Tiếng còi báo động vang lên liên hồi, những tiếng nổ dồn dập làm rung chuyển Kiev vào rạng sáng thứ Bảy, khi Nga mở một đợt tập kích được xem là mạnh nhất trong nhiều tháng nhằm vào thủ đô — chỉ ít giờ sau khi phái đoàn Ukraine, Nga và Mỹ gặp nhau tại Abu Dhabi để khởi động tiến trình hòa đàm.
Đòn đánh dữ dội giữa lúc đàm phán
Các phóng viên của Kyiv Post phải qua đêm trong hầm trú ẩn mô tả quy mô tấn công là "rất, rất lớn".
"Mọi thứ sau đêm nay có lẽ sẽ trở nên vô cùng khắc nghiệt," một phóng viên nhận xét ngắn gọn.
Một nhà ngoại giao cấp cao châu Âu tại Washington, yêu cầu giấu tên, nói rằng: "Trong lúc đối thoại diễn ra, Moscow đang phát đi thông điệp bằng lửa." Các đòn tập kích xảy ra đúng lúc Kiev lún sâu hơn vào cuộc khủng hoảng năng lượng mùa đông nghiêm trọng nhất kể từ khi xung đột bùng nổ gần bốn năm trước.
Mất điện diện rộng, thiếu nước sinh hoạt và sưởi ấm, cùng các cuộc oanh kích liên tục vào hệ thống năng lượng đã khiến nhiều khu vực thủ đô chìm trong bóng tối.
Theo một nhà ngoại giao châu Âu, Nga đang tìm cách "làm Ukraine tê liệt vì giá rét", đồng thời gửi tín hiệu tại Abu Dhabi rằng họ vẫn nắm lợi thế leo thang.
Nga tấn công lớn vào Ukraine (Ảnh minh họa: TST)
Đàm phán giữa sa mạc
Các cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Ukraine, Nga và Mỹ chính thức bước vào vòng đàm phán ba bên đầu tiên kể từ tháng 2/2022.
UAE tổ chức hai ngày làm việc nhằm xây dựng lộ trình chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm, trong đó vấn đề lãnh thổ tại miền đông Ukraine là điểm trọng tâm.
Ông Zelensky gọi đây là "một bước đi — hy vọng hướng tới hòa bình", song cũng tỏ ra thận trọng về kỳ vọng.
Phái đoàn Nga do Tướng Igor Kostyukov, Giám đốc GRU, dẫn đầu. Phía Ukraine do ông Rustem Umerov đứng đầu.
Kiev rung chuyển vì bị Nga tấn công rạng sáng 24/1. Ảnh Reuters.
Ông Umerov cho biết phiên họp đầu tập trung vào các thông số cần thiết để chấm dứt chiến sự và định hình tiến trình đàm phán tiếp theo nhằm đạt được "một nền hòa bình bền vững và có phẩm giá".
"Sau mỗi giai đoạn, chúng tôi đều báo cáo trực tiếp với Tổng thống. Chúng tôi sẵn sàng linh hoạt về hình thức làm việc tùy theo diễn biến," ông cho biết.
Phía Mỹ gồm đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner, Josh Gruenbaum cùng hai tướng Daniel Driscoll và Alexus Grynkewich.
Một quan chức Mỹ tham gia đối thoại thừa nhận riêng rằng thời điểm Nga tiến hành tấn công đã khiến bối cảnh đàm phán trở nên phức tạp hơn đáng kể.
EU âm thầm chấp nhận đề xuất quy mô chưa từng có của Ukraine
Trong khi Kiev vẫn rung chuyển bởi các đợt tập kích và các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi diễn ra trong bầu không khí căng thẳng, một diễn biến khác tại châu Âu bất ngờ thu hút sự chú ý: Thủ tướng Hungary Viktor Orban công khai tiết lộ những nội dung được cho là từ một báo cáo mật liên quan trực tiếp đến các cam kết tài chính của EU dành cho Ukraine.
Báo Đức Berliner Zeitung ngày 23/1 cho biết ông Orban đã dẫn lại một tài liệu mà theo ông, cho thấy EU đang âm thầm chuẩn bị những khoản chi khổng lồ cho Kiev.
Tờ báo đặt vấn đề: liệu "câu chuyện Greenland" được bàn tán tại Davos có phải chỉ là màn đánh lạc hướng dư luận khỏi một quyết định quan trọng hơn liên quan đến Ukraine? Dù thế nào, trong cuộc họp báo hôm 23/1, ông Orban đã đưa ra những phát biểu được ví như "ném bom" vào Liên minh châu Âu.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos. Ảnh: BZ.
Theo Hungary Today, ông Orban chỉ trích gay gắt định hướng tài chính và mở rộng của EU, cảnh báo gánh nặng tài chính khổng lồ đối với các nước thành viên, đồng thời bác bỏ khả năng Ukraine có thể gia nhập EU trong nhiều thập niên tới.
Ông cũng đề cập đến hội nghị thượng đỉnh EU một ngày trước đó, cho rằng tâm điểm tại Brussels là một tài liệu mật hợp thức hóa các yêu cầu tài chính "chưa từng có" từ phía Ukraine. Theo ông, một đề xuất về nhu cầu tài chính của Ukraine lên tới 800 tỷ USD đã được chấp nhận.
"Trước đây chúng tôi nghĩ EU sẽ tìm cách làm giảm bớt những yêu cầu như vậy. Nhưng không. Những gì Kiev đưa ra đã được tiếp nhận nguyên vẹn," ông Orban được dẫn lời.
Trên mạng xã hội X, ông viết: "Giới chức Brussels sẵn sàng chấp nhận các yêu cầu: 800 tỷ euro cho Ukraine, cộng thêm 700 tỷ euro chi tiêu quân sự trong 10 năm tới. Hungary sẽ KHÔNG chi trả cho việc này."
Tại Brussels, không có bình luận chính thức nào về thông tin này. Một nguồn tin nói với Berliner Zeitung rằng các phát biểu của ông Orban chủ yếu được truyền thông Nga lan truyền, và nhắc lại mối quan hệ đặc biệt giữa ông với Moscow.
Người phát ngôn Ủy ban châu Âu từ chối bình luận. Một nguồn tin EU khác cho biết hiện mới chỉ có các con số cho hai năm tới, và cho rằng có thể ông Orban đã tự suy diễn dựa trên giả định Mỹ sẽ không còn đóng góp tài chính.
Sau hội nghị, bà Ursula von der Leyen xác nhận đang có các cuộc thảo luận liên quan đến tái thiết Ukraine. Bà viết rằng EU đang tiến gần tới một thỏa thuận với Mỹ và Ukraine về "khuôn khổ thịnh vượng chung" cho giai đoạn hậu chiến.
Theo bà, trọng tâm hiện nay là làm thế nào để hỗ trợ sự phục hồi của Ukraine khi đạt được một lệnh ngừng bắn, với một tài liệu chung phản ánh tầm nhìn của Ukraine, Mỹ và châu Âu về tương lai sau chiến tranh.
Nguyễn Hải (Theo Kyiv Post, Berliner Zeitung)
