Tờ Ngôi sao dẫn thông tin, theo Khảo sát giấc ngủ khỏe mạnh Trung Quốc năm 2022, tỉnh Sơn Tây đứng đầu cả nước về tỷ lệ người dân ngủ trưa, đạt mức 63,9%. Điều này đồng nghĩa cứ 10 người thì có tới 6-7 người duy trì thói quen này như một luật bất thành văn.
Người dân địa phương gọi khung giờ từ 11h30 đến 14h30 là "giữa trưa lớn" và coi trọng nó không kém gì dịp Tết Nguyên Đán. Thời gian nghỉ ngơi này linh hoạt theo mùa, mùa đông thường từ 12h-14h30, còn mùa hè có thể kéo dài đến tận 15h.
Theo ghi nhận của Shanxi Evening News, văn hóa ngủ trưa ăn sâu vào đời sống đến mức nhiều nhà hàng đồng loạt đóng cửa từ 12h đến 15h. Trước cửa các quán ăn thường treo biển: "Đang nghỉ trưa, xin đừng làm phiền".
Người dân địa phương nghỉ trưa ở bất cứ đâu có thể. Ảnh: YBWC News
Bên trong, cảnh tượng thường thấy là nhân viên phục vụ nằm ngủ ngay trên bàn ăn, trong khi bếp trưởng có thể tận dụng bao bột mì trải xuống sàn làm gối. Một chủ quán chia sẻ thẳng thắn: "Buổi sáng đã rất bận rộn, nếu không tranh thủ ngủ trưa thì buổi tối không thể đủ sức phục vụ khách".
Lĩnh vực giao hàng cũng không ngoại lệ. Một số du khách từng rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi bị yêu cầu hủy đơn đặt đồ ăn lúc 14h hoặc phải chấp nhận chờ đến gần 18h mới có người giao. Tại các trạm tập kết, các tài xế shipper thường xếp chồng các kiện hàng thành những "pháo đài" nhỏ rồi chui vào trong ngủ, tận dụng phiếu giao hàng làm miếng che mắt. Một shipper lý giải: "Chúng tôi bắt đầu làm từ 5-6h sáng, nếu không ngủ trưa thì chắc chắn không trụ nổi qua buổi chiều".
Nhiều người đến Sơn Tây công tác đã không khỏi ngỡ ngàng trước thói quen này. Một người chia sẻ trên mạng xã hội câu chuyện tại Thái Nguyên (Sơn Tây): "1h30 chiều tôi đến gặp đối tác thì thấy cả văn phòng đều đang ngủ say, kể cả lãnh đạo. Mọi người ở đây đều khuyên: Đừng bao giờ xếp lịch làm việc trước 4 giờ chiều, hãy để họ ngủ xong đã".
Trang Liusha.com nhận định văn hóa này phổ biến ở "mọi tầng lớp". Tại các trường tiểu học, tính nghiêm túc của giấc ngủ trưa được đẩy lên cao độ khi học sinh thậm chí phải có chữ ký xác nhận của phụ huynh về việc "đã ngủ trưa". Ngay cả các khu du lịch nổi tiếng như Hoàng Thành Tương Phủ cũng thiết kế riêng khu vực nghỉ trưa để du khách có thể "nhập gia tùy tục".
Một cư dân địa phương ví von hài hước: "Ở Sơn Tây, buổi trưa đến chó cũng nằm im, chim chóc cũng ngừng hót". Thậm chí, du khách đến sở thú Thái Nguyên vào giờ này cũng chỉ thấy toàn bộ động vật đang... ngủ.
Một tài xế ở Sơn Tây tranh thủ ngủ trưa trên xe. Ảnh: YBWC News
Báo Lâm Đồng dẫn số liệu phân tích của Finance Sina, có ba yếu tố chính kiến tạo nên văn hóa đặc biệt này:
Địa lý và Khí hậu: Sơn Tây nằm trong lòng chảo cao nguyên Hoàng Thổ với địa hình gợn sóng, không khí khô và chênh lệch nhiệt độ ngày - đêm rất lớn. Trong quá khứ, công việc lao động nặng nhọc khiến người dân hình thành thói quen nghỉ trưa sớm để cơ thể kịp hồi phục.
Ẩm thực giàu Carbohydrate: Được mệnh danh là "tỉnh sản xuất mì", Sơn Tây nổi tiếng với hàng chục loại mì như mì dao, mì tijian, mì boyuer... Lượng tinh bột lớn từ các món ăn này khiến đường huyết tăng nhanh, dễ gây buồn ngủ. Nhiều du khách thừa nhận: "Sau khi ăn một bát mì cắt dao ở đây, tôi lập tức hiểu tại sao họ phải ngủ. Cơn buồn ngủ ập đến thực sự không thể cưỡng lại".
Cấu trúc xã hội: Là tỉnh khai thác than lớn với nhiều doanh nghiệp nhà nước, mô hình công nhân sống ngay gần khu làm việc tạo điều kiện lý tưởng để họ về nhà nghỉ ngơi giữa ngày. Nếp sống này duy trì qua nhiều thế hệ và trở thành bản sắc.
Đối với người Sơn Tây, bữa trưa dường như chỉ là bước đệm, việc ăn gì không quan trọng bằng việc đảm bảo được ngủ. Giấc ngủ trưa đã trở thành một phần không thể thiếu, một nghi thức sinh hoạt bất di bất dịch của vùng đất này.
