Trong việc nuôi dạy con, nhiều phụ huynh thích nói đến cách giáo dục “cao cấp”. Họ cho rằng “cao cấp” nghĩa là áp dụng phương pháp khoa học, không đánh mắng, không quát nạt, nhưng vẫn có thể giúp con học giỏi, thành tích nổi bật. Đây là hình mẫu mà không ít gia đình hướng tới. Theo họ, việc con có ngoan hay không rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn vẫn là cách cha mẹ định hướng và đồng hành.
Ở chiều ngược lại, cũng có những người lớn quen dùng roi vọt hoặc sự áp đặt để buộc con phải nghe lời. Thực ra, việc chỉ dựa vào kỷ luật cứng rắn như vậy lại cho thấy sự lúng túng trong cách dạy con. Dù theo phương pháp nào, giáo dục đúng nghĩa không phải là để phô bày trước người khác hay để cha mẹ tự cảm thấy hài lòng về mình, mà là giúp đứa trẻ thực sự trưởng thành.
Có một câu chuyện gây tranh cãi đã diễn ra vào dịp Tết Nguyên đán vừa qua trên MXH Trung Quốc, khi nhiều gia đình trong cao điểm du xuân đưa đã con về quê hoặc đi du lịch để trải nghiệm không khí năm mới. Trên tàu cao tốc, giữa không gian công cộng đông đúc, có phụ huynh vẫn cố gắng “thực hành” triết lý dạy con của mình trước ánh nhìn xung quanh. Họ tin rằng nếu có thể khiến con thể hiện tốt ở nơi công cộng, người khác sẽ ngưỡng mộ gia đình mình nề nếp, kiểu mẫu.
Đặc biệt, một bà mẹ đã đăng tải video so sánh con mình với “con nhà người ta”. Cô tổng kết rằng đằng sau biểu hiện của trẻ chính là nhận thức của cha mẹ và nhận thức ấy là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến tương lai con cái. Trong video, đứa trẻ ban đầu được cho là con của cô ngồi dưới sàn tàu cao tốc cùng bố chơi cờ tướng. Cảnh hai cha con đối diện bàn cờ trông có vẻ điềm tĩnh, “tu thân dưỡng tính”. Tuy nhiên, nhiều người xem lại cảm thấy sự sắp đặt ấy mang màu sắc phô trương. Không ít bình luận đặt câu hỏi rằng nếu thực sự yêu thích cờ, vì sao không chơi ở nhà mà lại chọn một không gian công cộng như tàu cao tốc, nơi dễ thu hút ánh nhìn và ống kính?
Máy quay sau đó chuyển sang một bé trai khác đang ngồi trên ghế và chăm chú xem máy tính bảng. Sự tương phản giữa hai hình ảnh khiến nhiều cư dân mạng cho rằng đoạn video cố tình tạo thế “một bên tốt - một bên kém”, như muốn nói con mình được dạy dỗ bài bản, biết chơi cờ, rèn luyện sở thích lành mạnh, còn con người khác thì chỉ mê thiết bị điện tử.
Chính cách đặt hai hình ảnh cạnh nhau này khiến đoạn clip bị phản ứng mạnh và nhận tới 92.000 lượt chế giễu. Không ít ý kiến cho rằng đó không phải là giáo dục mà chỉ là một màn thể hiện. Họ cho rằng trẻ em nhà khác cũng học hành, đọc sách khi không có ai quay phim, chỉ là cha mẹ không mang những khoảnh khắc ấy lên mạng để tìm lời khen. Vì vậy, cái gọi là “đẳng cấp cao” trong trường hợp này, theo số đông, thực chất chỉ là một cách khoe khoang.
Tuy nhiên, câu chuyện sau đó lại diễn biến theo hướng khác. Người mẹ lên tiếng thừa nhận mình đã sai và gửi lời xin lỗi. Cô cho biết đứa trẻ đang xem máy tính bảng mới chính là con mình, còn đoạn video chỉ là cách cô bày tỏ sự ngưỡng mộ với phương pháp dạy con của gia đình kia.
Chi tiết này khiến nhiều người nhận ra họ đã vội vàng phán xét khi không phải phụ huynh nào cũng sẵn sàng công khai cách dạy con của mình trên mạng và chấp nhận những lời chỉ trích. Sự việc đồng thời gợi lại một tranh luận quen thuộc rằng giáo dục vốn không có chuyện cao hay thấp, sang hay hèn.
Cũng giống như mỗi gia đình có điều kiện và lựa chọn khác nhau, có người đi tàu cao tốc, có người đi máy bay; có trẻ theo đuổi những môn thể thao tốn kém như trượt tuyết, có em ngoài giờ học chỉ giải trí bằng trò chơi điện tử, những khác biệt đó không thể dùng để đánh giá cha mẹ thành công hay thất bại. Ngoài thành tích học tập, một đứa trẻ còn cần được rèn luyện kỹ năng sống, khả năng thích nghi và nhân cách.Top of Form
Điều đáng suy ngẫm từ câu chuyện này không nằm ở việc nên cho con chơi cờ hay sử dụng máy tính bảng. Quan trọng hơn, giáo dục không phải là nơi để cha mẹ tìm kiếm sự khen ngợi từ người khác. Khi quá để tâm đến ánh nhìn bên ngoài, phụ huynh rất dễ vô tình biến con thành công cụ để chứng minh hình ảnh gia đình lý tưởng.
Thực chất, giáo dục là một quá trình lâu dài và bền bỉ. Điều quyết định không phải là vài khoảnh khắc được ghi lại trên mạng, mà là việc đứa trẻ lớn lên có trở thành người tử tế, biết học hỏi, biết sống có trách nhiệm và nghĩ cho người khác hay không. Suy cho cùng, mọi sự so sánh hay phô bày trước đám đông cũng chỉ là bề nổi.
Theo Sohu
Nhật Linh
