Cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã bị bắt giữ tại Sân bay quốc tế Ninoy Aquino (NAIA) ở Manila vào hôm nay, 11/3, theo lệnh của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) sau khi trở về từ chuyến đi tới Hong Kong, trang tin Rappler (Phillipines) đưa tin.
Ông Duterte trở thành cựu nguyên thủ quốc gia Philippines đầu tiên bị bắt theo lệnh của một tòa án quốc tế.
Rappler dẫn nguồn tin cấp cao cho biết, ông Duterte hiện đã bị giam giữ. Thông tin này cũng đã được nguồn tin an ninh xác nhận với Rappler.
Ông Duterte phải đối mặt với một cuộc điều tra về tội ác chống lại loài người trước tòa án quốc tế, liên quan tới chiến dịch chống ma túy mà ông đã tiến hành khi còn tại nhiệm, khiến gần 30.000 người thiệt mạng - theo thống kê của các nhóm nhân quyền.
"Các ông sẽ phải giết tôi"
Văn phòng Truyền thông Tổng thống Philippines (PCO) cho biết INTERPOL Manila đã nhận được bản sao chính thức của lệnh bắt giữ từ ICC trước rạng sáng hôm nay (11/3).
Một video được chia sẻ với ABS-CBN News cho thấy trước khi xuống máy bay, ông Duterte nói: "Các ông sẽ phải giết tôi". Tuy nhiên, sau đó ông đã đi theo lực lượng thực thi pháp luật mà không hề kháng cự.
Tuy nhiên, ông đã đi cùng với những người thực thi pháp luật mà không có sự kháng cự nào.
Chờ ông Duterte tại Cửa đến 116 của Nhà ga số 3 của sân bay Ninoy Aquino là các quan chức cảnh sát và chính phủ chủ chốt từ Bộ Tư pháp Philippines, Nhóm điều tra và phát hiện tội phạm (CIDG), cũng như các thành viên của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Sau đó, ông Duterte được cảnh sát hộ tống đến nhà ga khác.
Những người ủng hộ ông bắt đầu hô vang tên ông khi Thượng nghị sĩ Bong Go, và cựu Bộ trưởng Lao động Silvestre Bello xuất hiện.
Cựu cố vấn pháp lý của Tổng thống Duterte, Salvado Panelo, gọi hành động này là "bắt giữ bất hợp pháp".
"PNP (Cảnh sát Philippines) không cho phép một trong những luật sư của ông [Duterte] gặp ông tại sân bay và chất vấn cơ sở pháp lý về lệnh bắt giữ", ông Panelo cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng không có bản sao lệnh bắt.
"Đây là một vụ bắt giữ bất hợp pháp vì lệnh bắt giữ của ICC xuất phát từ một nguồn không chính xác, ICC, nơi không có thẩm quyền đối với Philippines. Hành động của chính phủ sẽ khiến nhóm bắt giữ cũng như các công chức ra lệnh bắt giữ phải chịu trách nhiệm hình sự", ông Panelo nói thêm.
3 địa điểm có thể là nơi giam giữ ông Duterte
Theo tờ Politiko (Philippines), luật sư Colmenares, cựu Hạ nghị sĩ Philippines đã đề cập đến những địa điểm có thể trở thành nơi giam giữ ông Duterte trong một cuộc phỏng vấn với chương trình "At The Forefront" của Bilyonaryo News Channel vào tháng 11/2024.
"Các quy tắc của Quy chế Rome nói rằng ông ấy [Duterte] có thể bị giam giữ tại Philippines hoặc bất kỳ quốc gia nào khác đồng ý tiếp nhận", Colmenares nói. "Và lựa chọn thứ ba là The Hague. Ông ấy có thể bị giam giữ tại bất kỳ nơi nào trong 3 nơi này nếu bị kết tội."
Luật sư này lưu ý rằng những lời thừa nhận công khai của ông Duterte, đặc biệt là về các vụ giết người ngoài vòng pháp luật, trong các cuộc điều tra của Quốc hội Philippines có thể củng cố vụ kiện chống lại ông Duterte tại cả tòa án địa phương và ICC.
Ông Duterte hiện đang bị Cảnh sát quốc gia Philippines tạm giam, Văn phòng Tổng công tố cho biết, đồng thời nói thêm rằng cựu tổng thống vẫn khỏe mạnh và đang được các bác sĩ của chính phủ kiểm tra.
Bố trí 7000 cảnh sát để truy lùng, bắt giữ
Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã mở cuộc điều tra vào tháng 9/ 2021, trích dẫn bằng chứng cho thấy hàng nghìn vụ giết người ngoài vòng pháp luật đã được thực hiện trong các hoạt động chống ma túy của cảnh sát. Mặc dù chính phủ Philippines đã rút khỏi ICC vào năm 2019, tòa án này vẫn duy trì quyền tài phán đối với các tội danh bị cáo buộc đã phạm phải khi nước này vẫn còn là thành viên.
Cựu tổng thống Duterte (79 tuổi) là một người theo chủ nghĩa dân túy. Mặc dù đã rời nhiệm sở vào năm 2022, ông vẫn là một trong những chính trị gia có ảnh hưởng nhất của Philippines. Trước đó, ông được hưởng quyền miễn trừ tương đối mặc dù có một số cáo buộc chống lại ông.
Ông Duterte đã bị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) áp Lệnh truy nã Đỏ (Red Notice) sau khi ICC ban hành lệnh truy nã.
Một ngày trước đó, nguồn tin cấp cao tiết lộ với Rappler rằng lệnh truy nã đã được ban hành và lực lượng Cảnh sát Quốc gia Philippines (PNP) đã chuẩn bị cho việc ông Duterte trở về nước.
Tờ Manila Times (Philippines) dẫn nguồn tin đáng tin cậy cho biết, PNP đã đặt trong tình trạng báo động cao và huy động ít nhất 7.000 cảnh sát để tiến hành chiến dịch truy lùng và bắt giữ cựu lãnh đạo. Lực lượng an ninh được bố trí ở các điểm nhập cảnh chính trên khắp đất nước, bao gồm cả cảng biển và sân bay.
Lệnh truy nã đỏ
Theo đài DW (Đức), Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã mở cuộc điều tra về các vụ giết người hàng loạt diễn ra trong cuộc chiến chống ma túy của cựu tổng thống Philippines Duterte từ ngày 1/11/2011 - khi ông là thị trưởng thành phố Davao (Philippines) - đến ngày 16/3/2019, với cáo buộc đây có thể là tội ác chống lại loài người.
Ông Duterte đã rút Philippines khỏi Quy chế Rome về Tòa án Hình sự Quốc tế vào năm 2019 và chính quyền của ông đã có động thái đình chỉ cuộc điều tra của ICC vào cuối năm 2021, với lý do rằng chính quyền Philippines đã và đang điều tra những cáo buộc tương tự.
Tuy nhiên, các thẩm phán phúc thẩm của ICC đã ra phán quyết vào tháng 7/2023 rằng cuộc điều tra có thể được tiếp tục và bác bỏ quyết định của chính quyền ông Duterte.
Theo DW, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr - người kế nhiệm ông Duterte vào năm 2022 đã quyết định không tái gia nhập ICC.
Nhưng chính quyền của Tống thống Marcos đã tuyên bố sẽ hợp tác nếu ICC yêu cầu cảnh sát quốc tế bắt giữ ông Duterte thông qua "Lệnh truy nã đỏ" - một yêu cầu gửi tới các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn thế giới để xác định vị trí và tạm thời giam giữ nghi phạm.
ICC có trụ sở tại The Hague (Hà Lan) có thể can thiệp khi các quốc gia không muốn hoặc không có khả năng truy tố những nghi phạm phạm những tội ác quốc tế nghiêm trọng nhất, bao gồm tội diệt chủng, tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người.
Manila Times cho biết, ông Duterte là cá nhân duy nhất bị đưa vào Lệnh truy nã Đỏ liên quan tới vụ việc.
(Đang cập nhật...)
Ban Quốc tế
