Rằm tháng Giêng năm nay, tại Ninh Bình, một hoạt động văn hóa – tâm linh quen thuộc sẽ diễn ra với điểm mới đáng chú ý về thời gian tổ chức. Đó là Lễ hội Khai ấn Đền Trần - không chỉ thu hút đông đảo người dân địa phương mà còn là điểm đến của du khách thập phương trong dịp đầu xuân. Đặc biệt trong khuôn khổ lễ hội, còn có hoạt động phát ấn, bắt đầu từ 2h sáng ngày Rằm tháng Giêng.
Với người dân Ninh Bình, nhất là khu vực Nam Định cũ, nơi gắn bó sâu sắc với lịch sử vương triều Trần, thông tin này được xem là điều cần lưu ý để chủ động kế hoạch đi lễ, tham quan trong những ngày cao điểm.
Ảnh Báo Kinh tế Đô thị
Lễ hội Khai ấn Đền Trần: Từ nghi lễ triều đình đến sinh hoạt văn hóa đầu xuân
Theo các tài liệu lịch sử và nghiên cứu văn hóa, nghi lễ Khai ấn có nguồn gốc từ tục lệ mở ấn của triều đình nhà Trần sau kỳ nghỉ Tết, đánh dấu thời điểm bắt đầu một năm làm việc mới của bộ máy nhà nước.
Theo thông tin từ Báo Nhân Dân, nghi lễ Khai ấn mang ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đồng thời thể hiện tinh thần thượng tôn kỷ cương, pháp luật của một triều đại hưng thịnh. Trải qua thời gian, nghi lễ này được phục dựng và trở thành lễ hội truyền thống, góp phần giáo dục lịch sử, bồi đắp đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ sau.
Hiện nay, Lễ hội Khai ấn Đền Trần được tổ chức với quy mô phù hợp, kết hợp hài hòa giữa yếu tố tín ngưỡng, lịch sử và du lịch văn hóa, trở thành một trong những hoạt động thu hút đông người nhất tại Ninh Bình (Nam Định cũ) dịp Rằm tháng Giêng.
Ảnh Báo Chính Phủ, Báo Lao Động
Phát ấn từ 2h sáng Rằm tháng Giêng: Điểm mới cần đặc biệt lưu ý
Theo thông tin từ Báo Dân trí, năm nay Ban tổ chức Lễ hội Khai ấn Đền Trần thông báo bắt đầu phát ấn từ 2h sáng ngày 15 tháng Giêng âm lịch, ngay sau khi hoàn tất nghi lễ Khai ấn vào đêm 14. Đây là khung giờ sớm hơn so với một số mùa lễ hội trước, nhằm giảm áp lực tập trung đông người trong thời gian ngắn.
Cũng theo Dân trí, hoạt động phát ấn được bố trí tại nhiều điểm trong quần thể di tích như Cung Trùng Hoa, Nhà Giải Vũ và Nhà Trưng bày, thay vì chỉ tập trung tại một khu vực trung tâm. Việc này giúp phân luồng dòng người, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn cho người dân, du khách trong cao điểm lễ hội.
Ấn Đền Trần thực chất là bản in phục dựng từ ấn tín của vương triều Trần, được đóng trên giấy vàng với nội dung “Trần miếu tự điển” hoặc dòng chữ mang ý nghĩa cầu phúc đầu năm. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, nghi lễ khai ấn xưa vốn là nghi thức của triều đình sau Tết, đánh dấu thời điểm bắt đầu xử lý chính sự, thể hiện tinh thần kỷ cương và trách nhiệm của bộ máy nhà nước.
Cận cảnh ấn đền Trần (Ảnh Người đưa tin)
Ngày nay, ấn được phát cho người dân như một biểu trưng văn hóa, mang ý nghĩa khởi đầu năm mới thuận lợi, nhắc nhở mỗi người sống ngay thẳng, chăm chỉ và có trách nhiệm trong công việc. Ban tổ chức lễ hội cũng nhiều lần nhấn mạnh, ấn không phải “bùa” cầu chức quyền hay tài lộc, mà là giá trị tinh thần gắn với truyền thống lịch sử của triều Trần. Ấn được phát miễn phí, không bán, không gắn với việc đặt tiền lễ. Việc nhận ấn mang ý nghĩa tinh thần, nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm, sự chăm chỉ trong học tập, lao động và công việc, thay vì bị hiểu lệch theo hướng cầu quan lộc, chức tước.
Đông du khách dịp cao điểm, người dân nên chủ động thời gian đi lễ
Theo thông tin từ Báo Thể thao & Văn hóa, Lễ hội Khai ấn Đền Trần những năm gần đây thường thu hút hàng chục nghìn lượt người trong các ngày cao điểm, đặc biệt là đêm 14 và ngày Rằm tháng Giêng. Lượng khách lớn không chỉ đến từ Ninh Bình mà còn từ nhiều tỉnh, thành lân cận.
Trước thực tế này, lực lượng chức năng địa phương đã triển khai các phương án phân luồng giao thông, bố trí lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, đồng thời khuyến cáo người dân tuân thủ hướng dẫn, xếp hàng trật tự khi tham gia các hoạt động lễ hội.
Một số hình ảnh nổi bật về các hoạt động trong Lễ hội Đền Trần (Ảnh TH)
Với người dân Ninh Bình, nếu không thuận tiện đi vào rạng sáng, có thể lựa chọn nhận ấn vào ban ngày ngày Rằm hoặc những ngày sau đó, khi lượng người đã giảm. Theo Ban quản lý di tích, ấn vẫn được phát trong nhiều ngày, không giới hạn trong một thời điểm duy nhất.
Lễ hội Khai ấn Đền Trần, vì thế, không chỉ là một hoạt động tâm linh đầu xuân mà còn là dịp để người dân và du khách tìm hiểu lịch sử, văn hóa triều Trần, đồng thời trải nghiệm một không gian du lịch văn hóa đặc trưng của vùng đất cố đô Hoa Lư.
