Giữa hàng chục sản phẩm tiêu biểu trên cả nước được vinh danh tại Hội nghị đánh giá kết quả phát triển sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn giai đoạn 2021–2025, cái tên "Trà tôm nõn hương quê" của HTX Nông sản Phú Lương (xã Hợp Thành) đã ghi dấu ấn khi chính thức đạt hạng 5 sao – mức xếp hạng cao nhất trong hệ thống OCOP.
Đằng sau danh hiệu 5 sao của "Trà tôm nõn hương quê" là một câu chuyện về tư duy làm nông nghiệp bài bản, khép kín và bền vững – nơi mỗi búp chè không chỉ được hái bằng tay mà còn được nâng tầm bằng chiến lược dài hơi.
Nếu chỉ nói về tiêu chuẩn, con số hay quy trình đánh giá, "Trà tôm nõn hương quê" sẽ giống như nhiều sản phẩm đạt giải khác. Điều tạo nên sự khác biệt nằm ở chiều sâu của cách làm.
Một chén trà tôm nõn đúng chuẩn phải được hái từ những búp non nhỏ nhất – phần tinh túy nhất của cây chè. Khi pha, nước trà có màu vàng xanh trong trẻo, hương thơm thanh nhẹ, vị chát dịu nơi đầu lưỡi và hậu ngọt sâu, kéo dài. Đó là thứ dư vị khiến người thưởng trà phải chậm lại, nhấp từng ngụm nhỏ để cảm nhận trọn vẹn.
Nhưng đằng sau hương vị ấy là cả một chuỗi giá trị được xây dựng bài bản. HTX Nông sản Phú Lương không chỉ thu mua chè nguyên liệu mà còn chủ động kiểm soát chất lượng ngay từ khâu canh tác.
Mô hình khép kín: Làm nông nghiệp bằng tư duy hệ thống
Điểm đáng chú ý là HTX đã đầu tư xưởng sản xuất phân bón hữu cơ, thu gom phụ phế phẩm nông nghiệp trong vùng để ủ thành phân vi sinh. Nguồn phân này được cung cấp lại cho người dân trồng chè, góp phần cải tạo đất, giảm hóa chất và hướng tới sản xuất bền vững.
Không dừng ở đó, HTX có kỹ sư nông nghiệp trực tiếp hướng dẫn bà con từ kỹ thuật chăm sóc, thu hái đến chế biến chè. Khi nguyên liệu đạt tiêu chuẩn, HTX thu mua và bao tiêu sản phẩm. Cách làm này giúp kiểm soát chất lượng đồng đều, đồng thời đảm bảo đầu ra ổn định cho người trồng chè.
Chính tư duy "đi từ gốc" ấy đã giúp sản phẩm đủ sức vượt qua những vòng đánh giá khắt khe để đạt hạng 5 sao.
Tăng trưởng ấn tượng và tham vọng nâng tầm
Trước khi đạt chuẩn quốc gia, năm 2023, HTX đã có ba sản phẩm đạt OCOP 4 sao gồm: Trà mầm sương sớm hương quê, Trà tôm nõn hương quê và Trà móc câu hương quê. Cũng trong năm này, HTX xuất bán khoảng 40 tấn chè khô, doanh thu dao động từ 13–15 tỷ đồng (theo Báo Dân Việt).
Hiện các sản phẩm chủ lực có giá từ 400.000–600.000 đồng/kg; dòng cao cấp đạt khoảng 2 triệu đồng/kg. Đáng chú ý, HTX đang chuyển đổi 1 ha chè sang tiêu chuẩn Organic để phục vụ chế biến sâu. Theo đại diện HTX, khi hoàn thiện quy trình hữu cơ và định vị ở phân khúc cao cấp, giá sản phẩm có thể đạt 5–10 triệu đồng/kg, thậm chí 20 triệu đồng/kg.
Sự thành công của sản phẩm trà tôm nõn đã góp phần nâng tầm giá trị cây chè Thái Nguyên bằng chất lượng thực chất.
Minh Khang
