Tuổi thọ không chỉ chịu ảnh hưởng của yếu tố di truyền mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với lối sống và tình trạng sức khỏe. Đáng chú ý, những thói quen được duy trì từ tuổi trung niên có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều thập kỷ sau. The Paper trích dẫn kết quả của một nghiên cứu mới công bố cho thấy việc kiểm soát tốt 5 yếu tố nguy cơ tim mạch từ tuổi trung niên có liên quan đến khả năng sống thọ và chất lượng cuộc sống khi về già.
5 đặc điểm ở tuổi trung niên có liên quan đến khả năng sống thọ đến 90 tuổi
Tháng 8/2026, European Journal of Preventive Cardiology (Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu) công bố nghiên cứu theo dõi 2.690 nam giới khỏe mạnh, sinh trong giai đoạn 1919-1934.
Khi những người tham gia ở độ tuổi trung bình 42, nhóm nghiên cứu đánh giá 5 yếu tố nguy cơ tim mạch có thể thay đổi, gồm:
1. Không hút thuốc lá
2. Chỉ số khối cơ thể (BMI): Dưới 25 kg/m².
3. Huyết áp: Huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg.
4. Mỡ máu: Nồng độ cholesterol toàn phần dưới 6,0 mmol/L.
5. Đường huyết: Dưới 9,0 mmol/L, đo một giờ sau khi nạp glucose trong nghiệm pháp đánh giá đường huyết.
Các nhà khoa học theo dõi sức khỏe của những người tham gia đến ngày 31/1/2025, với thời gian theo dõi trung bình khoảng 40 năm.
Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm.
Không đạt tiêu chí nào: Chỉ 6,8% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 73,8 tuổi.
Đạt 1/5 tiêu chí: Có 14,2% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 76,6 tuổi.
Đạt 2/5 tiêu chí: Có 18,3% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 77,7 tuổi.
Đạt 3/5 tiêu chí: Có 26,7% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 80,5 tuổi.
Đạt 4/5 tiêu chí: Có 36,6% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 81,8 tuổi.
Đạt đủ 5 tiêu chí: Có 41,9% sống đến 90 tuổi, tuổi thọ trung bình ước tính khoảng 84,7 tuổi.
Như vậy, nhóm đáp ứng cả 5 yếu tố có thời gian sống trung bình dài hơn gần 11 năm so với nhóm không đáp ứng yếu tố nào.
Không chỉ sống lâu hơn, những người có sức khỏe tim mạch tốt ở tuổi trung niên còn ghi nhận tình trạng ít suy yếu thể chất hơn và mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn khi về già.
Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát trên nam giới. Kết quả cho thấy mối liên hệ, không đồng nghĩa việc đạt đủ 5 tiêu chí chắc chắn giúp một người sống thêm 11 năm.
Muốn sống khỏe đến 90 tuổi, nên làm gì từ tuổi trung niên?
Để duy trì sức khỏe tim mạch và kiểm soát các yếu tố nguy cơ, người trung niên có thể bắt đầu từ 4 phương diện trong sinh hoạt hằng ngày.
1. Điều chỉnh chế độ ăn uống
Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ và thịt chế biến.
Người trưởng thành nên ăn dưới 5g muối mỗi ngày, hạn chế đường bổ sung và kiểm soát lượng dầu ăn.
2. Duy trì vận động thường xuyên
Người trưởng thành nên dành 150-300 phút mỗi tuần cho hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75-150 phút vận động cường độ mạnh.
Bên cạnh đi bộ, đạp xe, có thể kết hợp các bài tập tăng sức mạnh cơ bắp. Người làm việc văn phòng nên đứng dậy, đi lại sau mỗi 30-60 phút ngồi liên tục.
3. Thay đổi những thói quen không lành mạnh
Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng là những việc cần chú ý. Người trưởng thành nên duy trì giấc ngủ khoảng 7-8 giờ mỗi đêm, tránh thường xuyên thức khuya.
4. Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Theo dõi cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu giúp phát hiện sớm những bất thường. Với người mắc bệnh mạn tính, việc sử dụng thuốc và mục tiêu kiểm soát các chỉ số cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nghiên cứu cho thấy tuổi trung niên là giai đoạn đáng chú ý để chăm sóc sức khỏe lâu dài. Những thay đổi phù hợp từ sớm có thể mang lại lợi ích không chỉ về tuổi thọ mà còn về chất lượng cuộc sống khi về già.
Lam Chi
Nguồn: The Paper
