ứng Hà Chi
