Luật BHXH năm 2024 có nhiều sửa đổi theo hướng gia tăng quyền lợi, khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần.
Điều kiện hưởng BHXH một lần
Căn cứ khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024:
"1. Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội.
Trường hợp người lao động không hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 của Luật này;
b) Ra nước ngoài để định cư;
c) Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;
d) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng;
đ) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm;
e) Trường hợp quy định tại các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu".
Sau khi hưởng BHXH một lần, người lao động có thể tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện theo quy định tại Điều 2 Luật BHXH 2024.
Ảnh minh họa
Mức hưởng BHXH một lần năm 2026
Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng và căn cứ đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:
- Bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với năm đóng trước năm 2014.
- Bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với năm đóng từ năm 2014 trở đi.
Trong đó:
- Đối với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định: Mức bình quân tiền lương được tính toàn bộ thời gian đã đóng BHXH.
- Đối với người hưởng lương theo hệ số nhà nước: tùy theo thời điểm bắt đầu tham gia BHXH mà tính mức bình quân tiền lương, cụ thể: Trước năm 1995 - bình quân 5 năm cuối; từ năm 1995 đến 2000 - bình quân 06 năm cuối; từ năm 2001 đến 2006 - bình quân 08 năm cuối; từ năm 2007 đến 2015 - bình quân 10 năm cuối; từ năm 2016 đến 2019 - bình quân 15 năm cuối; từ năm 2020 đến 2024 - bình quân 20 năm cuối; từ năm 2025 trở đi - bình quân toàn bộ thời gian.
Theo báo Người lao động, Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động cân nhắc kỹ trước khi nhận BHXH một lần, bởi việc bảo lưu thời gian đóng và tiếp tục tham gia sẽ mang lại lợi ích dài hạn hơn, đặc biệt là cơ hội hưởng lương hưu ổn định và được cấp thẻ BHYT trong thời gian nghỉ hưu.
Thời gian đóng càng dài, mức hưởng các chế độ như ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp càng cao.
Trường hợp chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động vẫn có thể được xem xét trợ cấp hằng tháng kèm hỗ trợ đóng BHYT, góp phần bảo đảm an sinh và giảm chi phí khám chữa bệnh; đồng thời có thể tiếp cận một số chính sách hỗ trợ để ổn định cuộc sống khi mất việc làm.
Với trường hợp đã từng nhận BHXH một lần, sau đó quay lại làm việc và đóng thêm 10 tháng rồi nghỉ việc, phần thời gian tham gia phát sinh sau ngày 1/7/2025 nên áp dụng quy định mới; nếu không thuộc các điều kiện nêu trên thì không đủ điều kiện nhận BHXH một lần.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động chốt sổ, bảo lưu thời gian đã đóng để cộng dồn, làm căn cứ hưởng lương hưu hoặc các chế độ khác về sau.
