Nga là một trong những quốc gia đã tiến hành nghiên cứu ở Nam Cực từ đầu thế kỷ 19. Hầu hết các trạm nghiên cứu được xây dựng từ năm 1957, bao gồm cả trạm Vostok ở giữa Vòm A. Đây là trạm nghiên cứu Nam Cực nội địa duy nhất của Nga đang hoạt động. Nhiệt độ thấp nhất đã được ghi nhận tại đây là -89,2°C!
Theo thời gian, cơ sở này đã không còn đáp ứng được yêu cầu của giai đoạn mới. Năm 2022, trạm Vostok mới đã chính thức được bắt đầu với việc lắp đặt móng.
Để vật liệu xây dựng có thể đến được địa điểm gần trạm Vostok cũ, trước tiên nó phải được vận chuyển đến Nam Cực trên hai tàu container. Một tàu chở dầu và tàu phá băng hạng nặng thông thường Kapitan Khlebnikov đã hoàn thành đoàn tàu. Điểm đến của đoàn tàu là trạm Progress của Nga trên bờ biển Đông Nam Cực. Tại đó, vật liệu được chất lên xe trượt tuyết, được kéo bởi các phương tiện bánh xích hạng nặng dọc theo tuyến đường dài 1.460 km đến trạm Vostok. Một số kho nhiên liệu phải được thiết lập dọc theo đường đi để các phương tiện có thể đi hết quãng đường.
Câu 1: Dự án trạm trú đông Vostok mới được trình bày bởi ai vào năm 2019, và thiết kế ban đầu do công ty nào của Đức thực hiện?
A. Sergey Lavrov (Rosatom), Siemens.
B. Vladimir Putin (Gazprom), BASF.
C. Leonid Mikhelson (NOVATEK), Ramboll.
D. Alexei Navalny (Lukoil), Volkswagen.
Giải thích:
Vào năm 2019, Leonid Mikhelson – Chủ tịch NOVATEK – trình bày dự án tại Hội đồng quản trị Hiệp hội Địa lý Nga. Thiết kế do Ramboll (Đức) thực hiện, sau đó điều chỉnh theo tiêu chuẩn Nga và lắp ráp kiểm soát bởi OAO Zapsibgazprom. Hoàn tất lắp ráp tại OOO OZSK (Gatchina) ngày 27/8/2020.
Vận chuyển mô-đun qua tàu Mys Dezhneva, Yaroslav Mudryy, Kapitan Khlebnikov, Andrey Osipov trong mùa RAE 67, và đoàn tàu kéo từ Progress đến Vostok trong mùa 67-68. Công nghệ này đảm bảo lắp ráp chính xác ở môi trường khắc nghiệt, hỗ trợ nghiên cứu Nam Cực bền vững.
Đáp án đúng là: C. Leonid Mikhelson (NOVATEK), Ramboll.
Câu 2: Trạm trú đông Vostok mới gồm bao nhiêu mô-đun chính, và nó được đặt trên bao nhiêu cột đỡ cao bao nhiêu mét để tránh ngập tuyết?
A. 4 mô-đun, 24 cột cao 2 m.
B. 3 mô-đun, 18 cột cao 1 m.
C. 6 mô-đun, 48 cột cao 4 m.
D. 5 mô-đun, 36 cột cao 3 m.
Giải thích:
Trạm gồm 5 mô-đun: 2 cho dịch vụ/sinh hoạt, 1 cho máy phát diesel và xử lý nước, 1 lưu trữ dự phòng, 1 nhà để xe. Kích thước: dài 140 m, rộng 13,5 m, cao 17,5 m, diện tích >1911 m². Cách nhiệt tường dày 80 cm. Đặt trên 36 cột cao 3 m, ngăn ngập nước và duy trì trên bề mặt tuyết lâu dài.
Công nghệ cột đỡ và cách nhiệt tiên tiến giúp trạm chịu đựng nhiệt độ -89°C, hỗ trợ hoạt động liên tục mà không cần bảo trì thường xuyên.
Đáp án đúng là: D. 5 mô-đun, 36 cột cao 3 m.
Câu 3: Hệ thống năng lượng của trạm Vostok mới sử dụng bao nhiêu máy phát diesel chính công suất bao nhiêu kW, và tích hợp công nghệ gì cho năng lượng thay thế?
A. 4 máy 200 kW, tấm pin mặt trời thử nghiệm.
B. 2 máy 300 kW, pin nhiên liệu hydro.
C. 5 máy 100 kW, lò phản ứng hạt nhân nhỏ.
D. 6 máy 150 kW, turbine gió.
Giải thích:
Hệ thống có 4 máy phát diesel chính 200 kW (và 2 dự phòng riêng biệt) tại trung tâm trạm. Tích hợp tấm pin mặt trời thử nghiệm cho ngày cực 4 tháng, hướng tới nhà máy điện mặt trời tương lai. Tất cả hệ thống dự phòng kép/ba, với nhiên liệu/thực phẩm đủ 2 năm.
Công nghệ này kết hợp diesel đáng tin cậy với năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch ở vùng cực.
Đáp án đúng là: A. 4 máy 200 kW, tấm pin mặt trời thử nghiệm.
Câu 4: Công nghệ thông gió và sưởi ấm của trạm Vostok mới sử dụng cơ chế gì để thu hồi nhiệt, và hệ thống cấp nước áp dụng phương pháp nào?
A. Lọc không khí qua tuyết, chưng cất nước biển.
B. Quạt gió tự nhiên, trữ nước đóng băng.
C. Trao đổi nhiệt từ khí thải diesel, xử lý tái sử dụng nước kỹ thuật.
D. Máy sưởi điện từ pin, lọc nước mưa cực.
Giải thích:
Hệ thống thông gió dùng bộ trao đổi nhiệt làm ấm không khí vào bằng khí thải, kết hợp thu hồi nhiệt từ máy phát diesel để sưởi ấm bên trong. Chỉ dùng đèn LED cho chiếu sáng trong/ngoài. Hệ thống cấp nước xử lý và làm sạch nước kỹ thuật để tái sử dụng, tối ưu hóa tài nguyên hạn chế.
Các công nghệ này giảm tiêu thụ năng lượng 30-50%, đảm bảo môi trường sống bền vững cho nghiên cứu dài hạn.
Đáp án đúng là: C. Trao đổi nhiệt từ khí thải diesel, xử lý tái sử dụng nước kỹ thuật.
Câu 5: Trạm trú đông Vostok mới sẽ hỗ trợ bao nhiêu người trú đông và mùa cao điểm, cùng với các tiện nghi y tế và giải trí công nghệ cao nào?
A. 25 trú đông/50 cao điểm, drone y tế, thực tế ảo.
B. 15 trú đông/35 cao điểm, phòng mổ, nha khoa, X-quang, buồng áp suất.
C. 10 trú đông/25 cao điểm, lò vi sóng y tế, rạp hát 3D.
D. 20 trú đông/40 cao điểm, máy MRI, phòng gym ảo.
Giải thích:
Trạm chỗ ở cho 15 người trú đông và 35 mùa cao điểm, với khu y tế hiện đại: phòng mổ, nha khoa, X-quang, buồng áp suất. Tiện nghi: phòng ăn có bàn bi-a, chiếu phim, tập gym, xông hơi.
Tương lai mở chi nhánh Phòng thí nghiệm Khí hậu AARI và Vostok-Bio, tăng chương trình nghiên cứu. Công nghệ này nâng cao sức khỏe và tinh thần, hỗ trợ khoa học Nam Cực hiệu quả.
Đáp án đúng là: B. 15 trú đông/35 cao điểm, phòng mổ, nha khoa, X-quang, buồng áp suất.
Minh Anh (Theo AARI)
