LTS: Hiện nay, các ứng dụng cho vay tiền trực tuyến xuất hiện ngày càng nhiều trên không gian mạng với những lời chào mời hấp dẫn như “giải ngân trong 5 phút”, “không cần thế chấp”, “thủ tục đơn giản”. Tuy nhiên, phía sau sự “tiện lợi” ấy là hàng loạt hệ lụy khó lường.
Thực tế cho thấy, không ít người đã rơi vào “bẫy” tín dụng đen trá hình qua các app vay tiền, phải gánh mức lãi suất “cắt cổ”, bị chiếm đoạt dữ liệu cá nhân, thậm chí bị đe dọa, khủng bố tinh thần khi chậm trả nợ. Từ những khoản vay nhỏ, nhiều người nhanh chóng rơi vào vòng xoáy nợ nần, cuộc sống bị đảo lộn..
Thời gian qua, lực lượng Công an trên cả nước đã mưu trí, dũng cảm, công phu điều tra, phát hiện, đấu tranh, xử lý nhiều đường dây, ổ nhóm liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” núp bóng ứng dụng cho vay trực tuyến; đồng thời liên tục phát đi các cảnh báo về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này.
Tuy nhiên, do lợi dụng không gian mạng, lợi dụng sự cả tin và nhu cầu muốn không vay ngay lập tức các đối tượng vẫn tìm cách biến tướng, hoạt động tinh vi, khiến không ít người dân tiếp tục “sập bẫy”.
Nhằm phản ánh thực trạng, làm rõ thủ đoạn, hệ lụy và cảnh báo người dân, Phóng viên Đời sống & Pháp luật thực hiện tuyến bài: “Tín dụng đen trên không gian mạng: Bẫy vay nhanh - hệ lụy khôn lường”, qua đó góp phần nhận diện rõ bản chất của loại hình cho vay trá hình này, đồng thời gợi mở giải pháp, bài học cảnh giác và những vấn đề liên quan đến việc siết chặt quản lý, ngăn chặn, phòng ngừa... bảo vệ người dân trước những "bẫy" tín dụng đen trên không gian mạng.
Ký “hợp đồng ảo”, gánh nợ thật
Ở một góc khác của “ma trận” tín dụng đen, khi “con nợ” sa vào các loại giấy tờ mang tên “hợp đồng vay”, tiền chưa kịp về tay, thậm chí còn phải nộp thêm phí vì lỡ đặt cọc làm hồ sơ. Không chỉ thiệt hại về tài chính, người vay còn phải đối mặt với áp lực tâm lý, tổn hại danh dự, thậm chí cả nguy cơ mất an toàn cá nhân.
Những câu chuyện “tiền chưa về túi, thương tích đầy mình” là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của tín dụng đen trên mạng xã hội. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt lời mời gọi vay tiền với thủ tục “siêu tốc”: không cần thế chấp, giải ngân trong 15 phút, chỉ cần CCCD hoặc tài khoản ngân hàng. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn đó là một quy trình “giăng bẫy” được thiết kế bài bản.
Người vay sau khi liên hệ sẽ được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, từ ảnh chân dung, CCCD, số điện thoại người thân đến tài khoản mạng xã hội. Tiếp đó, họ được hướng dẫn ký “hợp đồng vay” điện tử, thường là file PDF hoặc ảnh chụp màn hình với những điều khoản dày đặc, khó hiểu.
Đáng chú ý, nhiều người chưa kịp đọc kỹ nội dung, thậm chí chưa nhận được tiền, đã bị ràng buộc trách nhiệm trả nợ. Trong một số trường hợp, các khoản “phí hồ sơ”, “phí bảo hiểm khoản vay”, “phí xác minh” được yêu cầu chuyển trước. Nếu người vay từ chối, ngay lập tức bị đe dọa đã vi phạm hợp đồng và phải chịu phạt.
Anh N.Q.T. (25 tuổi) là một trong những nạn nhân như vậy. Anh nhớ lại, vài năm trước, do cần tiền gấp để xoay sở công việc, anh tìm đến một fanpage quảng cáo vay nhanh. Sau khi cung cấp thông tin và ký “hợp đồng”, anh được thông báo khoản vay 20 triệu đồng đã được duyệt.
“Tuy nhiên, hồ sơ vay được thông báo bị lỗi do nhập sai số căn cước công dân, họ yêu cầu tôi đóng trước 5 triệu đồng phí phí xác minh thì mới có thể giải ngân. Vì nóng lòng, tôi liên tục nạp tiền theo yêu cầu. Nhưng sau khi nạp xong, khoản vay vẫn không được giải ngân, hệ thống liên tục báo lỗi. Khi liên hệ lại, họ tiếp tục yêu cầu nạp thêm để ‘rút tiền ra’. Một lần, hai lần, ba lần… với tâm lý không muốn mất tiền, tôi vay mượn bạn bè, người thân, tổng số lên tới gần 90 triệu đồng. Đến lúc đó tôi mới vỡ lẽ mình đã bị lừa”, anh T. kể.
Sau khi được thông báo nhập sai số căn cước khi làm thủ tục hồ sơ vay, anh T nhận được tờ điều khoản chỉnh sửa hồ sơ với phí 5 triệu đồng
Hoảng loạn vì mất số tiền lớn, anh T. tiếp tục gọi điện cho phía ứng dụng và được thông báo trụ sở công ty nằm trên đường Phạm Hùng (Hà Nội). Anh lập tức đi xe máy vượt hơn 100km từ quê ra với hy vọng gặp trực tiếp để thương lượng lấy lại tiền. Đồng thời, anh chia sẻ sự việc với người thân để tìm hướng giải quyết, nhưng mọi thứ đều rơi vào bế tắc.
“Người thân tôi gọi vào số họ cung cấp thì nhận được lời thách thức: số tiền họ đang giữ là hơn 80 triệu đồng và khoản vay kia đã có hiệu lực, tôi phải trả đúng hạn.
Không dừng lại ở đó, nhóm cho vay liên tục gọi điện, nhắn tin đe dọa, gửi hình ảnh cắt ghép xúc phạm danh dự tôi tới bạn bè, người thân. Tôi chưa nhận được đồng nào, thậm chí mất trắng hơn 80 triệu đồng nhưng lại bị coi là con nợ”, anh nói.
Lúc này, anh T. hoàn toàn sụp đổ khi biết số tiền gần như không thể lấy lại, còn “trụ sở công ty” chỉ là thông tin không có thật. Thậm chí, các tài khoản liên hệ với anh cũng là tài khoản giả mạo.
Trong trạng thái hoang mang, lo lắng và sợ hãi, trên đường trở về quê, do mất tập trung, anh không may gặp tai nạn giao thông. May mắn vết thương không quá nặng, nhưng đây trở thành bài học đắt giá nhất cuộc đời anh.
Tài khoản liên hệ với anh T là tài khoản bị các đối tượng đánh cắp thông tin cá nhân
“Tiền chưa kịp về, nợ đã bủa vây”
Thực tế, tình trạng “tiền chưa về túi, nợ đã bủa vây” không phải hiếm. Nhiều đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp lý của người vay để dựng lên các nghĩa vụ tài chính vô căn cứ, ép buộc họ phải trả tiền bằng mọi giá.
Nguy hiểm hơn, không ít trường hợp từ đe dọa trên mạng đã chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực.
Anh L.N.T. (30 tuổi) cho biết từng vay 5 triệu đồng qua một ứng dụng được quảng cáo trên mạng xã hội. Thực tế, anh chỉ nhận được 3,5 triệu đồng sau khi bị trừ nhiều loại phí. Chưa đến 10 ngày, anh đã bị yêu cầu trả hơn 7 triệu đồng.
Các đối tượng liên tục nhắn tin lôi kéo, thao túng tâm lý người vay.
“Do chưa xoay kịp tiền, tôi bị gọi điện liên tục. Sau đó, một nhóm người tìm đến tận nhà, gây áp lực, thậm chí xô xát khiến tôi bị thương”, anh T. chia sẻ.
Các chuyên gia cảnh báo, nhiều đường dây tín dụng đen hiện nay hoạt động theo mô hình kết hợp giữa công nghệ và “xã hội đen”. Ban đầu là các nền tảng trực tuyến để tiếp cận khách hàng, nhưng khi phát sinh nợ, chúng sẵn sàng sử dụng các biện pháp đe dọa, khủng bố tinh thần, thậm chí hành hung.
Còn tiếp...
Xem thêm: Nhận diện "bẫy tín dụng đen" trên mạng xã hội – Bài 1: Vay nhanh 5 phút, có thể phải “trả nợ cả đời”
