Mướp đắng (còn gọi là khổ qua), thuộc họ bầu bí, là loại quả có hàm lượng vitamin C đứng hàng đầu trong các loại rau, dưa, bí,… Mướp đắng có tác dụng phòng bệnh xuất huyết, bảo vệ màng tế bào, phòng xơ vữa động mạch, kháng ung thư, nâng cao sức đề kháng, phòng cảm mạo, bảo vệ tim.
Ngoài ra, chất glycoside của mướp đắng có tác dụng giảm đường trong máu nên có tác dụng trị liệu bổ trợ đối với bệnh đái tháo đường.
Theo Đông y, mướp đắng có vị đắng, tính hàn, công dụng thanh nhiệt, sáng mắt, giải độc, thích hợp với các chứng nhiệt sinh ra nóng, khát, làm sáng mắt, mát tim, nhuận tràng, hạt bổ thận tráng dương…
Tuy mướp đắng rất tốt, nhưng chính vì loại quả này có nhiều dược tính nên không phải ai cũng nên ăn. Đặc biệt, với những người sau cần rất thận trọng khi ăn mướp đắng.
Tuy mướp đắng rất tốt, nhưng chính vì loại quả này có nhiều dược tính nên không phải ai cũng nên ăn.
Người bị bệnh gan, thận
Những nghiên cứu lâm sàng cho thấy, mướp đắng có thể độc hại cho tế bào gan ở động vật. Động vật sau khi được cho uống tinh chất mướp đắng có enzym gan tăng cao. Các chất trong mướp đắng có khả năng thay đổi hình dáng tế bào gan.
Thêm nữa, hạt mướp đắng có chứa chất vicine - một loại độc tố gây ngộ độc tạo nên hội chứng cấp tính bao gồm nhức đầu, đau thắt bụng và hôn mê.
Nếu mướp đắng được trồng trên những vùng đất bị nhiễm kim loại thì có thể bị nhiễm kim loại nặng và gây độc cho cơ thể.
Những người bị bệnh gan, thận cần tránh ăn mướp đắng vì những độc tính của mướp đắng kể trên tác động trực tiếp vào gan, thận người dùng.
Các bà mẹ đang mang thai
Nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, mướp đắng có thể gây co thắt tử cung, xuất huyết và làm hư thai, dẫn đến sinh non. Đồng thời mướp đắng có khả năng gây đột biến gen. Vì thế, phụ nữ có thai không nên sử dụng mướp đắng nhất là khi mang thai ở giai đoạn đầu.
Phụ nữ đang cho con bú cũng không nên ăn mướp đắng vì trong loại quả này có một số thành phần mang độc tính nhẹ có thể được truyền qua sữa mẹ.
Độc tính này không gây ảnh hưởng ở người lớn, nhưng lại có vấn đề với trẻ em vì vậy rất cần thận trọng khi sử dụng.
Người bị suy nhược cơ thể
Đối với những người có cơ thể yếu, suy nhược, mất máu nhiều, mới phẫu thuật… nên tránh ăn mướp đắng, vì có thể làm giảm lượng đường trong máu, tăng nguy cơ chóng mặt hoặc ngất xỉu.
Người bị tiểu đường
Mướp đắng có thể giúp giảm lượng đường trong máu, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Tuy nhiên, khi đang sử dụng thuốc để hạ thấp lượng đường thì ăn thêm mướp đắng có thể khiến mức đường trong máu xuống thấp hơn cho phép, không tốt cho sức khỏe.
Vì vậy, đối với bệnh nhân tiểu đường nếu thích ăn mướp đắng thì sắp xếp thời gian xen kẽ giữa thuốc và mướp đắng để bảo vệ sức khỏe.
Mướp đắng có thể giúp giảm lượng đường trong máu, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Những người dùng insulin hoặc thuốc tiểu đường
Mướp đắng có thể tăng cường hơn nữa tác dụng của insulin hoặc thuốc theo đơn và do đó làm giảm lượng đường trong máu của bạn đến mức cực đoan.
Người mẫn cảm
Luôn tránh ăn mướp đắng nếu bạn bị dị ứng với các loại cây khác thuộc họ bầu bí, bao gồm dưa chuột, dưa gang và bí…
Sau phẫu thuật
Theo các con số thống kê từ các cơ sở y tế cho thấy mướp đắng có thể cản trở quá trình kiểm soát lượng đường huyết trong và sau khi phẫu thuật.
Vì vậy, phương pháp tốt nhất là nên ngừng ăn mướp đắng ít nhất 2 tuần trước và sau thời gian phẫu thuật dự kiến.
Người bị bệnh thiếu men (enzyme) G6PD
Bệnh thiếu men là bệnh di truyền phổ biến do cơ thể không đủ men glucose-6-phosphate giúp tế bào hồng cầu hoạt động bình thường.
Người bệnh thiếu men sau khi ăn mướp đắng sẽ xuất hiện các triệu chứng thiếu máu, đau đầu, sốt, đau dạ dày, thậm chí bị hôn mê hơn. Đặc biệt, độc tố vicine trong mướp đắng có khả năng gây ngộ độc tầm đậu (favism), một hội chứng cấp tính gây ra triệu chứng nhức đầu, đau thắt bụng và hôn mê.
Người có vấn đề về tiêu hóa
Không ai có thể phủ nhận giá trị của mướp đắng. Tuy nhiên, có một nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thực phẩm, đó là không nên lạm dụng. Dùng nhiều mướp đắng có thể khiến bạn bị tiêu chảy và bị các vấn đề về dạ dày.
Vì vậy, với người đang mắc bệnh tiêu hóa, mướp đắng không thể ăn nhiều, nếu có thể kiêng thì càng tố.
Dùng nhiều mướp đắng có thể khiến bạn bị tiêu chảy và bị các vấn đề về dạ dày.
Bạn nên ăn bao nhiêu mướp đắng trong một ngày?
Nếu bạn định bổ sung mướp đắng vào chế độ ăn uống của mình, hãy đảm bảo chỉ ăn một lượng vừa phải mỗi ngày. Không dùng nhiều hơn 3 đến 15 gam mướp đắng sấy khô dạng bột trong một ngày.
Nếu uống dưới dạng nước trái cây tươi, hãy giới hạn lượng từ 100 đến 200 ml mỗi ngày. Nếu bạn định sử dụng chiết xuất mướp đắng, hãy giữ liều lượng trong khoảng từ 100 đến 200 mg và không quá ba lần một ngày.
