Trong những buổi chơi golf kéo dài nhiều giờ của giới doanh nhân hay những người có thu nhập cao, bên cạnh người cầm gậy luôn có một người khác lặng lẽ theo sát từ đầu đến cuối. Họ là những caddie - người phụ trách chuẩn bị dụng cụ, theo dõi đường bóng, ghi nhớ địa hình sân, báo khoảng cách, hỗ trợ lựa chọn gậy và đưa ra những gợi ý cần thiết trong suốt quá trình thi đấu.
Có thể nói, đây là những người "theo chân" golfer trong mỗi vòng golf, đồng thời là một mắt xích không thể thiếu tại các sân golf chuyên nghiệp.
Cùng với sự phát triển của golf tại Trung Quốc trong những năm gần đây, nghề caddie cũng nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ người trẻ. Tại các thành phố như Thâm Quyến, Thượng Hải hay Quảng Châu, nhu cầu tuyển dụng liên tục tăng khi lượng người chơi golf ngày càng đông, đặc biệt là nhóm doanh nhân và khách hàng có thu nhập cao.
Không ít video chia sẻ trải nghiệm làm caddie trên mạng xã hội Trung Quốc từng thu hút hàng triệu lượt xem nhờ mức thu nhập được cho là có thể vượt 10.000 NDT/tháng (khoảng 35 triệu đồng). Điều này khiến công việc trở thành lựa chọn đáng cân nhắc với nhiều lao động trẻ, chủ yếu trong độ tuổi từ 18 đến dưới 30.
Tuy nhiên, phía sau hình ảnh được tiếp xúc với giới nhà giàu và mức thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng là một thực tế ít được nhắc đến hơn. Để kiếm được khoản tiền đó, nhiều caddie phải bắt đầu ngày làm việc từ khi trời chưa sáng, di chuyển liên tục ngoài trời suốt nhiều giờ và có những ngày chỉ ngủ vỏn vẹn 3-4 tiếng.
Thu nhập hơn 35 triệu đồng/tháng nhưng không dễ kiếm
4h50 sáng, khi phần lớn thành phố vẫn còn chìm trong giấc ngủ, Trần Hân Như đã thức dậy chuẩn bị cho ngày làm việc mới.
Nữ caddie 27 tuổi hiện làm việc tại một sân golf ở Thâm Quyến (Trung Quốc). Công việc của cô bắt đầu từ rất sớm bởi sân golf mở cửa từ 5h50 và toàn bộ nhân viên phải có mặt trước đó để chuẩn bị dụng cụ, kiểm tra xe điện, sắp xếp khu vực phục vụ và nhận lịch khách trong ngày. Bởi, khi đến giờ mở cửa, khách hàng thường đến liên tục, nhân viên gần như không có thời gian nghỉ, ngay cả việc uống nước cũng phải tranh thủ.
Một vòng golf tiêu chuẩn gồm 18 hố thường kéo dài từ 4 đến 5 tiếng. Trong khoảng thời gian đó, caddie phải đi cùng khách xuyên suốt sân golf, liên tục hỗ trợ về khoảng cách, địa hình, vị trí bẫy cát, hồ nước hay các yếu tố có thể ảnh hưởng đến đường bóng.
Những ngày đông khách, vừa kết thúc lượt phục vụ đầu tiên, Hân Như gần như lập tức bước sang lượt tiếp theo. "Một vòng đánh mất khoảng 4 tiếng. Có hôm vừa về tới khu vực nghỉ là nhận khách mới luôn. Xong vòng thứ hai lại tiếp tục vòng thứ ba. Làm liên tục như vậy là chuyện rất bình thường", cô chia sẻ.
Chính cường độ làm việc dày đặc này khiến nghề caddie được xem là một trong những công việc dịch vụ có thu nhập tương đối hấp dẫn tại Trung Quốc hiện nay.
Theo chia sẻ của nhiều người trong nghề, một caddie tại Thâm Quyến có thể kiếm được trên 10.000 NDT/tháng (khoảng 35 triệu đồng). Một số người có kinh nghiệm lâu năm hoặc thường xuyên gặp khách hào phóng thậm chí còn đạt mức thu nhập cao hơn đáng kể.
Tuy nhiên, đây là thu nhập chứ không chỉ có lương.
Theo những người trong ngành, thu nhập của caddie thường được cấu thành từ ba phần gồm lương cơ bản, phí ra sân và tiền tip từ khách hàng. Trong đó, lương cơ bản chỉ dao động từ 500 - 1.500 NDT/tháng (gần 2-4 triệu đồng), còn phí ra sân thường ở mức 15 - 35 NDT (khoảng 70-130 nghìn đồng) cho mỗi vòng golf 18 hố.
"Câu lạc bộ tôi làm không có lương cơ bản, gần như sống bằng tiền tip. Một số sân khác có lương nhưng cũng chỉ khoảng 800 - 1.000 NDT/tháng", nữ caddie có biệt danh Kiều Muội cho biết.
Momo - người từng có hai năm làm việc tại một sân golf ở Thâm Quyến - cho biết vài năm trước, mức tip phổ biến là khoảng 100 NDT (khoảng 400 nghìn đồng) cho mỗi vòng chơi. Hiện nay, tại nhiều sân golf ở khu vực trung tâm thành phố, con số này đã tăng lên khoảng 200 NDT (khoảng 800 nghìn đồng). Bởi, hầu hết khách chơi golf đều là chủ doanh nghiệp, thuộc tầng lớp khá giả, giàu có.
Tuy nhiên, đây hoàn toàn không phải khoản thu nhập được đảm bảo. "Nếu khách không hài lòng thì họ có thể không trả đồng nào. Mình cũng không có cách nào yêu cầu", cô nói.
Theo tính toán của Hân Như, để đạt mức thu nhập hơn 10.000 NDT/tháng, một caddie gần như phải duy trì cường độ làm việc rất cao: Mỗi ngày phục vụ ít nhất hai vòng golf, nhận đủ tiền tip và làm việc đều đặn trong cả tháng.
"Nhiều người chỉ nhìn thấy con số đó rồi nghĩ nghề này rất dễ kiếm tiền. Nhưng họ không trải qua quá trình đó. Có những ngày mệt đến mức đứng còn không vững. Và cũng không phải ai ngày nào cũng có thể đi liên tiếp hai hay ba vòng golf", cô nói.
Với những người trong nghề, mức thu nhập vài chục triệu đồng mỗi tháng là có thật. Nhưng để chạm tới con số đó, họ thường phải đánh đổi bằng những ngày làm việc kéo dài từ lúc trời chưa sáng cho đến khi thành phố đã lên đèn.
Làm thế nào để trở thành caddie, và đây có phải công việc có thể gắn bó cả đời?
Nhiều người vẫn nghĩ caddie chỉ đơn giản là người đi theo nhặt bóng hoặc đưa gậy cho golfer. Tuy nhiên, theo những người trong nghề, đây là một công việc đòi hỏi khá nhiều kiến thức và kỹ năng chuyên môn.
Tại các sân golf ở Trung Quốc, ứng viên muốn trở thành caddie thường phải trải qua quá trình đào tạo kéo dài từ một đến ba tháng. Nội dung học bao gồm luật chơi golf, cách xác định khoảng cách trên sân, ghi nhớ địa hình từng hố, vận hành xe điện, quy tắc an toàn và kỹ năng giao tiếp với khách hàng. Một số sân golf cao cấp còn yêu cầu khả năng giao tiếp tiếng Anh cơ bản.
Không phải ai cũng có thể bước vào nghề ngay từ đầu. Bên cạnh sức khỏe và khả năng chịu áp lực cao, nhiều sân golf còn ưu tiên tuyển những lao động trẻ bởi tính chất công việc phải di chuyển liên tục ngoài trời trong nhiều giờ liền.
Momo - một caddie từng làm việc tại Thâm Quyến cho biết cô từng phải bỏ ra khoảng 8.000 NDT (gần 30 triệu đồng) để tham gia khóa đào tạo trước khi được nhận vào làm việc tại một sân golf.
Tuy nhiên, khóa học chỉ là bước khởi đầu. Sau khi chính thức vào nghề, phần lớn caddie sẽ mất thêm nhiều tháng để làm quen với đặc điểm riêng của từng sân golf.
Một vòng golf 18 hố thường kéo dài từ 4 đến 5 tiếng. Trong suốt thời gian này, caddie phải đồng hành cùng khách hàng, liên tục cung cấp thông tin về khoảng cách, địa hình, vị trí bẫy cát, hồ nước và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến đường bóng. Với những người chơi có kinh nghiệm, caddie còn được kỳ vọng đưa ra các gợi ý phù hợp dựa trên thói quen và phong cách thi đấu của khách.
"Đến bây giờ tôi vẫn có thể nhớ gần như toàn bộ đặc điểm của từng hố golf tại sân mình đang làm việc", Kiều Muội chia sẻ.
Đó cũng là lý do nhiều người trong nghề cho rằng công việc này không hề nhẹ nhàng như những gì người ngoài nhìn thấy.
Ngoài yêu cầu chuyên môn, caddie còn phải đối mặt với cường độ lao động lớn. Tại một số sân golf đang thiếu nhân sự, việc phục vụ liên tiếp hai hoặc ba lượt khách mỗi ngày là điều khá phổ biến. Mỗi lượt kéo dài nhiều giờ đồng hồ, đồng nghĩa thời gian làm việc thực tế có thể vượt xa khung giờ hành chính thông thường.
Không chỉ vậy, phần lớn công việc đều diễn ra ngoài trời. Vào mùa hè, nhiều caddie phải làm việc dưới nền nhiệt cao trong nhiều giờ liên tiếp. Đến mùa mưa, họ vẫn phải theo khách ra sân, vừa đảm bảo tiến độ trận đấu vừa bảo vệ những bộ gậy có giá trị hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn NDT khỏi hư hỏng.
Áp lực không chỉ đến từ thời tiết hay thể lực. Đối tượng khách hàng của các sân golf phần lớn là doanh nhân hoặc những người có điều kiện kinh tế. Trong một số trường hợp, caddie còn phải kiêm luôn vai trò "người chịu trận" khi khách hàng không hài lòng về kết quả thi đấu hoặc tâm trạng không tốt.
Theo Trần Hân Như, áp lực lớn nhất của nghề không nằm ở việc phải đi bộ nhiều hay làm việc ngoài trời, mà là việc duy trì cường độ lao động cao trong thời gian dài.
"Một vòng golf mất khoảng 4 tiếng. Có hôm vừa kết thúc lượt này đã phải chạy sang lượt khác. Có thời điểm tôi làm việc đến 1-2 giờ sáng rồi hôm sau lại dậy trước 5 giờ. Mọi người chỉ nhìn thấy thu nhập nhưng không thấy quá trình phía sau", cô chia sẻ.
Chính vì vậy, dù được xem là công việc có thu nhập khá tốt so với mặt bằng chung ngành dịch vụ, nhiều caddie vẫn thừa nhận đây là nghề khó gắn bó lâu dài. Không ít người lựa chọn tích lũy tài chính trong vài năm rồi chuyển hướng sang công việc khác có tính ổn định hơn.
"Tôi chỉ mong sau này tiết kiệm đủ tiền để mở một cửa hàng nhỏ ở quê. Khi đó sẽ không còn phải leo dốc cả ngày hay thức dậy từ lúc trời còn chưa sáng nữa", Kiều Muội nói.
Trần Hà.
