Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 18/6 thông báo các lực lượng Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào các cảng biển và vùng duyên hải của Iran.
Động thái này là một trong những điều kiện nằm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran trong bối cảnh hai nước bước vào giai đoạn đàm phán tiếp theo trong vòng 60 ngày tới.
Trong kho đó, Iran đã cam kết cho phép các tàu chở dầu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu của thế giới từng đi qua trước khi cuộc chiến bắt đầu.
Thỏa thuận được ký kết quy định rằng Iran sẽ cho phép các tàu thương mại quá cảnh qua eo biển Hormuz "chỉ trong vòng 60 ngày và không thu phí", sau thời gian này "các dịch vụ hàng hải và quản lý trong tương lai" sẽ do Iran cùng với Oman và các quốc gia Vùng Vịnh khác quyết định.
Các quan chức Iran gợi ý rằng họ có thể áp đặt "phí dịch vụ" đối với các tàu thuyền.
Các tàu thuyền ở eo biển Hormuz, ngoài khơi Iran. Ảnh: ISNA/WANA
Việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động vận tải hàng hải và xuất khẩu dầu của Iran dần được khôi phục. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng triển vọng lâu dài vẫn phụ thuộc vào mức độ tuân thủ các cam kết của cả hai phía trong thời gian tới.
Dù chấm dứt các biện pháp phong tỏa, CENTCOM cho biết các tàu chiến Mỹ vẫn sẽ duy trì hiện diện trong khu vực nhằm giám sát việc thực hiện các thỏa thuận đã đạt được.
Theo phía Mỹ, nhiệm vụ của lực lượng hải quân tại khu vực là theo dõi quá trình tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận và bảo đảm các cam kết tiếp tục được thực hiện đầy đủ.
“Các tàu hải quân Mỹ sẽ tiếp tục hiện diện tại khu vực để bảo đảm mọi nội dung của thỏa thuận được tuân thủ và duy trì hiệu lực”, CENTCOM cho biết.
Hiện Mỹ và Iran đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo nhằm triển khai các nội dung trong biên bản ghi nhớ, bao gồm vấn đề vận tải biển, thương mại và các cơ chế giám sát việc thực hiện thỏa thuận.
Giới chức Mỹ chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể về việc lực lượng hải quân sẽ duy trì hiện diện tại khu vực trong bao lâu. Tuy nhiên, Washington khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình để bảo đảm các cam kết đạt được giữa hai bên được thực hiện đầy đủ và hiệu quả.
