Quyền sở hữu trí tuệ được sử dụng để góp vốn, thế chấp, đầu tư
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/4/2026) đã luật hóa các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Luật giao Chính phủ quy định chi tiết việc xác lập quyền đối với các đối tượng được tạo ra có sử dụng AI, đồng thời khẳng định nguyên tắc cốt lõi: Tác giả, nhà sáng chế phải là con người, AI không được công nhận là chủ thể quyền.
Luật cũng cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng dữ liệu SHTT đã công bố để nghiên cứu, thử nghiệm, huấn luyện AI, nhưng phải bảo đảm không gây ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.
Luật sửa đổi toàn diện các quy định về giới hạn quyền SHTT theo hướng cân bằng hơn với lợi ích công cộng. Việc khai thác và bảo vệ quyền không được xâm phạm lợi ích Nhà nước, xã hội và các chủ thể khác. Luật đặt ra cơ chế xử lý xung đột giữa các quyền SHTT trên cùng một đối tượng, cho phép tòa án chấm dứt quyền phát sinh sau nếu gây cản trở quyền đã được xác lập trước.
Với việc bổ sung Điều 8a, luật cho phép quyền SHTT được sử dụng để góp vốn, thế chấp, đầu tư và thực hiện các giao dịch thương mại, đồng thời yêu cầu chủ sở hữu phải có cơ chế quản trị nội bộ đối với tài sản này. Nhà nước cũng khuyến khích khai thác quyền SHTT nhằm huy động nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.
Luật cũng thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực SHTT. Khung pháp lý về số hóa toàn diện hoạt động SHTT được thiết lập, bao gồm phát triển hạ tầng số, dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu về quyền và giao dịch SHTT, cũng như ứng dụng dữ liệu lớn và AI trong xử lý nghiệp vụ, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Đối với thủ tục, Luật sửa đổi theo hướng đơn giản hóa và linh hoạt hơn: Mở rộng hình thức nộp đơn điện tử cho mọi thủ tục, chuyển từ quy định liệt kê hồ sơ sang nguyên tắc chung, đồng thời tăng trách nhiệm của người nộp đơn về tính trung thực của thông tin.
Trong bối cảnh vi phạm SHTT trên môi trường số ngày càng phổ biến, Luật đã bổ sung quy định riêng về trách nhiệm của doanh nghiệp trung gian và chủ quản nền tảng số. Các chủ thể này phải triển khai biện pháp bảo vệ quyền SHTT, phối hợp với cơ quan chức năng và chủ thể quyền khi phát hiện vi phạm...
Luật cũng mở rộng đáng kể phạm vi bảo hộ đối với các đối tượng mới, như kiểu dáng công nghiệp riêng phần, sản phẩm phi vật lý như giao diện đồ họa (GUI), biểu tượng (icon), tín hiệu cáp được mã hóa, đồng thời làm rõ ranh giới bảo hộ quyền tác giả khi loại trừ các đối tượng như ý tưởng, khẩu hiệu độc lập. Quy định về nhãn hiệu chứa tên “Việt Nam” cũng được siết chặt nhằm tránh bị chiếm dụng.
Ảnh minh họa
Dữ liệu người dân cung cấp có thể làm căn cứ để xác minh, xử phạt vi phạm hành chính
Nghị định 61/2026 quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2026).
Nghị định này tập trung vào quy định chuẩn hóa việc sử dụng dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện, xử lý vi phạm hành chính.
Nghị định quy định cụ thể việc cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cho cơ quan có thẩm quyền thông qua nhiều hình thức như: trực tiếp, thư điện tử, cổng thông tin điện tử, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), dịch vụ bưu chính hoặc kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để người dân tham gia phát hiện vi phạm trên môi trường số.
Nghị định đồng thời quy định rõ quyền và trách nhiệm của người cung cấp dữ liệu. Theo đó, người cung cấp được bảo đảm bí mật thông tin cá nhân; được yêu cầu thông báo kết quả xử lý; đồng thời phải cung cấp đầy đủ thông tin liên hệ, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu và phối hợp với cơ quan chức năng khi được yêu cầu.
Một nội dung quan trọng khác là thiết lập tiêu chí pháp lý đối với dữ liệu được sử dụng làm căn cứ xử phạt. Dữ liệu phải thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước theo quy định; không xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm; phản ánh khách quan, chính xác, trung thực về hành vi vi phạm, thời gian, địa điểm và đáp ứng yêu cầu về thời hạn sử dụng. Nếu đáp ứng các điều kiện này, dữ liệu được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính.
Nghị định cũng mở rộng thẩm quyền cho Công an cấp xã trong phát hiện vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bao gồm việc được trang bị, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật và tiếp nhận dữ liệu do người dân cung cấp.
Về trình tự xử lý, Nghị định quy định thời hạn xác minh dữ liệu không quá 30 ngày, trường hợp phức tạp không quá 60 ngày. Sau khi xác minh, cơ quan có thẩm quyền phải kết luận vụ việc: Nếu có vi phạm thì lập biên bản, xử phạt hoặc chuyển hồ sơ; nếu không đủ căn cứ thì không xử phạt; nếu có dấu hiệu tội phạm hoặc dữ liệu được cung cấp có dấu hiệu làm giả, làm sai lệch thì chuyển cơ quan tiến hành tố tụng hình sự.
Trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm bị phạt tới 40 triệu đồng
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/05/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được ban hành đã góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; tạo hành lang pháp lý hữu hiệu để đảm bảo công tác xử lý, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện công tác xử phạt vi phạm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ quy định tại Nghị định số 106/2025/NĐ-CP còn gặp một số vướng mắc, bất cập.Để đảm bảo phù hợp với các quy định mới của pháp luật, bảo đảm tính khả thi, tăng cường răn đe, giáo dục cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính, kịp thời trong việc sửa đổi, bổ sung các chính sách mới, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025.
Trong số đó, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 6 về vi phạm quy định về tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật, huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo hướng bổ sung đối tượng "người đứng đầu cơ sở" tại điểm c khoản 1 Điều 45 Luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chưa được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ để phù hợp với quy định tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
Theo quy định mới, phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức, cá nhân sử dụng đối tượng quy định tại các điểm c, d, đ, e và điểm g khoản 1 Điều 45 Luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhưng chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Đối với vi phạm quy định về bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung cụm từ "không đủ đối tượng bảo hiểm" tại khoản 1 Điều 17: "Mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc không đủ đối tượng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hoặc không đúng mức phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định đối với cơ sở phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc" để phù hợp với Điều 35 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và Điều 23 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP quy định về đối tượng bảo hiểm.
Đồng thời, Nghị định số 69/2026/NĐ-CP bổ sung điểm c của khoản 8 Điều 20 vi phạm quy định về trang bị, lắp đặt phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Theo quy định mới, hành vi trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Bắt buộc xác thực tên thật tài khoản ngân hàng
Thông tư số 30/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sửa đổi, bổ sung quy định về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, chính thức yêu cầu sử dụng tên thật đối với tài khoản ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.
Theo quy định mới, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tính hợp pháp của lệnh thanh toán, trong đó thông tin số tài khoản và tên tài khoản phải trùng khớp với tên thật trên Căn cước công dân hoặc thẻ Căn cước của khách hàng khi đăng ký và sử dụng tài khoản.
Đồng thời, thông tin này phải được hiển thị đầy đủ trên chứng từ thanh toán nhằm đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy vết giao dịch.
Quy định được kỳ vọng góp phần siết chặt quản lý hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, hạn chế tình trạng gian lận, mạo danh tài khoản, qua đó nâng cao mức độ an toàn của hệ thống tài chính – ngân hàng và củng cố niềm tin của người dùng trong các giao dịch điện tử...
Điều kiện để miễn thi tốt nghiệp THPT môn ngoại ngữ
Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2026.
Thông tư 13/2026 ban hành kèm theo Phụ lục I - danh mục những chứng chỉ ngoại ngữ được dùng để miễn thi môn ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp THPT 2026. Theo đó, từ ngày 14/4, danh mục này bổ sung 2 chứng chỉ được miễn thi ngoại ngữ là tiếng Hàn TOPIK và tiếng Anh quốc tế Versant English Placement Test (VEPT).
Với Thông tư 13/2026, số chứng chỉ được chấp nhận dùng để miễn thi ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp THPT 2026 được nâng lên 22, gồm chứng chỉ các ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Đức, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Các chứng chỉ này phải còn hiệu lực đến thời điểm thí sinh làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT.
Thông tư 13/2026 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 24/4
