Sau gần 10 năm làm nghề dạy trẻ, đây là năm đầu tiên cảm thấy bất lực đến vậy" - Đó là lời than thật lòng của một cô giáo mầm non ở Bình Phước sau một tiết học tiếng Anh. "Dạy trẻ lớp mầm 3 tuổi học tiếng Anh. Cô đưa tranh lên hỏi quả gì đây. Đáng lẽ trả lời là quả chuối banana. Nhưng không: Các bạn ấy lắc đầu và nhất quyết gọi nó là zimbanini babanini", cô giáo kể tiếp.
Câu chuyện của cô giáo Bình Phước nhanh chóng lan rộng trên mạng xã hội, khiến nhiều phụ huynh vừa buồn cười vừa thấm thía vì con mình cũng… y hệt như vậy.
Một bà mẹ kể rằng, bé nhà chị mới bốn tuổi, ở nhà không được phép xem linh tinh nhưng vẫn thuộc làu làu mấy cái tên kỳ dị kia; dẫn con đi chơi, vừa thấy đồ chơi hình con cá sấu là nó reo lên rành rọt: "Bombardiro Crocodilo!". Một người khác thì kể chuyện con ra chợ thấy hàng chuối liền hét to: "Mẹ ơi, Bananini!", làm cả chợ cười nghiêng ngả, còn mẹ thì chỉ biết thở dài bất lực.
Nhiều người khác đồng cảm chia sẻ cảm giác giống hệt cô giáo: cấm cũng không được, con chán rồi vẫn hát "zimbanini" cả ngày, còn cha mẹ thì vừa mệt vừa bất lực nhìn con chìm trong thế giới của những âm thanh kỳ dị đó.
Hóa ra, những "Bananini, Crocodilo, Bombardiro" mà học sinh mầm non đang đọc vanh vách đều xuất phát từ "Brainrot Universe", một "vũ trụ" nhân vật ảo được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI).
Các nhân vật nửa người nửa thú có hình thù kỳ dị, tên gọi được ghép từ các âm vô nghĩa nhưng lặp đi lặp lại nghe vui tai, dễ gây nghiện. Trẻ em xem vài lần là thuộc lòng, nhưng điều đáng sợ là quên luôn ngôn ngữ thật. Thay vì "banana", trẻ nhớ "babanini"; thay vì "elephant", lại nói "larilà".
Não bộ trẻ dưới 6 tuổi như miếng bọt biển, hấp thu mọi thứ nghe, thấy. Khi tiếp xúc thường xuyên với âm thanh vô nghĩa, vùng ngôn ngữ của trẻ sẽ bị "lấn chỗ", dẫn đến nói nhiều mà không hiểu ý nghĩa từ. Không chỉ vậy, tốc độ video nhanh còn khiến trẻ mất khả năng kiên nhẫn, chỉ thích nội dung dồn dập, không tập trung vào giao tiếp thật.
Dưới góc nhìn tích cực, các chuyên gia cho rằng việc trẻ nhỏ có thể nhớ chính xác những cái tên dài ngoằng như Bombardiro Crocodilo hay Chimpanzini Bananini chứng tỏ não bộ và khả năng ghi nhớ âm thanh của trẻ rất tốt. Trẻ dễ bị cuốn hút bởi nhịp điệu, giai điệu và hình ảnh sinh động, đó vốn là cơ chế tự nhiên của việc học ngôn ngữ.
Nếu người lớn biết tận dụng điểm mạnh đó thay những chuỗi âm vô nghĩa bằng những bài hát tiếng Anh, câu chuyện, hoặc trò chơi học từ vựng đúng cách thì "năng lượng học vẹt" ấy hoàn toàn có thể biến thành năng lượng học thật. Thay vì cấm tuyệt đối, hãy thay thế bằng nội dung giáo dục chất lượng: Super Simple Songs, Pinkfong bản chuẩn tiếng Anh, Sesame Street...
Xem cùng con, hỏi lại "Con vừa nói từ gì? Nghĩa là gì?" để giúp trẻ nhận biết đâu là từ thật. Dạy lại bằng vật thật: cầm quả chuối thật, nói "banana", để não trẻ gắn ngôn ngữ với hình ảnh thực tế. Ngoài ra, giảm thời gian màn hình, tăng thời gian chơi thật, đọc sách, vẽ, vận động.
Hiểu Đan
