Ukraine chuẩn bị cho trận chiến quyết định ở Donetsk
Ukraine đang chuẩn bị cho nhiều tháng giao tranh ác liệt nhằm giành quyền kiểm soát các cứ điểm quan trọng ở Donetsk.
Reuters cho hay, đây vốn là trọng tâm trong các mục tiêu của Nga, đồng thời cũng sẽ là thử thách lớn đầu tiên đối với tướng Mykhailo Drapatyi, người sắp đảm nhiệm vị trí chỉ huy tối cao của Kiev, cùng đội ngũ chỉ huy mới của ông.
Nga với lực lượng đông hơn đang từng bước tiến về phía Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố thuộc "vành đai pháo đài" của Ukraine. Nếu kiểm soát được hai thành phố này, Moscow sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk, khu vực công nghiệp quan trọng ở miền Đông Ukraine.
Số thương vong trong cuộc chiến đã ở mức rất cao. Bất chấp việc các cuộc tiếp xúc ngoại giao được nối lại, các nhà phân tích quân sự dự đoán Nga có thể tăng cường các cuộc tấn công khi mùa đông đến gần.
Chuyến thăm Kiev cuối tuần qua của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã khơi lại các cuộc đàm phán hòa bình vốn bị đình trệ, nhưng chưa xuất hiện dấu hiệu đột phá. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết ông dự đoán xung đột sẽ tiếp diễn trong suốt mùa đông.
Trận chiến giành Donetsk đang được xem là một trong những giai đoạn quan trọng nhất của cuộc chiến trong năm nay. Với Tổng thống Nga Vladimir Putin, việc kiểm soát phần còn lại của tỉnh này sẽ đánh dấu một thắng lợi lớn cả về chính trị lẫn quân sự.
Đối với Ukraine, việc giữ vững khu vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là xương sống của hệ thống phòng thủ ở miền Đông. Đây cũng là phép thử đối với cuộc cải tổ bộ máy chỉ huy của Kiev, vốn chủ yếu nhằm ngăn chặn bước tiến chậm nhưng dai dẳng của Nga.
Những bổ nhiệm gần đây dưới thời Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi, người thay thế Oleksandr Syrskyi vào tháng 7, đã đưa một số chỉ huy giàu kinh nghiệm và được đánh giá cao vào các vị trí lãnh đạo phòng thủ khu vực.
Theo nhà phân tích quân sự Emil Kastehelmi, bộ chỉ huy mới tiếp quản một chiến tuyến tương đối ổn định do tốc độ tiến công của Nga vẫn còn chậm. Tuy nhiên, ông cảnh báo kết quả trên chiến trường vẫn khó dự đoán.
Nga đang tiến gần hơn
Nga hiện chỉ còn cách Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố chính trong vành đai phòng thủ, chưa đầy 15 km. Theo các quan chức địa phương, cả hai thành phố đang hứng chịu những cuộc tấn công ngày càng dữ dội bằng máy bay không người lái tấn công và bom dẫn đường.
Theo Michael Kofman thuộc Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, tháng 9 và tháng 10 có thể chứng kiến những cuộc giao tranh dữ dội nhất trong năm, khi Nga nhiều khả năng tiến hành các cuộc tấn công cơ giới mới.
"Khi điều kiện thời tiết xấu đi, máy bay không người lái trở nên kém hiệu quả hơn", Kofman nói. "Và đó thường là lúc người Nga cố gắng khôi phục tính cơ động cho chiến trường."
Tuy nhiên, ông cho rằng Ukraine đã xây dựng được một hệ thống phòng thủ vững chắc để đối phó với những cuộc tấn công như vậy. Ông dẫn chứng cuộc tấn công thất bại của Nga hồi tháng 7 gần thành phố Dobropillia.
Các chỉ huy mới nắm quyền
Hai trong số những chỉ huy nổi tiếng nhất của Ukraine sẽ chịu trách nhiệm giám sát việc phòng thủ Donetsk: Andrii Biletskyi, thuộc Quân đoàn 3, và Denys Prokopenko, thuộc Quân đoàn 1 Azov của Vệ binh Quốc gia.
Cả hai được ghi nhận đã xây dựng những lực lượng có tính kỷ luật cao và ứng dụng công nghệ tiên tiến, với quân số lên tới hàng chục nghìn người.
Đầu năm nay, Quân đoàn 3 của ông Biletskyi đã góp phần ổn định một phần mặt trận gần Sloviansk, điểm tựa phía bắc của vành đai phòng thủ. Trong khi đó, Quân đoàn Azov của ông Prokopenko đã ngăn chặn một cuộc tấn công lớn của Nga gần Dobropillia vào năm 2025, khi Moscow tìm cách phá vỡ phòng tuyến Ukraine.
Ông Pavlo Palisa, cố vấn quân sự của Tổng thống Ukraine, cho rằng việc thăng chức cho hai chỉ huy là hoàn toàn hợp lý, bởi họ là những nhà lãnh đạo đã chứng minh được năng lực, đồng thời được kính trọng và có uy tín.
Chuyên gia Kofman cho biết tướng Drapatyi dường như đang trao thêm quyền hạn cho các chỉ huy cấp chiến dịch. Theo ông, đây là sự thay đổi có thể giúp hệ thống phòng thủ miền Đông "gắn kết hơn nhiều".
Ukraine muốn phát huy những thành quả đạt được
Ukraine bước vào chiến dịch mùa thu với mục tiêu phát huy những thành quả khiêm tốn đạt được từ đầu năm. Kiev cho biết đã giành lại hơn 700 km² lãnh thổ ở phía đông nam trong một cuộc phản công kéo dài nhiều tháng và được mô tả là "chính xác".
Kastehelmi, thuộc nhóm Black Bird, cũng chỉ ra điều ông cho là dấu hiệu của một chiến dịch thành công do Quân đoàn 3 của Biletskyi tiến hành gần thị trấn chiến lược Lyman, nhằm cắt đứt mũi tiến công của Nga. Tuy nhiên, ông cho rằng mức độ thành công cuối cùng vẫn chưa rõ ràng.
Đặc biệt, quân đội Ukraine vẫn thiếu nhân lực để tiến hành các chiến dịch tấn công quy mô lớn. Cả tướng Drapatyi và tân Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara đều chưa giải quyết được những vấn đề của hệ thống nghĩa vụ quân sự, vốn đang bị ảnh hưởng bởi tham nhũng và quản lý yếu kém.
Đầu tháng này, ông Putin tuyên bố Nga đang chiếm ưu thế trong cuộc chiến.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Nga vẫn chưa tìm ra giải pháp hiệu quả để đối phó với hệ thống phòng thủ bằng máy bay không người lái của Ukraine.
"Nhìn chung, khó có thể thấy người Nga có thể đạt được thành công nào ngoài cấp độ chiến thuật", Kastehelmi nói.
Ukraine tăng tốc bổ sung tên lửa Patriot
Trong lúc chuẩn bị cho các tháng giao tranh mới, Ukraine cũng đang tăng cường năng lực phòng không. Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara hôm thứ Ba 8/9 cho biết Kiev đang ký các hợp đồng cung cấp khoảng 1.000 tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ thiết kế, với sự hỗ trợ của các đồng minh và thông qua khoản vay của Liên minh châu Âu.
Theo ông Khmara, phần lớn số tên lửa này sẽ chỉ được chuyển giao trong những năm tới. Vì vậy, ông kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm viện trợ khẩn cấp.
Trong những bình luận được Bộ Quốc phòng Ukraine công bố sau đó, ông Khmara cho biết Kiev đang đề nghị các đối tác phương Tây cung cấp thêm tên lửa phòng không từ kho dự trữ của họ, đổi lại Ukraine sẽ thực hiện những cải tiến về hiệu suất tên lửa theo các hợp đồng đã ký.
Ông cũng cho biết Ukraine đang đối mặt với khoản thiếu hụt khoảng 27 tỷ USD trong nguồn tài chính cần thiết để mua sắm máy bay không người lái.
Bản tóm tắt cuộc họp của Bộ Quốc phòng cho biết ông Khmara đã trình bày kế hoạch tiến hành xung đột của Ukraine, vốn đang được triển khai, cùng danh sách những mối đe dọa mà Kiev đánh giá là lớn nhất từ Moscow.
Hôm thứ Ba, Nga nối lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa gần như liên tục nhằm vào Kiev, sau một thời gian ngắn tạm dừng trong thời gian các nhà đàm phán hòa bình Mỹ tới thăm.
Tại cuộc họp, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng các đồng minh của Ukraine không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục tăng cường hỗ trợ, nhằm giúp Kiev "nắm bắt những cơ hội mà nước này đang tạo ra trên mọi mặt trận và tự vệ trên không".
An An (Theo Reuters)
