Nghị định 81/2026/NĐ-CP ban hành ngày 19/3/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026. Văn bản này thay thế các quy định xử phạt liên quan đến đường sắt tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Nghị định số 81 gồm 4 chương, 50 điều đã tăng đáng kể mức phạt tiền, thêm biện pháp khắc phục hậu quả và hình phạt bổ sung. Mức phạt tiền cao gấp nhiều lần so với quy định hiện hành.
Với hành vi "điều khiển xe ô tô vượt rào chắn, đường ngang, cầu chung khi đèn đỏ đã bật, không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn báo hiệu của nhân viên đường sắt" sẽ bị xử phạt từ 18-20 triệu đồng (Điều 13), tăng gấp 4 lần so với mức phạt hiện hành là từ 2-5 triệu đồng.
Riêng xe máy vượt rào chắn như trên thì mức phạt từ 4-6 triệu đồng, trong đó mức cao nhất gấp 6 lần quy định hiện hành (Nghị định 100 xử phạt từ 600.000 đến 1 triệu đồng).
Cả hai trường hợp, tài xế đều bị tước giấy phép lái xe từ 1-3 tháng.
Cảnh sát giao thông xử lý phương tiện xe máy cố tình vượt rào chắn đường ngang. (Ảnh: TTXVN)
Người đi xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ dừng đỗ xe trong phạm vi an toàn đường ngang, vượt rào chắn hay không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của nhân viên gác chắn sẽ bị xử phạt đến 500.000 đồng. Những hành vi này hiện chỉ bị phạt đến 200.000 đồng.
Tương tự, mức phạt nhiều hành vi vi phạm như vượt rào chắn, quay đầu xe trong khu vực đường ngang, cầu chung, làm hỏng cầu chắn, gác chắn của các loại xe tại Nghị định 81 đều tăng gấp nhiều lần so với quy định hiện hành.
Điều 25 Nghị định 81 quy định tổ chức trực tiếp quản lý, khai thác phương tiện giao thông đường sắt có vi phạm các hành vi như đưa vào khai thác trên đường sắt quốc gia toa xe khách không có bảng niêm yết, hoặc có bảng niêm yết nhưng không đầy đủ nội quy đi tàu, hành trình của tàu, ga lên, tên ga dừng, đỗ trên tuyến đường, cách xử lý tình huống khi xảy ra hỏa hoạn, sự cố theo quy định.
Hoặc đưa vào khai thác phương tiện giao thông đường sắt đô thị không có hoặc không đầy đủ thông tin, chỉ dẫn cần thiết cho khách hàng sẽ bị phạt tiền từ 2-3 triệu đồng trên mỗi phương tiện vi phạm. Tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 150 triệu đồng.
Tương tự, Điều 31 cũng quy định tổ chức trực tiếp kinh doanh vận tải đường sắt chuyên chở hành khách vượt quá số chỗ công bố, quy định được phép chở tại từng thời điểm của toa sẽ bị phạt từ 1-2 triệu đồng/mỗi hành khách vượt quy định. Tổng số tiền phạt không vượt quá 150 triệu đồng.
