Theo tin tức trên cổng thông tin Công an tỉnh Tây Ninh, hoạt động bán hàng qua livestream trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Shopee… đang phát triển mạnh mẽ, mang lại nhiều tiện ích cho cả người bán và người mua.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, tình trạng lợi dụng livestream để kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật, trốn thuế… cũng đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm pháp luật. Một số phương thức phổ biến hiện nay như: Quảng cáo “thổi phồng” công dụng sản phẩm; Gắn mác “hàng xách tay”, “nhà làm”, “100% tự nhiên” nhằm đánh lừa người tiêu dùng; Bán hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng.
Theo quy định của pháp luật hiện hành tại: Nghị định 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Nghị định 38/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo và Bộ luật Hình sự, các hành vi vi phạm trong bán hàng livestream có thể bị xử lý nghiêm như sau:
Thứ nhất, đối với hành vi kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, người vi phạm có thể bị phạt tiền lên đến hàng trăm triệu đồng, bị tịch thu tang vật, buộc tiêu hủy hàng hóa. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, đủ yếu tố cấu thành tội phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thứ hai, hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ sẽ bị xử phạt hành chính, buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm, thậm chí bị đình chỉ hoạt động kinh doanh.
Thứ ba, đối với các trường hợp không đăng ký kinh doanh, không kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế khi bán hàng qua livestream, cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt, truy thu thuế và tính tiền chậm nộp theo quy định.
Thứ tư, hành vi quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm, gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng sẽ bị xử phạt tiền, buộc cải chính thông tin và gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Thứ năm, hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ như bán hàng giả mạo nhãn hiệu, sử dụng hình ảnh, thương hiệu trái phép cũng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Hành vi kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, người vi phạm có thể bị phạt tiền lên đến hàng trăm triệu đồng, bị tịch thu tang vật, buộc tiêu hủy hàng hóa. (Ảnh minh họa: Công an tỉnh Tây Ninh)
Đặc biệt, đối với hành vi lợi dụng các phiên livestream để “lùa gà” lừa đảo chiếm đoạt tài sản như nhận tiền nhưng không giao hàng, giao hàng không đúng cam kết, người vi phạm có thể bị xử lý Hình sự với mức án nghiêm khắc (theo Bộ luật hình sự, mức phạt cao nhất có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân).
Theo quy định pháp luật, đặc biệt là Luật Thương mại điện tử 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026), người livestream bán hàng phải tuân thủ nhiều nghĩa vụ như: Xác thực danh tính, cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, không được quảng cáo sai sự thật, và phải dừng livestream ngay khi có dấu hiệu vi phạm. Trường hợp vi phạm, người bán có thể bị: Xử phạt hành chính, tịch thu hàng hóa; Bị dừng phát sóng, thậm chí “cấm livestream” trên nền tảng; Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm nghiêm trọng.
Để không vi phạm các quy định pháp luật, mỗi cá nhân, tổ chức khi tham gia bán hàng qua livestream cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện đăng ký kinh doanh đầy đủ, minh bạch nguồn gốc hàng hóa, quảng cáo đúng sự thật và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Đối với người tiêu dùng, cần tỉnh táo, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không tin vào những quảng cáo “giá rẻ bất thường”; đồng thời, kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm.
Phòng, chống vi phạm trong hoạt động kinh doanh qua livestream là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân hãy nâng cao cảnh giác, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
