Trong lịch sử điện ảnh Việt Nam, hiếm có nữ diễn viên nào vừa sở hữu nhan sắc "khuynh quốc khuynh thành" vừa để lại dấu ấn sâu đậm qua những vai diễn kinh điển như NSƯT Lê Vân. Với vẻ đẹp thuần Việt và tài năng diễn xuất xuất chúng, cô đã trở thành biểu tượng không cô của điện ảnh nước nhà mà còn được quốc tế ghi nhận.
Nhan sắc kinh điển một thời
Sinh ra trong gia đình nghệ thuật danh giá, Lê Vân là con gái của NSND Trần Tiến và NSƯT Lê Mai, đồng thời là chị gái của NSND Lê Khanh và nghệ sĩ múa Lê Vi. Có nền tảng nghệ thuật vững chắc cùng khí chất nổi bật, Lê Vân bén duyên với màn ảnh và nhanh chóng ghi dấu ấn sâu đậm.
Trong phim Bao Giờ Cho Đến Tháng Mười của đạo diễn Đặng Nhật Minh, Lê Vân vào vai Duyên - một người vợ trẻ lặn lội thăm chồng ở chiến trường biên giới và chết lặng khi biết tin anh đã hi sinh. Cô nhờ thầy giáo Khang viết thư giả danh chồng để giấu sự thật với gia đình. Từ đó, Duyên sống trong dằn vặt, vừa che giấu nỗi đau riêng, vừa chịu những lời dị nghị của người đời.
Ở tuổi 26, Lê Vân lúc ấy đang ở đỉnh cao nhan sắc. Gương mặt với những đường nét thuần Việt, đôi mắt ướt long lanh và dáng hình uyển chuyển của một diễn viên múa khiến cô trở nên nổi bật trong từng khung hình. Bạn diễn của cô - nghệ sĩ Đặng Lưu Việt Bảo, người vào vai chồng của Duyên từng chia sẻ một câu khiến ai nghe cũng phải trầm trồ: "Ai nhìn thấy Lê Vân cũng sững người, gần như bất động." Một vẻ đẹp khiến người ta không thể rời mắt, đậm chất Á Đông và đong đầy cảm xúc.
Với vai Duyên, Lê Vân không chỉ hóa thân thành người phụ nữ thời chiến cam chịu, hi sinh mà còn truyền tải trọn vẹn sự day dứt, đau đáu bên trong. Vai diễn mang về cho chị giải Bông sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 7, đồng thời giúp tên tuổi chị vượt ra ngoài biên giới. Cụ thể, Bao Giờ Cho Đến Tháng Mười từng được CNN bình chọn là một trong 18 tác phẩm điện ảnh châu Á xuất sắc nhất mọi thời đại và cũng là phim Việt Nam duy nhất lọt vào danh sách này.
Sự nghiệp ngắn ngủi nhưng lẫy lừng, đóng phim nào cũng thành huyền thoại
Dù không đóng nhiều phim như các đồng nghiệp cùng thời, nhưng mỗi lần xuất hiện trên màn ảnh, Lê Vân đều để lại dấu ấn đậm nét. Sau thành công với Bao Giờ Cho Đến Tháng Mười, cô tiếp tục ghi dấu với loạt vai diễn gây thương nhớ như chị Dậu trong Chị Dậu, Tuyên phi Đặng Thị Huệ trong Đêm Hội Long Trì, Quyên trong Thương Nhớ Đồng Quê, hay vai Xoan trong Thằng Bờm.
Chị Dậu là một trong những vai diễn khó quên của Lê Vân, khắc họa hình ảnh người phụ nữ nông thôn khốn khổ, lam lũ, hết lòng vì chồng con. Trong bối cảnh nghèo đói, nợ nần, chị vẫn kiên cường, sẵn sàng chống trả bọn cai lệ để bảo vệ chồng. Ở Thương Nhớ Đồng Quê, hình ảnh người phụ nữ dịu dàng, nhuốm đầy hoài niệm của vùng quê Bắc Bộ lại được chị thể hiện mượt mà. Mỗi vai diễn là một lần biến hóa, khi thì mong manh, chịu thương chịu khó; lúc lại mạnh mẽ, quyết đoán. Chính sự đa dạng ấy đã biến Lê Vân thành biểu tượng diễn xuất một thời, dù chị chỉ hoạt động nghệ thuật vỏn vẹn chưa đầy hai thập kỷ.
Dẫu đã rút lui khỏi ánh đèn sân khấu từ năm 1996 để sống cuộc đời bình lặng, cái tên Lê Vân vẫn luôn là biểu tượng của điện ảnh Việt. Hiện tại, cô chọn cách sống kín đáo, thi thoảng xuất hiện cùng con gái nhưng chưa từng tìm cách trở lại hay chạy theo ánh hào quang xưa.
LỆ AN
