Người đàn ông đang được nhắc đến này họ Vương, 44 tuổi, sống tại Chiết Giang (Trung Quốc). Sau khi trải qua một trận "thập tử nhất sinh" vì viêm tụy cấp, nghĩ lại bữa ăn ngày hôm ấy và hình ảnh túi máu trắng như sữa của mình ông vẫn còn thấy bủn rủn tay chân.
Rút ra 2 lít máu trắng như sữa từ người đàn ông viêm tụy cấp
Ông Vương kể, mình vốn thích ăn thịt nướng và uống bia lạnh mỗi mùa hè. Buổi tối hôm đó gia đình ông cũng dùng những món này để đãi khách. Ăn xong thì ông cảm thấy đau bụng nhưng nghĩ đơn giản là mình nhiều hơn bình thường nên khó tiêu.
Đến nửa đêm, cơn đau bụng của ông lan ra cả sau lưng đi kèm sốt cao, nôn mửa và đổ mồ hôi lạnh. Người nhà cho ông uống thuốc rối loạn tiêu hóa nhưng không thuyên giảm nên gọi xe cấp cứu tới Bệnh viện trực thuộc số 2 của Đại học Y Ôn Châu (Chiết Giang, Trung Quốc).
Các bác sĩ cấp cứu ở đây kiểm tra và phát hiện chỉ số chất béo trung tính (triglyceride) trong máu của ông Vương cao gấp hơn 30 lần bình thường. Bác sĩ Xue Yuan của bệnh viện cho biết: “Mức triglyceride bình thường là 1,7 mmol/L còn ở bệnh nhân là 55,71 mmol/L. Có thể nói máu của bệnh nhân chứa hơn một nửa là mỡ. Huyết áp rất cao do máu quá đặc và có những dấu hiệu của biến chứng viêm tụy cấp như suy hô hấp, giảm thể tích tuần hoàn, hoại tử nhu mô tụy”.
Ngay lập tức, ông Vương được tiến hành trao đổi huyết tương toàn cơ thể cùng nhiều can thiệp y tế cấp cứu khác. Các bác sĩ rút ra từ cơ thể ông khoảng 2 lít máu trắng đục như sữa và nhớt hệt như mỡ lợn.
Vợ và các con ông Vương khi nhìn thấy đều bàng hoàng, không dám tin vào mắt mình. Người con cả liên tục thắc mắc bố mình rất gầy, cao hơn 1m80 nhưng chỉ nặng hơn 70kg tại sao lại bị mỡ máu cao. Người con thứ hai thì không hiểu vì sao cả nhà cùng ăn món giống nhau chỉ mình ông Vương phải vào phòng cấp cứu.
Giải thích những điều này, bác sĩ Xue Yuan cho biết, các bệnh rối loạn chuyển hóa, bao gồm mỡ máu cao không phải chỉ gặp ở người thừa cân hay béo phì, nó không phân biệt thể trạng gầy hay béo. Chỉ là người thừa cân, béo phì sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Nếu người gầy mà ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động, hút thuốc lá, rượu bia… thì vẫn bị mỡ máu cao. Chưa kể, mỡ máu còn có thể bị tăng theo tuổi tác, bệnh lý về gan mật tụy, bệnh thận, bệnh lý rối loạn chuyển hóa lipid máu.
2 món ăn "khoái khẩu" gây họa: Bia lạnh và thịt nướng
Với trường hợp của ông Vương, chẩn đoán cuối cùng là viêm tụy cấp do tăng mỡ máu. Nguyên nhân đến từ 2 món khoái khẩu mùa hè: bia và thịt nướng, ăn no quá mức. Trong khi đó, kiểm tra bệnh sử kết hợp lâm sàng cho thấy tuyến tụy của ông thực tế từng bị viêm và phải tới bệnh viện một lần. Ông có tiền sử mỡ máu cao nhưng lại chủ quan, cho rằng nó chỉ là "bệnh vặt".
Thời gian gần đây lượng rượu bia, thịt nướng hấp thụ vào cơ thể tăng lên nhiều vì mùa hè ông Vương hay tụ tập. Đặc biệt là loại thịt ngày hôm đó ôn chọn có nhiều mỡ, bao gồm cả nội tạng và chế biến bằng phương pháp nướng. Ông lại uống rất nhiều bia lạnh vì lâu ngày gặp lại bạn cũ, tâm trạng tốt. Cứ như vậy, bi kịch đến lúc nào không hay.
Theo giải thích của bác sĩ Xue Yuan: "Bia lạnh và thịt nướng tạo ra một 'cú đấm kép' khiến tuyến tụy bị tàn phá nhanh chóng. Rượu bia gây co thắt ống dẫn tụy, khiến các enzyme tiêu hóa thay vì xuống ruột lại bị kẹt lại, quay ngược lòng tấn công và "ăn mòn" chính tuyến tụy.
Đồng thời, lượng mỡ khổng lồ từ thịt nướng đẩy nồng độ triglyceride tăng vọt làm máu đặc như sữa, giải phóng các axit béo tự do gây độc tế bào và tắc nghẽn vi mạch tụy, dẫn đến viêm tụy cấp hoại tử chỉ sau vài giờ. Càng nguy hiểm với người từng có tiền sử mỡ máu cao, viêm tụy như bệnh nhân này".
May mắn là sau nhiều giờ cấp cứu, ông Vương đã qua cơn nguy kịch. Một tuần sau thì được chuyển sang phòng bệnh thường với tiên lượng tốt. Khi chính mắt nhìn thấy hình ảnh túi máu đục như mỡ lợn rút ra từ cơ thể mình, ông liên tục hứa với bác sĩ và người thân rằng sẽ tích cực điều trị, bỏ rượu bia và ăn uống lành mạnh.
Các dấu hiệu viêm tụy cấp cần chú ý
Thông qua trường hợp của ông Vương, bác sĩ Xue Yuan cũng cảnh báo thêm rằng viêm tụy cấp do tăng mỡ máu thường nguy hiểm tính mạng cao hơn các nguyên nhân khác. Trong khi đó nó lại rất phổ biến, chiếm khoảng 30 - 35% trong tổng số bệnh nhân viêm tụy cấp nhập viện.
Đặc biệt, cần chú ý và đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu viêm tụy cấp như:
- Đau bụng thượng vị: Đau dữ dội, đột ngột ngay sau khi ăn mỡ hoặc uống rượu.
- Đau lan sau lưng: Cơn đau đặc trưng xuyên thấu từ bụng trước ra sau lưng.
- Nôn mửa liên tục: Nôn nhiều nhưng không hề giảm đau hay nhẹ bụng.
- Bụng chướng căng: Bụng cứng, đầy hơi, có thể kèm theo bí trung đại tiện.
- Sốt cao: Cơ thể sốt, nhịp tim nhanh, vã mồ hôi lạnh và mệt lả.
- Khó thở, tụt huyết áp: Dấu hiệu chuyển nặng, nguy cơ sốc và suy đa tạng.
Ngoài ra, cần luôn kiểm soát mỡ máu bởi mỡ máu cao ngoài viêm tụy cấp còn có thể dẫn tới rất nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Có thể kể đến như gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch, thiếu máu cục bộ mạc treo, viêm hoại tử chi dưới, đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
Nguồn và ảnh: Kan China, QQ, Health 2.0
Ngọc Ái
