Bệnh nhân N.T.B (42 tuổi, trú tại Phú Thọ) chưa từng tiêm vắc-xin phòng sởi, vừa được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nhiễm trùng rõ rệt kèm rối loạn điện giải do biến chứng tiêu hóa nặng.
Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước khi khởi phát bệnh, cháu gái sống cùng nhà mắc sởi và đã điều trị khỏi. Tuy nhiên, chị B không thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Cách thời điểm nhập viện 4 ngày, chị bắt đầu sốt cao 38,5–39°C nhưng nghĩ chỉ là sốt thông thường nên tự mua thuốc hạ sốt điều trị tại nhà.
Sau 3 ngày, tình trạng không cải thiện mà diễn biến nặng hơn với các biểu hiện ho khan, đau họng, mệt mỏi, nôn nhiều. Ban sởi xuất hiện từ vùng mặt rồi lan ra toàn thân, kèm theo tiêu chảy trên 10 lần mỗi ngày. Bệnh nhân được đưa đến bệnh viện tuyến tỉnh và chẩn đoán mắc sởi. Tuy nhiên sau 4 ngày điều trị không đỡ nên được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại đây, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục 39–40°C, ban sởi toàn thân ở ngày thứ 8, ho nhiều, tức ngực khó thở SpO2: 92% (khí phòng), viêm và xuất huyết kết mạc hai mắt. Bệnh nhân nôn 3–4 lần/ngày, bụng chướng nhẹ, tiêu chảy phân toàn nước, 7–8 lần/ngày dẫn đến dấu hiệu mất nước. Xét nghiệm cho thấy chỉ số viêm CRP tăng cao (43,8 mg/L) và dương tính với virus sởi.
Theo bác sĩ Đỗ Thị Tiền, Khoa Vi rút – Ký sinh trùng, đây là trường hợp sởi điển hình ở người lớn nhưng diễn biến nặng do biến chứng tiêu hóa, gây rối loạn điện giải và biến chứng đường hô hấp. Người bệnh cần được điều trị tích cực nhằm kiểm soát nhiễm trùng hô hấp và phòng ngừa bội nhiễm.
Bệnh nhân đã được điều trị hạ sốt, bù nước và điện giải bằng đường truyền tĩnh mạch phối hợp với đường uống, kháng sinh kiểm soát nhiễm khuẩn đường hô hấp, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa và dinh dưỡng. Sau 3 ngày điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt: bệnh nhân đã hết sốt, tiêu chảy được kiểm soát, các triệu chứng hô hấp giảm dần: đỡ ho, đỡ khó thở, tỉnh táo và ăn uống tốt, hiện đang trong giai đoạn hồi phục.
Trường hợp này là lời cảnh báo không nên chủ quan với bệnh sởi ở người trưởng thành. Thực tế, sởi không chỉ là bệnh ở trẻ em, người lớn nếu chưa có miễn dịch khi mắc bệnh thường có nguy cơ diễn biến nặng và xuất hiện nhiều biến chứng hơn.
Ngoài trường hợp trên, hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị thêm 2 bệnh nhân mắc sởi, trong đó có 1 trường hợp chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh. Thực tế này tiếp tục cho thấy vai trò quan trọng của tiêm chủng trong phòng ngừa sởi.
Bác sĩ CKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương: Tiêm vắc xin vẫn là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Người lớn không rõ tiền sử tiêm chủng nên chủ động tiêm phòng. Đặc biệt, phụ nữ cần hoàn tất việc tiêm ngừa sởi ít nhất 3 tháng trước khi mang thai để bảo vệ cả mẹ và con, vì vắc-xin sởi là vắc-xin sống giảm độc lực, nên chống chỉ định cho phụ nữ mang thai. Khi tiếp xúc với người mắc sởi, nhất là trẻ nhỏ, cần thực hiện cách ly và theo dõi sức khỏe chặt chẽ. Trong trường hợp xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, ho, viêm kết mạc, phát ban, người dân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bên cạnh đó, người bệnh có thể chăm sóc hỗ trợ tại nhà đúng cách như uống đủ nước, bổ sung dung dịch điện giải để phòng mất nước khi sốt hoặc tiêu chảy; hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế; giữ vệ sinh mắt, mũi, họng và tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh. Đặc biệt, cần đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu nặng như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, ho nhiều, đau ngực, nôn nhiều, tiêu chảy gây mất nước hoặc tình trạng mệt lả, lơ mơ để tránh nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
(Ảnh: BVCC)
Minh Ngọc
