Nga bắn nổ tung ATACMS
Cổng thông tin Dzen (Nga) ngày 19/11 đưa tin, Ukraine đã mất Nechaevka, thêm một tuyến phòng thủ dọc sông Ganchur bị xuyên thủng. Các tiểu đoàn Nga đang tiến sâu theo hướng Gulyaypole và Orekhov.
Mũi tiến công của Nga hướng về Dnipro tiếp tục mở rộng. Lực lượng Ukraine rút về sau sông Ganchur sau khi mất Nechaevka. Tuyến phòng thủ tiếp theo bị phá vỡ, khoảng cách đến Gulyaypole chỉ còn rất ngắn.
Lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu chiến sự, Ukraine đã dùng tên lửa đánh sâu vào lãnh thổ Nga – hướng về Voronezh. Ukraine tuyên bố sử dụng ATACMS của Mỹ, nhưng chuyên gia Nga cho rằng có thể là tên lửa do Ukraine tự sản xuất. Dù loại nào, toàn bộ đều bị đánh chặn.
Theo "Voennaya Khronika", Ukraine nói rằng các đòn tấn công "chính xác và thành công", nhưng không nêu rõ mục tiêu.
Bộ Quốc phòng Nga thông báo có 4 tên lửa, tất cả bị bắn hạ. Mảnh vỡ rơi trúng trung tâm dưỡng lão, nhà trẻ và khu dân cư. Hai bệ MLRS phóng tên lửa từ Kharkov bị tên lửa Iskander phá hủy, kèm video do phía Nga công bố.
Nga tuyên bố bắn hạ các tên lửa ATACMS. Ảnh: BBC
Đòn trả đũa của Moscow
Rạng sáng 19/11, Nga điều máy bay ném bom chiến lược đáp trả. Kharkov và hệ thống năng lượng Ukraine tiếp tục bị tấn công, trong đó có nhà máy nhiệt điện tại Ivano-Frankivsk.
Dọc toàn tuyến Bắc, Nga tiếp tục gây sức ép và mở rộng vùng kiểm soát. Tại Sumy, quân Ukraine bị đẩy lùi vài trăm mét ở ba vị trí. Tại Volchansk và nhiều điểm khác của Kharkov, Nga cũng ghi nhận tiến triển. Tsigelnoye gần Sinelnikovo đã bị chiếm. Ở Melovoye, phản công của Ukraine thất bại và bị đẩy lùi xa hơn.
Theo kênh "Dva Mayora", ở hướng Boguslavka – Novoplatonovka, lực lượng Nga đang tấn công, đồng thời đã khống chế hỏa lực tuyến đường Krasny Liman – Zakotnoye. Ở Severск, video xác nhận lực lượng Nga đã xuất hiện trong khu vực đô thị phía nam.
Kênh "Operatsiya Z: Voenkory Russkoy Vesny" cho biết các đơn vị Nga đã đột nhập Severск từ hướng nam và đang tiến về trung tâm thành phố.
Trong khi đó, theo kênh tin tức "Dva Mayora", Nga đang mở thêm hướng tấn công về Kramatorsk và đã tiến lên dọc kênh Seversky Donets – Donbass ở phía đông Novomarkovo.
Nga tiếp tục gây sức ép ở hướng Konstantinovka, đồng thời gần hoàn tất việc tiêu diệt các cụm quân Ukraine trong khu vực Pokrovsk – Mirnograd.
Nga ồ ạt trả đũa sau cuộc tấn công của Ukraine. Ảnh: TST
Giao tranh ác liệt hiện tập trung ở phía bắc hai thành phố này, nơi Ukraine vẫn tung lực lượng phản công nhưng không đạt kết quả.
Từ vùng Viễn Đông,các đơn vị Nga tiếp tục tiến công mạnh ở hướng Gulyaypole, tạo nguy cơ lớn cho Orekhov và toàn bộ tuyến phòng thủ Ukraine tại Zaporizhzhia. Mũi tiến công Nga đã vượt sâu vào tỉnh Dnipropetrovsk.
Việc Nga giành được quyền kiểm soát Nechaevka đồng nghĩa thêm một tuyến phòng thủ nữa bị phá vỡ.
Giới phân tích nhận định hiện phòng tuyến Ukraine chủ yếu dựa vào rải mìn dày đặc; lực lượng bộ binh rất thiếu. Nga đang tiếp tục tấn công và nguy cơ toàn tuyến bị sập đang tăng lên, mở đường cho Moscow tiến về Zaporizhzhia.
Nếu Pokrovsk cũng thất thủ, Ukraine buộc phải rút về tận Dnipro, chỉ còn giữ được Slovyansk và Kramatorsk – vốn đã nằm trong tầm pháo và tầm không kích của Nga.
Tình hình nhanh chóng chuyển thành thảm họa với Ukraine
Song song với những bước tiến mà Nga đạt được trên các hướng đã nêu ở phần trước, tình hình ở các khu vực còn lại cho thấy nội bộ Ukraine đang rơi vào trạng thái hỗn loạn ngày càng sâu sắc.
Theo binh sĩ Nga có biệt danh Osetin, các đoạn vô tuyến do lực lượng Nga thu giữ phản ánh rõ mức độ rối loạn trong đội hình Ukraine: thương binh và tử sĩ không còn được thu gom, các tuyến đường rút lui bị khóa chặt, và nhiều đơn vị đồn trú gần như bị bỏ rơi hoàn toàn trong vòng vây.
Đây là những tín hiệu cho thấy sự suy sụp không chỉ ở tiền tuyến mà cả trong hệ thống chỉ huy phía sau.
Tình hình trên chiến trường đang chuyển thành "thảm họa" với Ukraine. Ảnh: TST
Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn khi nguồn tin Nga ghi nhận hai vụ không kích của Ukraine nhắm vào chính lực lượng của mình tại cụm đô thị Pokrovsk – Mirnograd, sau đó tiếp tục dùng drone FPV tiêu diệt những người sống sót.
Một số chuyên gia cho rằng điều này có thể nhằm ngăn nguy cơ đầu hàng hoặc tránh để lộ thông tin bất lợi. Kênh Dva Mayora bình luận rằng đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống chỉ huy Kiev đang rơi vào trạng thái hoảng loạn.
Trong khi đó, ở Severск – khu vực chưa đề cập trong đoạn trên – Nga mở đợt tấn công được xem là quyết định. Nhà báo quân sự Yuriy Kotenok cho biết Ukraine đã củng cố Severск trong nhiều năm, nhưng khi Nga áp sát từ phía nam, tinh thần chiến đấu của lực lượng phòng thủ giảm mạnh.
Ông dự đoán rằng khi các nhóm đột kích Nga áp sát khu vực nhà cao tầng, Ukraine chỉ còn lựa chọn hoặc tử thủ trong giao tranh đô thị hoặc tìm cách rút lui, xu hướng vốn đã xuất hiện tại Pokrovsk.
Chính trường Kiev rúng động
Khủng hoảng nổ ra khi bê bối tham nhũng trong ngành năng lượng bị phanh phui, kéo theo loạt lời kêu gọi thay đổi chính phủ. Ngày 17/11, cựu Tổng thống Petro Poroshenko và lãnh đạo đảng Holos Kira Rudik đồng loạt yêu cầu cải tổ toàn diện bộ máy điều hành, cho rằng niềm tin của công chúng đã "chạm đáy".
Trong bài đăng trên mạng xã hội, ông Poroshenko – hiện là nghị sĩ và lãnh đạo European Solidarity – kêu gọi toàn bộ nội các từ chức. Ông cáo buộc chính phủ thất bại trong việc đưa doanh nhân Timur Mindich, người bị xem là trung tâm đường dây tham nhũng, ra trước công lý.
Ông cũng nhắc lại nỗ lực hồi mùa hè nhằm hạn chế quyền lực của NABU và SAPO, coi đây là dấu hiệu cho thấy chính phủ tìm cách bịt kín các cuộc điều tra nhạy cảm.
Ông Zelensky được khuyên hành động ngay để "tự cứu mình". Ảnh: GI
Cùng ngày, bà Kira Rudik tuyên bố Ukraine "cần một chính phủ mới", nhấn mạnh liên minh cầm quyền không còn bảo đảm chuẩn mực bổ nhiệm nhân sự "không tham nhũng". Bà cho rằng dù không thể tổ chức bầu cử trong thời chiến, nhưng việc thay đổi bộ máy lãnh đạo "không thể trì hoãn".
Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất xuất hiện ngay trong nội bộ Đảng Người phục vụ Nhân dân – phe đa số hậu thuẫn Tổng thống Zelensky.
Theo nghị sĩ Yaroslav Zheleznyak, nhiều đại biểu đang yêu cầu ông Zelensky làm ngay một việc để "tự cứu mình", đó là sa thải Chánh Văn phòng Tổng thống Andriy Yermak, nhân vật được xem là đồng minh thân cận nhất của ông Zelensky. Một số nghị sĩ thậm chí đe dọa rời khỏi phe hoặc từ chức, điều có thể dẫn tới sụp đổ đa số trong Quốc hội.
Đảng Holos tiếp tục cáo buộc phố Bankova "độc quyền quyền lực" và yêu cầu tái cấu trúc toàn diện Văn phòng Tổng thống, cho rằng cơ quan này đang hoạt động vượt quá khuôn khổ Hiến pháp. Trong khi đó, European Solidarity kêu gọi thành lập một "chính phủ cứu quốc" gồm các nhân vật độc lập và có uy tín.
Khủng hoảng chính trị bùng phát đúng lúc nhiệt độ trên khắp Ukraine giảm mạnh, còn các cuộc tấn công của Nga tiếp tục phá hoại hệ thống năng lượng. Trong bối cảnh đó, sức ép yêu cầu ông Zelensky thanh lọc nội bộ – đặc biệt là xử lý vai trò của ông Yermak – có thể trở thành thử thách chính trị lớn nhất mà Kiev phải đối mặt kể từ năm 2022.
Bình luận về tình hình này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 18/11 nhận định, vụ bê bối tham nhũng ở Ukraine "đã hoàn toàn vượt khỏi tầm kiểm soát".
Nguyễn Hải (Theo Dzen, TST)
