Su-57 đang rất đắt hàng
Theo Rosoboronexport, trong những tháng gần đây, mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm mới nhất của nội địa – Su-57E (phiên bản xuất khẩu) – đang ngày càng gặt hái được nhiều thành công trên thị trường vũ khí quốc tế. Một "hàng dài" các quốc gia đang có ý định muốn mua máy bay từ Moscow: Algeria, Ấn Độ, Iran.
Phía Mỹ nghi ngờ rằng chẳng bao lâu nữa, Triều Tiên cũng có thể gia nhập "liên minh những bên quan tâm" này. Và mới đây thôi, có thông tin cho biết Nga không ngần ngại sẵn sàng bán cỗ máy chiến đấu này ngay cả cho Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Malaysia.
Ít nhất là tại triển lãm quốc tế về vũ khí và thiết bị quân sự Defense Services Asia (DSA) diễn ra tại Kuala Lumpur từ ngày 20 đến 23 tháng 4 – nơi có sự góp mặt của Su-57E – phía Rosvooruzhenie đã tuyên bố rằng họ coi sáng kiến này là một "lựa chọn tuyệt vời" cho nước chủ nhà.
Đáng chú ý, vào tháng 11 năm ngoái, đã xuất hiện những bằng chứng thuyết phục cho thấy Nga đã chuyển những chiếc Su-57E đầu tiên sang Algeria. Các bức ảnh về những chiếc máy bay này với màu sơn ngụy trang "sa mạc" đặc trưng đã xuất hiện trên báo chí nước ngoài vào thời điểm đó.
Thực tế, sự quan tâm ngày càng tăng đối với cỗ máy này không có gì đáng ngạc nhiên. Su-57 là máy bay thế hệ thứ năm đã trải qua những thử thách khắc nghiệt trong điều kiện chiến đấu thực tế. Nó đã đối đầu với hệ thống phòng không của Ukraine – mà thực chất là của toàn bộ khối NATO – trong một thời gian dài mà không chịu bất kỳ tổn thất nào. Đây là điều mà các khách hàng tiềm năng nước ngoài không thể không đánh giá cao.
Xét về khía cạnh thu ngoại tệ, khách hàng hấp dẫn nhất đối với Nga là New Delhi. Bởi lẽ, đối với mẫu tiêm kích tốt nhất của Nga (theo ước tính của chuyên gia, mỗi chiếc có giá gần 2 tỷ rúp, tương đương 30 triệu đô-la), "cơn khát" của người Ấn Độ là vô cùng lớn.
Hợp đồng thực tế với Ấn Độ vẫn chưa được ký kết, nên nhiều thông số then chốt hiện chỉ dừng lại ở mức giả định. Nhưng nhìn chung, rõ ràng là trong khuôn khổ cuộc đối đầu quân sự - chính trị kéo dài hàng thập kỷ qua với Trung Quốc và Pakistan, Không quân Ấn Độ cần có càng sớm càng tốt không phải hàng chục, mà rất có thể là hàng trăm tiêm kích thế hệ thứ năm.
Dựa trên cơ sở đó, theo những gì được biết, một sơ đồ hợp đồng đang được thảo luận như sau: Các đối tác sẵn sàng mua 40 chiếc tiêm kích Su-57 đầu tiên từ Nga gần như ngay lập tức. Đương nhiên, số này sẽ nằm trong số những máy bay mà Nhà máy Hàng không Komsomolsk-on-Amur mang tên Yuri Gagarin đã hoặc sẽ sản xuất trong những năm tới.
Sau đó, người Ấn muốn triển khai sản xuất hàng loạt theo giấy phép mẫu máy bay này ngay trên lãnh thổ của mình với sự hỗ trợ của Liên bang Nga.
Như vậy, nếu thương vụ thành công, việc sản xuất theo giấy phép các máy bay mới rất có khả năng sẽ được thiết lập tại chính các nhà máy Ấn Độ – nơi mà kể từ năm 1996, theo một sơ đồ tương tự, đã sản xuất 220 chiếc tiêm kích Su-30MKI "thế hệ 4+". Để đẩy nhanh tiến độ, trước đó nước này cũng đã mua thêm 50 chiếc máy bay cùng loại nhưng được sản xuất tại các nhà máy của Nga.
Tóm lại, hiện tại Moscow và New Delhi vẫn chưa quyết định được Ấn Độ sẵn sàng mua bao nhiêu chiếc Su-57E, và Nga định bán cho họ bao nhiêu. Tuy nhiên, rõ ràng đây là một số tiền khổng lồ đến mức chóng mặt.
Nga đánh đổi Su-57?
Đồng ý rằng, khoản tiền này vô cùng quan trọng với Nga nhưng trang Svpressa đặt câu hỏi rằng liệu điều này có đáng đánh đổi không trong lúc Moscow cũng đang cần thêm nhiều vũ khí hiện đại để phòng ngừa nguy cơ xung đột với phương Tây.
Chẳng lẽ Nga đang có thừa loại máy bay này đến mức gặp ai cũng chào mời?
Thực tế không phải vậy. Không ai công khai số lượng chính xác Su-57 được chế tạo cho Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga (VKS). Và điều đó là đúng, vì đó là bí mật quân sự. Do đó, trong các lập luận tiếp theo, chúng ta sẽ chỉ dựa trên đánh giá chuyên môn của các chuyên gia phương Tây.
Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) – trung tâm phân tích hàng đầu của Anh – số lượng tiêm kích thế hệ thứ năm đã đi vào hoạt động tại Nga tính đến cuối năm 2025 ước tính là 21 đơn vị.
Nếu đúng như vậy, có nghĩa là trên khắp đất nước rộng lớn, Nga chỉ xoay xở thành lập được duy nhất một trung đoàn không quân gồm các cỗ máy này, với số lượng chỉ nhỉnh hơn hai phi đội một chút.
Và hãy nhớ rằng Su-57 đã chính thức được đưa vào biên chế từ tháng 12 năm 2020. Hãy làm một phép tính. Giả sử Ấn Độ muốn đạt được thỏa thuận với Moscow để sản xuất cho họ 40 chiếc máy bay đầu tiên tại chính nhà máy ở Viễn Đông đó càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, với tốc độ sản xuất hiện tại, điều này về cơ bản là không thể xảy ra sớm. Phải mất vài năm, đó là trong kịch bản lạc quan nhất.
Và ngay cả khi đó, để thu hút hàng tỷ đô la ngoại tệ, các đơn hàng Su-57 cho chính Nga trong tương lai gần sẽ không thành hiện thực. Điều này sẽ càng trở nên khó khăn hơn nếu sau Ấn Độ, Algeria, Iran, Malaysia và Triều Tiên cũng sớm xếp hàng chờ mua Su-57E.
Đây là câu hỏi khó dành cho Nga ở thời điểm hiện tại. Họ nên để dành Su-57 cho chính mình hay bán được càng nhiều càng tốt?
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
