Nhân viên văn phòng Trung Quốc đang bước vào một cuộc chạy đua đúng nghĩa với thời gian, không chỉ để hoàn thành công việc, mà còn để duy trì các mối quan hệ với đồng nghiệp, khách hàng và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao về tốc độ, hiệu suất. Trong bối cảnh đó, một trào lưu mới đang lan rộng tại các đô thị lớn: làm việc trong khi… chạy bộ.
Tại Bắc Kinh, Thượng Hải và nhiều thành phố tuyến đầu, chạy bộ không còn đơn thuần là hoạt động thể chất sau giờ làm, mà dần trở thành một phần của văn hóa công sở. Trên mạng xã hội Trung Quốc đại lục, ngày càng nhiều nhân viên chia sẻ rằng chạy bộ đã được “chính thức hóa” như một hình thức giao lưu công việc, thậm chí là công cụ kết nối với khách hàng.
Một phụ nữ họ Peng, sống tại Bắc Kinh, cho biết cô lần đầu tiếp xúc với khái niệm “chạy bộ vì công việc” cách đây hai năm, khi một khách hàng đề nghị gặp gỡ lúc 7 giờ sáng… trên đường chạy. Vị khách hàng vốn nổi tiếng khó tính, nhưng trái với lo lắng ban đầu, buổi “họp” diễn ra suôn sẻ ngoài mong đợi. “Đó là cuộc gặp gỡ tốt nhất tôi từng có với khách hàng của mình”, cô nói.
Theo tạp chí Esquire China, xu hướng này đang đặc biệt phổ biến tại Bắc Kinh, nơi những địa điểm như Công viên Triều Dương hay Công viên Rừng Olympic dần trở thành “văn phòng thứ hai” của tầng lớp lao động trung lưu. Một công ty truyền thông thể thao đa kênh thậm chí đã chuyển một phần các cuộc họp buổi sáng ra Công viên Rừng Olympic. Người sáng lập công ty, được gọi là Neil, cho rằng đây là “một mũi tên trúng hai đích”: nhân viên vừa đặt mình vào vị trí của khách hàng yêu thể thao, vừa biến lịch chạy bộ cá nhân thành thời gian làm việc hợp lệ.
Không ít người ủng hộ xu hướng này cho rằng việc kết nối trong lúc chạy bộ có cơ sở khoa học. Một ý kiến trên mạng xã hội nhận định, chạy bộ giúp cơ thể tăng sản sinh dopamine, từ đó tạo cảm giác tích cực, cởi mở hơn trong giao tiếp. Sự bùng nổ của “chạy công tác” cũng song hành với làn sóng marathon đang lan rộng trên khắp Trung Quốc.
Chỉ riêng năm 2024, cả nước đã tổ chức 749 giải chạy đường trường, thu hút khoảng 7 triệu người tham gia - tăng hơn 1 triệu người so với năm trước. Các giải marathon danh giá được Liên đoàn Điền kinh Thế giới chứng nhận ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Marathon Thượng Hải năm 2025 chỉ chấp nhận 7,2% trong tổng số người đăng ký, biến việc được tham gia cũng trở thành một dạng “đặc quyền”.
Chạy marathon hiện được xem là môn thể thao mang tính biểu tượng của tầng lớp trung lưu Trung Quốc. Theo báo cáo của Tổng cục Thể thao Trung Quốc và Xinhuanet, chi phí trung bình để tham gia một giải marathon năm 2024 lên tới 13.444 nhân dân tệ (khoảng 2.000 USD) mỗi người. Con số này còn tăng cao hơn khi nhiều người coi các giải chạy như một hình thức du lịch kết hợp trải nghiệm. Đáng chú ý, nhóm tuổi tham gia đông nhất là từ 40 đến 44.
Huyền thoại bóng rổ Trung Quốc Yao Ming từng lý giải rằng chạy bộ phổ biến trong tầng lớp trung lưu vì đây là môn thể thao dễ tiếp cận nhất với những người không được đào tạo thể thao bài bản từ nhỏ. Tuy nhiên, khi chạy bộ từ lựa chọn cá nhân trở thành nghĩa vụ tập thể, nó cũng dần bộc lộ mặt trái.
Tại Hàng Châu, một nữ nhân viên phàn nàn rằng công ty cô yêu cầu toàn bộ nhân viên phải chạy bộ quanh Hồ Tây – một điểm du lịch nổi tiếng vào lúc 7 giờ sáng mỗi ngày. Không chỉ vậy, họ còn phải tự trả tiền taxi để đến địa điểm chạy, đồng thời bị áp đặt tốc độ tối thiểu. Trưởng nhóm thậm chí công khai chỉ trích cô trước tập thể vì thành tích chạy không đạt yêu cầu.
Những câu chuyện tương tự không hiếm. Năm 2023, một người dùng mạng chia sẻ rằng cô từng thấy tin tuyển dụng yêu cầu ứng viên phải tham gia chạy bộ 20 buổi sáng mỗi tháng như một phần của “chương trình thúc đẩy”. Sang năm 2024, một sinh viên mới tốt nghiệp cho biết anh bị sa thải vì từ chối tham gia buổi chạy 10 km vào sáng thứ Bảy do công ty tổ chức.
Luật sư Yao Zhidou, thuộc Công ty Luật Jingsh, nhận định rằng việc người sử dụng lao động yêu cầu nhân viên tham gia các hoạt động không hợp lý ngoài giờ làm việc là hành vi trái pháp luật. Theo ông, dù được khoác lên lớp vỏ “xây dựng văn hóa doanh nghiệp” hay “nâng cao sức khỏe”, những yêu cầu mang tính ép buộc vẫn xâm phạm quyền lợi lao động cơ bản.
Khi chạy bộ trở thành một phần của công việc, ranh giới giữa rèn luyện sức khỏe và áp lực thành tích ngày càng mong manh. Với không ít nhân viên văn phòng Trung Quốc, mỗi bước chạy không chỉ là nhịp tim tăng tốc, mà còn là nhịp đập của một guồng quay công việc không ngừng nghỉ.
Ứng Hà Chi
Theo SCMP
