Mùi trong xe không phải thứ bạn chọn
Bạn chọn được màu sơn. Chọn được mâm. Chọn được cả chai nước hoa treo gương, mùi gỗ trầm hay mùi biển, tùy hôm ra cửa hàng.
Nhưng mùi thật trong xe thì không nằm trong danh sách đó.
Nó không được mua về trong một buổi chiều. Nó tích tụ, từng chút một, từ nhiều năm sống thật: điếu thuốc hút vội lúc kẹt xe, chiếc ghế trẻ con lắp ở hàng sau, thói quen hạ kính khi chạy đường vắng, những bữa sáng ăn tạm trên xe vì đi làm sớm.
Mỗi thói quen để lại một lớp. Các lớp chồng lên nhau qua năm tháng, thành một thứ mùi không xe nào giống xe nào.
Nước hoa có thể phủ lên trên. Nhưng đó chỉ là lớp nổi. Lớp nền thì không giấu được, và cũng không làm giả được.
Điều đáng nói là bạn gần như không ngửi thấy nó. Người ta không bao giờ ngửi thấy mùi xe của chính mình, cũng như không nghe thấy giọng nói của chính mình.
Người ngồi cạnh đọc được chữ ký của bạn
Tôi có một người bạn chạy chiếc xe cũ đã gần chục năm, chưa bao giờ xịt nước hoa xe.
Xe của nó có mùi da cũ trộn với mùi cà phê, vì cái hộc taplo lúc nào cũng có một cốc uống dở bị bỏ quên. Nó không để ý. Nhưng đám bạn thì nhận ra ngay.
Có lần cả nhóm đi chung một chiếc xe khác, một thằng lên ngồi được một phút rồi buột miệng: "Xe này thiếu thiếu cái gì đó. Không giống xe thằng H."
Cái "thiếu thiếu" đó chính là chữ ký. Một chữ ký mà chủ nhân không cố tình viết, không biết mình đang viết, nhưng những người ngồi cạnh đủ lâu đều đọc được.
Đến hãng xe kỹ tính nhất thế giới cũng từng không biết gu mình ở đâu
Nếu chuyện "không biết mùi xe của chính mình" nghe hơi vô lý, thì có một hãng xe từng rơi vào đúng tình huống đó, ở quy mô lớn hơn nhiều.
Đầu những năm 2000, Rolls-Royce nhận phàn nàn từ khách lâu năm rằng xe mới "không còn mùi Rolls-Royce". Truy ngược về một chiếc Silver Cloud đời 1965, đội kỹ sư phát hiện mùi đặc trưng ấy không đến từ da như ai cũng tưởng, mà từ những kết cấu gỗ bên trong đã lặng lẽ bị thay bằng nhựa qua các đời xe. Hãng phải thuê chuyên gia hương liệu pha lại mùi cũ và đưa ngược vào xe mới.
Một hãng xe trăm năm, kỹ tính bậc nhất thế giới, cũng chỉ biết gu của mình nằm ở đâu sau khi đã đánh mất nó. Họ tưởng gu nằm ở lớp da. Hóa ra nó nằm ở lớp khuất bên dưới.
Chúng ta cũng vậy thôi.
Gu không có khán giả
Chúng ta hay nghĩ gu là thứ để người khác nhìn vào.
Nhưng đồng hồ, dù kín đáo đến đâu, vẫn phải đeo lên tay mới có người thấy. Bản nhạc mở khi lái xe một mình chỉ có đúng một người nghe. Còn mùi trong xe thì không có cả khán giả lẫn sân khấu.
Vậy mà nó lại là thứ trung thực nhất. Vì nó không được tạo ra để gây ấn tượng với ai. Nó chỉ đơn giản là kết quả của cách một người đàn ông thực sự sống, ngày này qua ngày khác, trong không gian riêng tư cuối cùng còn lại của anh ta.
Nên lần tới ngồi vào xe, trước khi nổ máy, thử dừng lại một giây và để ý xem xe mình đang có mùi gì.
Không phải để đi mua một chai nước hoa mới.
Mà để biết, suốt những năm qua, mình đã thực sự sống thế nào trong đó. Có khi bạn sẽ gặp một người quen. Cũng có khi bạn sẽ gặp một người mà bạn tưởng mình đã khác đi từ lâu.
Chú thích: Câu chuyện Rolls-Royce khôi phục mùi nội thất dựa theo tư liệu báo chí năm 2000 (Deseret News; Fast Company), về việc hãng dùng chiếc Silver Cloud 1965 làm mẫu chuẩn và thuê chuyên gia hương liệu tái tạo mùi cho xe mới.
Cấn Hưng
