Loại hải sản được tiêu thụ rộng rãi nhưng chứa lượng vi nhựa cao nhất
Nhà sinh thái học Susanne Brander đã cảnh báo rằng sự lan tràn của vi nhựa trong môi trường không chỉ gây ra các vấn đề nghiêm trọng đối với hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng lo ngại đối với sức khỏe con người.
Vi nhựa, vốn là các hạt nhựa có kích thước dưới 5mm, hiện diện phổ biến trong môi trường nước ngọt và nước biển. Các hạt này thường bị các sinh vật biển tiêu thụ và thông qua chuỗi thức ăn, chúng có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể con người, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực chưa được hiểu rõ đầy đủ.
Theo Science Alert, một nghiên cứu mới đây tại vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, nơi nổi tiếng với nguồn hải sản phong phú, đã chỉ ra vi nhựa được tìm thấy trong mô ăn được của hầu hết các loài cá và động vật có vỏ được thu thập tại đây.
Ảnh: (knape/Getty Images)
Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã phân tích 182 mẫu hải sản được đánh bắt từ bờ biển Oregon hoặc mua tại các chợ địa phương. Kết quả cho thấy chỉ có 2 mẫu không chứa hạt vi nhựa, trong khi hầu hết các mẫu khác đều bị nhiễm các hạt nhựa siêu nhỏ, bao gồm sợi tổng hợp từ vải, cellulose từ giấy và các mảnh nhựa nhỏ li ti.
Các loài bị ảnh hưởng gồm cá rô đại dương, cá mú bông, cá hồi Chinook, cá mút đá, tôm hồng... Đặc biệt, tôm hồng (nguyên gốc “pink shrimp”) là một trong những loại hải sản được tiêu thụ rộng rãi – chứa lượng vi nhựa cao nhất.
Các nhà khoa học chỉ ra rằng tôm sống ở tầng nước trên thường xuyên tiếp xúc với nhựa nổi và sinh vật phù du, vốn có thể tích tụ vi nhựa. So sánh giữa tôm tươi và tôm bán trong cửa hàng cho thấy tôm được bày bán chứa nhiều sợi nhựa hơn, có thể do tác động từ bao bì nhựa trong quá trình đóng gói.
Nguy cơ đối với sức khỏe con người
Nhà sinh thái học Susanne Brander, Đại học Bang Oregon, nhấn mạnh rằng vi nhựa và sợi tổng hợp có khả năng di chuyển từ ruột của sinh vật vào các mô khác trong cơ thể như mạch máu hoặc cơ bắp. Điều này không chỉ đe dọa các loài sinh vật biển mà còn đặt con người vào nguy cơ nghiêm trọng khi tiêu thụ chúng.
Bà Brander bày tỏ lo ngại: "Việc con người tiếp xúc với vi nhựa qua thực phẩm có thể dẫn đến những hệ lụy về sức khỏe mà chúng ta hiện chưa hiểu rõ. Tuy nhiên, sự hiện diện của các hạt nhựa trong cơ thể cho thấy nguy cơ này là hiện hữu."
Cùng quan điểm, nhà sinh thái học Elise Granek từ Đại học Bang Portland nhận định: "Những gì chúng ta thải ra môi trường sẽ quay trở lại trên bàn ăn của chúng ta."
Theo chiều kim đồng hồ từ trên cùng bên trái: Cá hồi Chinook, cá mú, cá mú đen, tôm hồng, cá trích Thái Bình Dương và cá mút đá Thái Bình Dương được đưa vào nghiên cứu (NOAA Fisheries/Oregon Department of Fish & Wildlife/North Carolina Wildlife Resource Commission).
Thực tế, các nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng những người ăn nhiều hải sản, đặc biệt là các loài động vật hai mảnh vỏ như hàu hay vẹm, thường tích tụ nhiều vi nhựa hơn trong cơ thể. Tuy nhiên, tác động cụ thể của các hạt này lên sức khỏe con người vẫn là một câu hỏi lớn đang được nghiên cứu.
Theo ước tính của các nhà khoa học khí hậu, trung bình nhân loại thải ra hơn 350 triệu tấn nhựa mỗi năm. Trong số đó, chưa đến 10% được tái chế, trong khi hơn 20% bị xả trực tiếp vào môi trường, gây ô nhiễm nghiêm trọng cho các hệ sinh thái tự nhiên.
Nghiên cứu của nhà khoa học môi trường Samuel Pottinger từng cho thấy lượng tiêu thụ nhựa toàn cầu trong năm 2020 đạt tới 547 triệu tấn, trong đó 86% là nhựa nguyên sinh và chỉ 14% là nhựa tái chế.
Nếu không có các biện pháp can thiệp mạnh mẽ, các chuyên gia dự báo lượng tiêu thụ nhựa toàn cầu sẽ tăng lên 749 triệu tấn vào năm 2050. Đây là một con số đáng báo động, phản ánh sự phụ thuộc ngày càng lớn của nhân loại vào nhựa và hậu quả môi trường ngày một nghiêm trọng.
Ô nhiễm vi nhựa không chỉ là một vấn đề môi trường mà còn là một mối đe dọa đối với sức khỏe và sự sống của con người. Việc vi nhựa xâm nhập vào chuỗi thức ăn, từ sinh vật biển đến con người, đặt ra yêu cầu cấp bách về giảm thiểu tiêu thụ nhựa và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Để đối phó với vấn nạn này, các chuyên gia kêu gọi đẩy mạnh tái chế, áp dụng công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường, đồng thời thúc đẩy các chính sách giảm thiểu rác thải nhựa. Nếu không hành động sớm, vi nhựa sẽ tiếp tục tích tụ trong các hệ sinh thái, đe dọa đa dạng sinh học và làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe toàn cầu.
Thùy Linh (Nguồn: Science Alert)
