Theo phản ánh, người dân sống trên địa bàn các xã Thông Thụ, tỉnh Nghệ An “khóc thét” vì phải oằn mình di chuyển chậm chạp giữa “biển” rác thải giữa lòng hồ thủy điện. Đặc biệt đoạn trên đập phụ của hồ thủy điện thuộc bản Na Chảo – Piềng Văn, xã Thông Thụ, tỉnh Nghệ An.
Là người có thâm niên nuôi cá trên lòng hồ thủy điện, ông Trần Văn Thuận (SN 1978), trú tại bản Na Chảo – Piềng Văn cho hay, năm 2025 là năm lịch sử rác về trên lòng hồ thủy điện Hủa Na. Từ khi đi vào hoạt động cho đến nay, năm nay, số lượng rác về trên lòng hồ nhiều kỷ lục. Rác về theo 3 đợt bão lớn là cơn bão số 5, cơn bão số 8 và số 10. Đặc biệt, cơn bão số 10 mang theo lượng rác về lớn nhất, ảnh hưởng mạnh nhất.
Theo ông Thuận, rác về hồ thủy điện đã ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống người dân mưu sinh trên lòng hồ. Rác gây đứt lồng cá gây tổn thất lớn cho những người nuôi cá, rác gây tắc đường di chuyển trên hồ thủy điện, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn đường thủy. Không những thế, sự xuất hiện của rác dày đặc còn bốc mùi hôi thối, ngột ngạt trên lòng hồ.
“Rác về khủng khiếp nên thuyền đi trên lòng hồ như đánh cược với tính mạng của bản thân mình. Không chỉ rác mà ở đây có xuất hiện nhiều thi thể từ nghĩa trang bên nước bạn trôi về”, ông Thuận nói.
Ghi nhận của PV, trên phía đập phụ của hồ thủy điện Hủa Na, lượng rác tập trung dày đặc và trải rộng, dài hàng trăm mét, xuất hiện mùi từ những cây gỗ ngâm dưới nước lâu ngày. Dưới hồ, hàng trăm loại rác lớn nhỏ nhấp nhô theo từng đợt sóng chất dày lớp lớp. Trên đập phụ, hàng chục chiếc thuyền lớn nhỏ neo đậu vì không thể di chuyển giữa đống rác. Giữa hồ, một số người vớt củi đang cố gắng kéo từng cây gỗ lớn nhỏ lên thuyền, hoặc xô về phía bờ để mang về.
Trao đổi với PV, bà Nguyễn Thị Hoài, Chủ tịch UBND xã Thông Thụ cho biết: “Tình trạng rác trôi dạt về hồ thủy điện Hủa Na năm nào cũng xảy ra, cứ mỗi mùa lũ đến là rác lại theo dòng nước đổ về. Tuy nhiên, năm 2025, lượng rác đổ về hồ rất nhiều, gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân, đặc biệt là các hộ làm nghề nuôi trồng thủy sản trên hồ thủy điện.
Không chỉ vậy, trong đợt lũ vừa qua, xã Thông Thụ còn phải huy động lực lượng phối hợp tìm kiếm thi thể người bị trôi dạt về hồ do lũ cuốn từ một nghĩa trang bên phía Lào.
Cũng theo bà Hoài, theo quy định, việc thu gom và xử lý rác trên hồ thuộc trách nhiệm của Công ty Thủy điện Hủa Na. “Chúng tôi thường xuyên theo dõi tình hình để kịp thời hỗ trợ người dân đảm bảo an toàn trong quá trình đi lại, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. Dù chưa có văn bản chính thức gửi Công ty Thủy điện Hủa Na nhưng tôi đã trực tiếp trao đổi với cán bộ phụ trách phía công ty để đề nghị phối hợp xử lý,” bà Hoài thông tin thêm.
Trao đổi với đại diện Công ty cổ phần Thủy điện Hủa Na, ông Đoàn Văn Trường, Phó giám đốc Công ty cho biết, hàng năm, rác về hồ, phía thủy điện Hủa Na đều có phương án xử lý phù hợp đảm bảo vệ sinh môi trường nước. Năm nay, ngoài rác các loại còn có cả thi thể từ nghĩa trang bên nước bạn Lào trôi về, công ty cũng đã tổ chức tìm kiếm đồng thời phối hợp và hỗ trợ một phần kinh phí để chính quyền địa phương và lực lượng chức trách tổ chức đi tìm kiếm, xử lý theo đúng quy định, đảm bảo vệ sinh môi trường. Rác về hồ thủy điện sẽ được xử lý theo nhiều cách. Tuỳ theo lượng rác trôi về, công ty sẽ phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện thu gom đến các bãi rác lân cận để đốt hoặc thuê đơn vị dịch vụ môi trường thực hiện, thu gom, xử lý.
“Rác trên hồ thủy điện Hủa Na không nằm tập trung và nhiều như ở các hồ thủy điện khác, nó nằm phân tán, nhỏ lẻ ở nhiều khu vực nên việc thu gom rác cũng gặp nhiều khó khăn. Vừa qua, gió đã đẩy rác tập trung một lượng nhỏ về khu vực đập phụ của hồ, chúng tôi sẽ phối hợp với chính quyền địa phương để lập phương án, kịp thời xử lý đảm bảo môi trường nước và phục vụ người dân mưu sinh trên hồ thuận lợi”, ông Trường nói.
Hồ Phương
