Theo thông tin từ báo Tuổi trẻ, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình) đã tiếp nhận 6 trường hợp bệnh nhân gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ trong cùng một gia đình. Nhanh chóng sau ăn, các bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng bất thường như buồn nôn, đau bụng, kích thích, vật vã, rối loạn ý thức.
Trong đó một trẻ 19 táng tuổi bị co giật sau khi ăn. Sau đó 3 bệnh nhân diễn biến nặng, được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng hôn mê. Hai bệnh nhân nặng nhất là bệnh nhân 58 tuổi và trẻ 19 tháng tuổi phải thở máy, gây mê đang được điều trị.
Trước nhập viện, tại địa phương, người trong gia đình thấy cây củ đậu mọc gần nhà, có nhiều quả trông hấp dẫn và đào lên có củ rất to. Gia đình hái quả và luộc để lấy hạt ăn, mỗi người ăn từ 3 - 6 hạt.
Sau ăn 15 - 20 phút, các thành viên trong gia đình có biểu hiện nôn nao, khó chịu. Trong đó, bệnh nhân nam 58 tuổi ăn nhiều nhất (khoảng 6 hạt), bị ngất, hôn mê.
6 người ngộ độc do cùng ăn hạt cây củ đậu. Ảnh: Báo Tuổi trẻ.
Tại Trung tâm Chống độc, nam bệnh nhân hiện đã cải thiện, bỏ máy thở và rút ống nội khí quản, được chuyển sang thở ô xy, có thể nói chuyện được. Nữ bệnh nhân đã được ra viện.
Điều trị cho bệnh nhi bị ngộ độc hạt củ đậu, ThS. BS Đỗ Hoàng Hải, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khi nhập viện bệnh nhi suy hô hấp, phải thở máy, có nguy cơ để lại di chứng về hô hấp, tuần hoàn, thần kinh. Trước khi chuyển bệnh nhi, bệnh viện tuyến dưới cũng đã xử lý rất kịp thời như rửa dạ dày, sơ cứu kịp thời.
Đến chiều 12/1 bệnh nhi đã được rút ống nội khí quản, thở máy không xâm lấn, lâm sàng tạm ổn. Tuy nhiên vẫn cần đánh giá lại chức năng các cơ quan.
Vì sao hạt củ đậu lại gây chết người?
Chia sẻ trên báo Thanh niên, TS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cây củ đậu chỉ có phần củ là ăn được, có thể ăn sống hoặc chế biến. Tất cả các phần khác còn lại của cây bao gồm phần hạt, quả, lá, phần thân dây đều có chứa chất độc, người dân tuyệt đối không ăn.
Đáng lưu ý, quả củ đậu rất giống các loại quả ăn được họ đậu khác nhưng hạt của quả này lại chứa chất độc là Rotenon. Đây là độc chất từng được sử dụng làm chế phẩm thuốc trừ sâu và diệt cỏ. Chỉ cần ăn một lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nặng.
Khi được hấp thu vào cơ thể, Rotenone gây ức chế hô hấp của tế bào gây tăng sinh lactate nhiễm toan hóa máu, tăng hình thành các gốc oxy hóa tự do và gây chết tế bào. Sau khi ăn khoảng 30 phút đến 1 giờ, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, ý thức lơ mơ.
Ở mức độ nặng hơn, Rotenone gây ức chế thần kinh khiến người bệnh rơi vào hôn mê, co giật, ngừng thở, ngừng tim dẫn tới tử vong nhanh chóng. Đặc biệt, ngộ độc Rotenone trong hạt củ đậu không có thuốc giải độc đặc hiệu và các triệu chứng có thể tiến triển rất nhanh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong trong thời gian từ 2-5 giờ sau khi ăn phải chất độc.
Quả củ đậu rất giống các loại quả ăn được họ đậu khác nhưng hạt của quả này lại chứa chất độc là Rotenon. Ảnh minh họa.
Theo CDC Ninh Bình, hạt/quả của cây củ đậu dễ bị nhầm lẫn với giống đậu Cove nên hầu hết các trường hợp ngộ độc liên quan đến hạt/quả của cây củ đậu chủ yếu là do người dân không hiểu biết nên hái ăn, dẫn tới ngộ độc.
Bác sĩ Nguyên khuyên, để tránh ngộ độc, tuyệt đối không ăn quả, hạt, lá củ đậu, thân dây cây củ đậu. Khi phát hiện người đã lỡ ăn phải các phần này, nếu là trẻ lớn, người lớn và còn tỉnh táo, hợp tác thì có thể tự uống nước gây nôn, sau đó cần được nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Nếu xuất hiện các triệu chứng ngộ độc thì cấp cứu theo điều kiện có sẵn tại chỗ và gọi cấp cứu hoặc nhân viên y tế gần nhất để được hỗ trợ và đưa tới cơ sở y tế kịp thời.
Đối với phụ nữ đang nuôi con nhỏ, khi mẹ bị ngộ độc cần tạm thời ngừng cho con bú và tham khảo ý kiến bác sĩ. Cũng không được dùng thân, lá, hoa quả, của cây củ đậu để làm thức ăn gia súc hoặc ngâm rượu, dùng làm thuốc dân gian.
