Thứ sáu vừa qua, tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ áp thuế 25% đối với bất kỳ chiếc iPhone nào của Apple được bán nhưng không được sản xuất tại Mỹ. Ông Trump cũng nói với các phóng viên sau đó rằng mức thuế 25% cũng sẽ áp dụng cho Samsung và các nhà sản xuất điện thoại thông minh khác. Ông dự kiến mức thuế sẽ có hiệu lực vào cuối tháng 6.
“Nếu không thì sẽ không công bằng”, nếu nó không áp dụng cho các điện thoại thông minh nhập khẩu…", " Tôi đã có thỏa thuận với Giám đốc điều hành Tim Cook của Apple rằng ông ấy sẽ không làm điều này. Ông ấy nói rằng sẽ đến Ấn Độ để xây dựng nhà máy. Tôi nói rằng việc đến Ấn Độ là ổn nhưng bạn sẽ không bán vào đây nếu không có thuế quan”, ông Trump cho hay.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnik trả lời CBS vào tháng trước rằng công việc của “hàng triệu con người đang vặn những con ốc nhỏ xíu để sản xuất iPhone” sẽ đến Mỹ và được tự động hóa, tạo ra việc làm cho những người lao động lành nghề như thợ máy và thợ điện. Nhưng sau đó, ông chia sẻ với CNBC rằng Cook nói rằng để làm được như vậy đòi hỏi phải có công nghệ “chưa có sẵn”.
Lutnik “Ông ấy nói, tôi cần phải có cánh tay rô bốt. Đúng vậy, thực hiện ở quy mô và độ chính xác mà tôi có thể mang đến đây. Và ngày tôi thấy nó khả thi, nó sẽ đến đây”.
Các luật sư và giáo sư thương mại cho biết cách nhanh nhất để chính quyền ông Trump gây sức ép lên Apple thông qua thuế quan và sử dụng cơ chế pháp lý tương tự khi áp thuế đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu.
Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, cho phép Tổng thống thực hiện hành động kinh tế sau khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp gây ra mối đe dọa bất thường và đặc biệt đối với Mỹ.
Sally Stewart Laing, đối tác tại Akin Gump ở Washington cho biết: “Không có thẩm quyền pháp lý rõ ràng nào cho phép áp dụng thuế quan cụ thể cho từng công ty, nhưng chính quyền ông Trump có thể cố gắng đưa nó vào các thẩm quyền khẩn cấp của mình".
Laing cho biết, các biện pháp khác để đánh thuế đối với từng công ty cụ thể phụ thuộc vào các cuộc điều tra kéo dài. Ông cũng cho hay, việc áp thuế chỉ đối với Apple “sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh cho các điện thoại quan trọng khác, làm suy yếu mục tiêu đưa hoạt động sản xuất về Mỹ”.
Các chuyên gia cho biết Trump coi IEEPA là một công cụ kinh tế linh hoạt và mạnh mẽ vì không rõ tòa án có thẩm quyền xem xét phản ứng của tổng thống đối với tình trạng khẩn cấp đã được ban bố hay không.
Tim Meyer, giáo sư luật quốc tế tại Đại học Duke, cho biết: "Theo quan điểm của chính quyền, miễn là ông ấy thực hiện nghi lễ tuyên bố tình trạng khẩn cấp và tuyên bố nó là bất thường hoặc đặc biệt thì tòa án không thể làm gì được".
Trong một vụ kiện do 12 tiểu bang đệ trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế có trụ sở tại Manhattan nhằm phản đối mức thuế "Ngày giải phóng" của Trump, tòa án đang xem xét vấn đề đó và liệu IEEPA có cho phép áp dụng thuế quan hay không.
Nam Lê (theo Reuters)
