Clip: Di Anh
“Nhà biến thành hầm”
Đó là cách người dân trên đường Đặng Thùy Trâm, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM mô tả tình cảnh sau khi tuyến đường được nâng cao để chống ngập.
Trước cửa nhiều căn nhà, những bao cát được xếp chồng lên nhau thành bậc tạm. Nơi khác, người dân đặt những thanh sắt kê nghiêng từ mặt đường xuống sân để tạo lối đi. Có nhà phải tận dụng ghế, xô và những vật dụng sẵn có để bước lên xuống mỗi ngày.
Sau nhiều năm chịu cảnh ngập nước, người dân kỳ vọng dự án nâng cấp đường sẽ giúp việc đi lại thuận tiện hơn. Tuy nhiên, khi mặt đường mới cao hơn nền nhà từ 1-1,5 m, cuộc sống của nhiều hộ dân lại phát sinh những bất tiện chưa từng có.
Mỗi ngày, chị Kim Yến (ngụ phường Bình Lợi Trung) đều phải cẩn thận đưa chiếc xe máy xuống nhà qua một con dốc tạm. Dáng người nhỏ nhắn, chị chầm chậm dắt xe, ghì phanh để kiểm soát tốc độ khi đi từ mặt đường cao xuống nền nhà thấp hơn.
“Ráng tập chạy lên chạy xuống. Đường thì trơn trượt thấy cũng sợ, sâu lắm. Người mà nhát thì sẽ không dám chạy”, chị Yến kể.
Nỗi lo của chị Yến còn nằm ở những thiệt hại trong nhà sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của nước ngập. “Nhà chị có mấy cái tủ giờ nó bị hư hết”, chị nói.
Tình cảnh tương tự xảy ra với nhiều hộ dân dọc tuyến đường. Việc nâng cao mặt đường khiến khoảng cách giữa nền nhà và lối đi bên ngoài bị kéo giãn, buộc các gia đình tự tìm cách khắc phục để duy trì sinh hoạt thường ngày.
Với chị Lê Thị Hai, dù đã tìm cách xoay xở, cuộc sống vẫn không tránh khỏi cảnh bất tiện. Đặc biệt, điều khiến người phụ nữ lo lắng hơn cả là tình trạng ngập nước và những thiệt hại tài sản kéo theo. “Mỗi lần nước ngập là lên tới đầu gối, hư đồ hết luôn. Mới vừa hư cái tủ lạnh luôn”.
Trước đây, khi đường chưa được nâng cấp, khu vực vốn đã thường xuyên bị ngập. Nhưng theo người dân, trong quá trình thi công, mặt đường cao lên trong khi nền nhà vẫn thấp, khiến nước tràn vào nhà và việc thoát nước chưa ổn định.
Anh Mộng Linh cho biết gia đình hiện phải tạm thời dùng bao cát để tạo bậc đi xuống. Việc đi lại bằng xe máy cũng gặp nhiều trở ngại, đến mức gia đình phải gửi xe ở bên ngoài thay vì đưa xe vào nhà.
“Bây giờ tạm thời lấy mấy cái bao cát để vô rồi làm bậc thêm đi xuống. Xe cộ không vô được luôn, gửi ở ngoài. Ở ngoài đường cao hơn đường tới 1 mét lận”, anh Linh nói “Trước đường chưa sửa thì bị ngập nhưng cũng bình thường. Giờ sửa là nước tràn hết vô nhà”.
Dọc đường Đặng Thùy Trâm, nhiều căn nhà hiện nằm thấp hơn mặt đường mới khoảng 1-1,5 m. Từ phía ngoài nhìn vào, không ít ngôi nhà như lọt thỏm dưới bức tường đường và vỉa hè vừa được nâng cao. Khoảng sân trước vốn là nơi để xe, buôn bán hoặc sinh hoạt nay bị thu hẹp, nhường chỗ cho những bậc thang và con dốc tự tạo.
Để có lối ra vào, một số gia đình phải kê bao cát, ghế hoặc làm bậc tạm. Những hộ có điều kiện hơn tìm cách dựng cầu, làm dốc bằng sắt hoặc xây bậc tam cấp để nối nền nhà với mặt đường.
Không chỉ việc đi lại bị ảnh hưởng, không gian sống bên trong nhiều căn nhà cũng trở nên bí bách. Khi mặt đường và vỉa hè được nâng lên cao, cửa nhà nằm thấp hơn đáng kể, khiến ánh sáng tự nhiên khó lọt vào. Cộng với mưa kéo dài và tình trạng nước ngập, nhiều nơi trở nên ẩm thấp, thiếu sáng.
Trong thời gian chờ công trình hoàn thiện, những cây cầu và con dốc tạm trở thành lối đi bất đắc dĩ của người dân. Tuy nhiên, các phương án tự khắc phục này chỉ giải quyết được một phần khó khăn, trong khi khoảng chênh cao giữa nhà và mặt đường vẫn là trở ngại lớn trong sinh hoạt hằng ngày.
Ngày nắng bụi mù mịt, ngày mưa đường hóa bùn trơn
Những bất tiện không chỉ xuất hiện ngay trước cửa nhà. Trong suốt quá trình thi công, điều kiện đi lại trên đường Đặng Thùy Trâm cũng khiến người dân lo lắng.
Ngày nắng, bụi từ công trường bay mù mịt. Khi trời mưa, bùn đất hòa với nước tạo thành lớp sình đặc quánh, khiến mặt đường trơn trượt. Tuyến đường nằm giữa khu dân cư đông đúc, có nhiều người qua lại, trong đó có học sinh, sinh viên đi học mỗi ngày.
Anh Mộng Linh cho biết tình trạng đường trơn khiến người đi xe máy dễ bị ngã, đặc biệt vào những ngày mưa.
“Học sinh, sinh viên đi trời mưa sẽ bị té rất nhiều vì đường trơn”, anh Linh nói.
Chị Lê Thị Hai cũng chứng kiến nhiều trường hợp người đi đường bị trượt ngã khi di chuyển qua khu vực thi công.
“Những ngày nắng thì bụi. Đường chưa hoàn thành thì bụi lắm. Còn trời mưa thì học sinh đi té quá trời, người ta đi té nhiều lắm vì bùn trơn. Lúc trước là ở đây là nhìn thấy là một lần mưa là té không biết bao nhiêu người luôn”, chị Hai kể.
Trong khi đó, lối đi trước nhiều căn nhà bị thu hẹp bởi các bậc tạm và cầu nối tự dựng. Việc di chuyển đã khó, vận chuyển hàng hóa càng bất tiện hơn, nhất là với các hộ kinh doanh hoặc gia đình thường xuyên phải đưa xe máy ra vào.
Người dân vừa phải thích nghi với cao độ mặt đường mới, vừa phải sống chung với bụi bặm, bùn đất trong thời gian chờ công trình hoàn thiện. Với những gia đình có người già, trẻ nhỏ hoặc thường xuyên phải đi lại, các con dốc tự tạo và mặt đường trơn trượt càng làm tăng nỗi lo mất an toàn.
Theo UBND phường Bình Lợi Trung, đường Đặng Thùy Trâm là khu vực có địa hình trũng thấp, chịu ảnh hưởng của triều cường từ sông Vàm Thuật và rạch Xuyên Tâm. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tuyến đường thường xuyên xảy ra ngập, ảnh hưởng đến việc đi lại và sinh hoạt của người dân.
Dự án cải tạo, nâng cấp đường Đặng Thùy Trâm được khởi công đầu năm 2026, có tổng vốn đầu tư hơn 93 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bình Thạnh làm chủ đầu tư. Công trình dài khoảng 1,2 km, rộng 30 m, với cao độ mặt đường được nâng lên khoảng 1-1,2 m nhằm khắc phục tình trạng ngập kéo dài.
Ngoài nâng nền, dự án còn triển khai xây mới hệ thống thoát nước, thảm bê tông nhựa, chỉnh trang vỉa hè, cây xanh và hệ thống chiếu sáng. Tuyến đường sau khi hoàn thiện được kỳ vọng cải thiện khả năng kết nối với các trục giao thông Phạm Văn Đồng, Nguyễn Xí và Nơ Trang Long.
Đến nay, dự án đạt khoảng 70% tiến độ. Đơn vị thi công đang chuẩn bị thảm nhựa và hoàn thiện mặt đường, dự kiến đưa tuyến vào khai thác vào cuối năm 2026.
Phạm Trang - Ảnh, clip: Di Anh