Năm 1976, cậu bé 14 tuổi Chris Espinosa chạy chiếc xe máy Puch đến nơi làm việc mỗi chiều thứ tư, đỗ xe rồi bắt đầu công việc của mình. Khi đó, cậu vẫn phải đi học và chưa có bằng lái xe. Nhưng công ty mà cậu làm việc - Apple Computer - đã có những khách hàng muốn trải nghiệm chiếc máy tính đầu tiên, và nhiệm vụ của Espinosa là trình diễn sản phẩm này.
Chris Espinosa làm việc tại Apple 50 năm. (Ảnh: The New York Times)
Espinosa nhận được 2.000 cổ phiếu khi Apple phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) năm 1980, hiện giá trị khoảng 114 triệu USD. Kể từ khi phụ trách lập trình cho máy tính đời đầu của Apple, công việc của Espinosa thay đổi nhiều lần trong suốt 50 năm, nhưng ông chưa bao giờ rời Apple.
Ông hiện 64 tuổi, làm trong nhóm phát triển hệ điều hành Apple TV và có thâm niên nhất tại Apple, hơn bất kỳ thành viên nào trong ban lãnh đạo. Điều này được đánh giá hiếm có ở Thung lũng Silicon, nơi các công ty khởi nghiệp rồi đóng cửa nhanh chóng và kỹ sư đổi việc vài năm một lần.
Apple liên tục sa thải nhân sự. Espinosa nhớ lại rằng ông may mắn không bị cho nghỉ việc vì nếu sa thải, công ty sẽ phải trả khoản trợ cấp quá lớn do thâm niên của ông.
“Tôi đã tự hỏi mình sẽ làm gì vì không có bằng đại học và chỉ làm việc cho một công ty duy nhất. Rồi tôi nghĩ: mình đã ở đây từ khi bật đèn lên, vậy thì cứ ở lại đến khi tắt đèn”, ông nói trên The New York Times.
Chris Espinosa hiện vẫn làm việc tại Apple. (Ảnh: The New York Times)
Trong khi Apple thay đổi, Thung lũng Silicon cũng biến chuyển mạnh mẽ. Theo Espinosa, nhiều công ty hiện nay được xây dựng bởi những người “muốn trở thành Steve Jobs”, tìm “Steve Wozniak của riêng mình”, gọi vốn rồi rút lui trước khi bong bóng vỡ.
“Mô hình hiện nay không hướng tới sự ổn định, cũng không đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu. Quá nhiều công ty chỉ tìm kiếm bong bóng tiếp theo để kiếm lời và đó không phải cách chúng tôi làm ở đây”, ông nói.
Hiện Apple được định giá gần 4.000 tỷ USD, tạo ra hơn 100 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm và có 2,5 tỷ điện thoại, tablet, máy tính, tai nghe và đồng hồ thông minh đang được sử dụng trên khắp thế giới. Họ một lần nữa đứng trước những thách thức mới như doanh thu phụ thuộc vào iPhone, cơn sốt AI, tăng trưởng chững lại, biến động thuế quan và chuỗi cung ứng, chống độc quyền.
