Nga tấn công chưa từng có vào Ukraine
Đài TST (Nga) ngày 9/2 đưa tin, quân đội Nga vừa tiến hành một đợt tập kích quy mô lớn chưa từng có nhằm vào hạ tầng năng lượng và hậu cần tại Ukraine, với loạt mục tiêu trải dài từ miền tây đến khu vực trung tâm nước này.
Theo TST, một trong những mục tiêu trọng yếu bị đánh trúng là trạm biến áp 750 kV "Tây Ukraine" — nút điều phối điện năng cho toàn bộ khu vực phía tây và là điểm kết nối nhập khẩu điện từ châu Âu.
Ông Stanislav Ignatyev, Chủ tịch Hội đồng Hiệp hội Năng lượng Tái tạo Ukraine, cho biết trạm này đóng vai trò cân bằng nguồn phát từ các nhà máy điện hạt nhân Khmelnytskyi, Rivne cùng các nhà máy nhiệt điện Burshtyn và Dobrotvir.
Ukrenergo sau đó đã phải đề nghị Ba Lan hỗ trợ điều độ khẩn cấp. Theo thông tin được công bố, Ukraine có thể tạm thời nhận khoảng 200 MW điện từ các nước láng giềng EU, song đây chỉ là giải pháp ngắn hạn để ổn định hệ thống.
Nga đang tăng cường các đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine (Ảnh minh họa: TST)
TST dẫn lời ông Sergey Lebedev cho biết các đòn đánh bằng tên lửa hành trình Kalibr đã được chuẩn bị từ trước, với danh sách mục tiêu lựa chọn dựa trên mức độ quan trọng đối với hệ thống năng lượng và vận tải.
Tại tỉnh Lviv, nhà máy nhiệt điện Dobrotvir bị máy bay không người lái tấn công, làm gia tăng tải trọng lên các trạm biến áp và đường dây truyền tải hướng tây. Một số điểm được cho là đã quá tải, tiềm ẩn nguy cơ mất điện dây chuyền.
Hai tên lửa Kalibr khác được cho là đã đánh trúng các mục tiêu tại thành phố Stryi. Trong khi đó, tại Yahotyn gần Kiev, một trung tâm logistics của tập đoàn Roshen cũng bị ảnh hưởng.
Tại Ivano-Frankivsk, nhà máy nhiệt điện Burshtyn bị hư hại, còn trạm biến áp "Vinnytska" 750 kV ở phía đông nam Vinnytsia — một mắt xích quan trọng của mạng lưới điện quốc gia — cũng nằm trong danh sách mục tiêu.
Ngoài hạ tầng năng lượng, TST cho biết các đòn đánh còn nhằm vào một số khu vực được xác định là trại huấn luyện quân sự ở miền tây Ukraine.
Đáng chú ý, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận toàn bộ các nhà máy điện hạt nhân tại Ukraine đã phải tạm dừng hoạt động do sự cố tại các trạm biến áp cao thế. Theo các nguồn được trích dẫn, đây là tình huống chưa từng xảy ra trước đó.
Nhà quan sát quân sự Yuri Podolyaka nhận định việc vô hiệu hóa các trạm biến áp chính đã gây ra tình trạng thiếu điện nghiêm trọng trên diện rộng, trong khi lượng điện nhập khẩu từ châu Âu khó có thể bù đắp đáng kể.
TST cho rằng chuỗi đòn đánh lần này thể hiện mục tiêu gây sức ép dài hạn lên khả năng duy trì năng lượng và hậu cần của Ukraine, đặc biệt tại các khu vực phía tây và trung tâm.
Tình hình chiến sự đang bất lợi với Ukraine. Ảnh: TST
Kiev báo động, ông Putin "mở toang tuyến phòng thủ cuối cùng"
Tâm điểm chú ý trên bản đồ chiến sự đang dồn về hai thành phố Kramatorsk và Sloviansk. Theo các phân tích được truyền thông phương Tây đề cập, đây được xem là “tuyến phòng thủ cuối cùng” có khả năng giữ vững cấu trúc phòng ngự nhiều tầng của Ukraine tại Donbass.
Báo The Telegraph (Anh) trong một bài viết gần đây cho rằng các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột có thể vô tình tạo điều kiện để Nga đạt được những mục tiêu mà họ chưa đạt được hoàn toàn bằng quân sự.
Tác giả David Blair nhấn mạnh rằng nếu Kiev để mất cụm Kramatorsk – Sloviansk, toàn bộ hệ thống phòng thủ dày đặc xây dựng từ năm 2014 có nguy cơ bị “mở toang”.
Hai thành phố này nằm ở phía bắc Donetsk, là đầu mối đường bộ và đường sắt then chốt, kết nối Donbass với phần còn lại của Ukraine. Kiểm soát được khu vực này đồng nghĩa với việc nắm quyền chi phối hậu cần, tiếp vận, điều chuyển lực lượng và duy trì cấu trúc chỉ huy trên toàn tuyến.
Trong nhiều năm, xung quanh Kramatorsk và Sloviansk đã hình thành các công sự bê tông, điểm tựa hỏa lực, vị trí ngầm và hệ thống phòng ngự chiều sâu. Chúng được coi là “lá chắn” bảo vệ toàn bộ sườn bắc Donbass và là chỗ dựa quan trọng của lực lượng Ukraine.
Kiev đang báo động về việc ông Putin mở toang tuyến phòng thủ cuối cùng. Ảnh: TST
Điểm đáng chú ý trong lập luận được nêu không chỉ nằm ở giá trị quân sự của hai địa danh này, mà còn ở một “nhân vật gián tiếp” được cho là có thể làm thay đổi cục diện: Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo cách phân tích này, để tiếp cận cụm Sloviansk – Kramatorsk bằng quân sự thuần túy sẽ rất tốn kém, bởi đây là khu vực được củng cố suốt từ năm 2014. Tuy nhiên, điều mà chiến trường khó đạt được lại có thể xuất hiện trên bàn đàm phán.
Lập luận được đưa ra là: nếu chính quyền ông Trump thúc đẩy tiến trình hòa bình theo hướng “đóng băng hiện trạng” hoặc gây sức ép buộc Kiev phải chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ để đạt thỏa thuận, Ukraine có thể buộc phải rút khỏi khu vực này bằng quyết định chính trị, thay vì bằng một trận đánh quy mô lớn.
Chính vì vậy, trong bài viết của The Telegraph, tác giả bày tỏ lo ngại rằng đàm phán có thể vô tình tạo ra điều mà Nga mong muốn: làm suy yếu hoặc “mở toang” tuyến phòng thủ then chốt của Ukraine mà không cần một chiến dịch quân sự lớn.
Nhà phân tích Ruslan Ostashko cho rằng đây là cách “phe chủ chiến” tại phương Tây gây sức ép, nhằm ngăn chặn bất kỳ thỏa thuận nào có thể hợp thức hóa hiện trạng trên chiến trường. Theo ông, cụm Sloviansk – Kramatorsk được ví như “bức tường bê tông” mà lực lượng Ukraine đã dựa vào trong nhiều năm.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng ngay cả khi cục diện tại hai thành phố này thay đổi, điều đó cũng chưa chắc tạo ra một “bước ngoặt chiến lược” nếu bối cảnh rộng hơn của xung đột không thay đổi.
Dù vậy, điểm chung trong các phân tích là: Kramatorsk và Sloviansk không chỉ là hai thành phố đơn thuần, mà là mắt xích hậu cần – phòng thủ then chốt. Nếu cấu trúc này bị phá vỡ, toàn bộ hệ thống phòng ngự phía bắc Donbass có thể phải tái tổ chức lại từ đầu — và kịch bản đó, theo một số lập luận, có thể đến từ bàn đàm phán nhiều không kém từ chiến trường.
Nguyễn Hải (Theo TST)
