Tàu phá băng Avraamiy Zavenyagin (Dự án 1191) của Nga đã được hạ thủy từ ụ tàu sau khi sửa chữa tại xưởng đóng tàu Arkhangelsk (REB) của hạm đội. Theo thông báo từ bộ phận báo chí của công ty, công việc sửa chữa đã được tiến hành từ tháng 8/2025.
Trước đây, nơi này chỉ sửa chữa tàu kéo và tàu chở hàng rời. Để đáp ứng đơn đặt hàng phục hồi tàu phá băng, thiết bị cần phải được nâng cấp. “Việc gia công các trục chân vịt có trọng lượng lên đến 10 tấn cũng dẫn đến việc tăng khả năng nâng của các thiết bị nâng hạ trong các xưởng” - Sergey Gusev, Phó Tổng Giám đốc Cục Tác chiến Điện tử Hạm đội Arkhangelsk cho biết.
Khi kinh nghiệm đối đầu với thách thức
Việc đưa Avraamy Zavenyagin – một "quái thú" thép nặng hơn 2.200 tấn – lên hệ thống triền đà vốn chỉ quen xử lý tàu kéo và tàu chở hàng rời là một bài toán hóc búa. Để thực hiện thành công, các kỹ sư tại Arkhangelsk REB đã phải huy động một đội ngũ thợ lặn chuyên nghiệp và triển khai dự án nâng tàu đặc biệt dựa trên hệ thống 10 xe đẩy, với tải trọng mỗi xe lên tới 250 tấn.
Theo ông Anton Krushelnitsky, Tổng giám đốc Arkhangelsk REB, đây là lần đầu tiên trong lịch sử xưởng đóng tàu này tiếp nhận một tàu phá băng lên triền đà. Sự kết hợp giữa hạ tầng vừa được nâng cấp và bản lĩnh của các chuyên gia đã cho phép thực hiện một chiến dịch "vô tiền khoáng hậu", đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thân tàu có cấu trúc đặc thù của dòng tàu phá băng.
Quy trình này không chỉ đòi hỏi sự chính xác về mặt vật lý mà còn là bài kiểm tra về sức chịu tải của hệ thống thủy lực, khi trọng tâm của tàu phá băng vốn dĩ rất khác biệt so với các loại tàu thương mại thông thường.
Bài toán công nghệ từ những bộ phận "khổng lồ"
Nếu việc hạ thủy là một thành công về hậu cần, thì quá trình sửa chữa hệ thống chân vịt - bánh lái (VRC) lại là một cuộc cách mạng về kỹ thuật tại chỗ. Avraamy Zavenyagin sở hữu hệ thống đẩy cực mạnh với 4 chân vịt có đường kính lên tới 2 mét, mỗi chiếc nặng khoảng 2,5 tấn.
Để xử lý khối lượng công việc này, xưởng đóng tàu đã phải tự chế tạo các thiết bị cân bằng hoàn toàn mới. "Trước đây, chúng tôi chưa từng xử lý những hệ chân vịt có kích thước lớn đến thế. Việc tự nghiên cứu và chế tạo thiết bị cân bằng chuyên dụng không chỉ giúp hoàn thành dự án này mà còn tạo tiền đề cho các đơn hàng phức tạp hơn trong tương lai," đại diện phòng kế hoạch kinh tế của xưởng cho biết.
Song song với đó, toàn bộ thân tàu đã trải qua quy trình tẩy gỉ, kiểm tra khuyết tật bằng siêu âm và sơn mới. Giờ đây, Avraamy Zavenyagin khoác lên mình diện mạo rực rỡ với sắc màu của quốc kỳ Nga, sẵn sàng đối mặt với sự khắc nghiệt của băng giá phương Bắc.
Sứ mệnh mới của "cánh chim đầu đàn" dự án 1191
Được đóng từ năm 1984, Avraamy Zavenyagin (thuộc dự án 1191) vốn là "công thần" tại cảng Dudinka, chuyên phục vụ các dự án của Norilsk Nickel. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ cống hiến, con tàu đã rơi vào tình trạng kỹ thuật xuống cấp trước khi được bàn giao cho chi nhánh Murmansk của Rosmorport vào cuối năm 2024.
Với khả năng phá băng dày đến 1 mét và thiết kế cột buồm có thể gập lại để đi qua các cây cầu trên sông, con tàu này là một mắt xích không thể thay thế trong việc duy trì tuyến đường thủy nội địa. Sau khi vượt qua các bài kiểm tra đường biển (sea trials) sắp tới, Avraamy Zavenyagin sẽ được triển khai tại khu vực sông Bắc Dvina và các vịnh Dvina, Onega để đảm bảo thông thương cho các tàu vận tải trong mùa đông khắc nghiệt.
Việc hồi sinh một con tàu có tuổi đời hơn 40 năm không chỉ tiết kiệm chi phí so với đóng mới mà còn giúp duy trì sự hiện diện liên tục của đội tàu phá băng trong giai đoạn chuyển giao công nghệ.
Sự kiện hạ thủy Avraamy Zavenyagin tại Arkhangelsk là một lời khẳng định về năng lực sửa chữa tàu biển tại vùng viễn Bắc của Nga. Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các xưởng đóng tàu lớn tại St. Petersburg hay nước ngoài, các cơ sở tại địa phương như Arkhangelsk REB đang dần làm chủ những kỹ thuật phức tạp nhất.
Với "trái tim" mới và lớp vỏ vững chãi, chiếc tàu phá băng mang tên vị kiến trúc sư của chương trình hạt nhân đã sẵn sàng viết tiếp chương mới trong hành trình chinh phục băng giá, giữ cho dòng chảy giao thương trên tuyến đường biển Bắc luôn được thông suốt.
Thùy Anh
Theo The First Technical
