Trong nhiều năm, cách chia phân khúc ô tô từng được xem là “luật bất thành văn” của ngành, cứ nhìn kích thước là biết xe thuộc hạng nào. Tuy nhiên, thực tiễn thị trường vài năm trở lại đây đang cho thấy một bức tranh khác khi ranh giới giữa các phân khúc ngày càng bị làm mờ, và câu chuyện không còn nằm ở số đo, mà ở cách thương hiệu muốn kể câu chuyện sản phẩm của mình.
Khi kích thước không còn là chuẩn mực duy nhất
Theo cách phân loại truyền thống của các tổ chức an toàn và nghiên cứu thị trường tại châu Âu như Euro NCAP, nhóm SUV cỡ B (B-SUV) thường có chiều dài dao động khoảng 4,1 – 4,4 m. Những cái tên quen thuộc như Hyundai Creta (4.315 mm) hay Kia Seltos (4.365 mm) đều nằm trong dải này. Khi bước sang ngưỡng 4,4 – 4,7 m, xe thường được xếp vào nhóm C-SUV – nơi có những đại diện như Toyota Corolla Cross (4.460 mm), Mazda CX-5 (4.590 mm) hay Honda CR-V (4.623 mm).
Nếu chỉ dựa vào con số, ranh giới tưởng chừng rất rõ ràng. Nhưng thực tế, khoảng giao thoa ở mốc 4,4 m lại là “vùng xám” khiến nhiều mẫu xe khó định danh tuyệt đối.
Trường hợp của Omoda C5 SHS-H vừa ra mắt là ví dụ điển hình. Theo ông Nguyễn Đăng Quang – Phó Tổng giám đốc Omoda & Jaecoo Việt Nam – bản C5 xăng có chiều dài 4,4 m, thường được coi là SUV B+ hoặc C-. Trong khi đó, bản SHS-H đạt 4,44 m. Với cách nhìn này, chỉ cần vượt mốc 4,4 m, xe có thể được xếp vào phân khúc C.
Lập luận này không phải không có cơ sở nếu nhìn từ tiêu chuẩn kích thước thuần túy. Tuy nhiên, chính cách tiếp cận cắt lát bằng thước đo lại đang bộc lộ hạn chế. Bởi chỉ cần một vài mm chênh lệch, một mẫu xe có thể “nhảy phân khúc” – điều khó phản ánh đúng giá trị thực tế mà người dùng nhận được.
Nhiều ý kiến trên thị trường cho rằng Omoda C5 SHS-H vẫn nên được xem là B+ SUV – tức nằm giữa B và C. Bởi tổng thể không gian, nền tảng khung gầm và trải nghiệm chưa hoàn toàn tương đương các mẫu C-SUV truyền thống. Đây chính là điểm cho thấy kích thước chỉ là một phần của câu chuyện, nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất.
Cuộc chơi nằm ở định vị
Nếu đặt Omoda C5 SHS-H vào phân khúc C-SUV, bức tranh cạnh tranh sẽ thay đổi ngay lập tức. Mẫu xe này sẽ đứng cùng “mâm” với những cái tên đã định hình thị trường như Toyota Corolla Cross, Mazda CX-5, Ford Territory hay Honda CR-V.
Ở góc nhìn này, lợi thế lớn nhất của C5 SHS-H là mức giá. Với khoảng giá niêm yết 669–749 triệu đồng, thậm chí xuống 599–669 triệu đồng cho nhóm khách hàng ưu tiên ban đầu, mẫu xe này tạo ra một khoảng “đánh chênh” đáng kể so với mặt bằng chung của C-SUV tại Việt Nam.
Nhưng chính điều đó lại đặt ra câu hỏi liệu đây là một mẫu C-SUV giá rẻ, hay là một mẫu B+ SUV giá cao hợp lý. Câu trả lời phụ thuộc vào cách nhà sản xuất muốn định vị sản phẩm, và cách thị trường chấp nhận định vị đó.
Quan điểm này cũng trùng khớp với nhận định của JATO Dynamics – một trong những đơn vị nghiên cứu thị trường ô tô hàng đầu thế giới - rằng phân khúc xe ngày càng được quyết định bởi định vị và giá bán, không chỉ là kích thước.
Thực tế, điều này đang diễn ra rất rõ tại Việt Nam. Toyota Corolla Cross dù kích thước chỉ tiệm cận ngưỡng C-SUV nhưng lại được định vị như một mẫu xe cao hơn B-SUV, nhờ thương hiệu, công nghệ hybrid và trang bị an toàn. Ford Territory, với kích thước lớn và không gian rộng, cũng được đẩy lên cạnh tranh trực tiếp với nhóm C-SUV truyền thống dù nền tảng có phần khác biệt.
Ngược lại, một số mẫu xe có kích thước “chuẩn C” nhưng lại được định giá thấp hơn để tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn, từ đó tạo ra những phân khúc con như B+, C-, những cái tên vốn không tồn tại trong hệ thống phân loại truyền thống.
Điều đáng chú ý là người tiêu dùng ngày nay cũng không còn quá lệ thuộc vào nhãn phân khúc. Họ quan tâm nhiều hơn đến giá trị nhận được như công nghệ gì, vận hành ra sao, chi phí sử dụng thế nào. Một chiếc xe có thể được gọi là C-SUV, nhưng nếu giá ngang B-SUV và trang bị đủ hấp dẫn, khách hàng vẫn sẵn sàng chấp nhận cách định vị đó.
Kích thước vẫn là nền tảng như một chuẩn tham chiếu cần thiết. Nhưng phân khúc thực sự của một chiếc xe ngày nay được quyết định bởi cách nhà sản xuất định vị sản phẩm, cấu trúc giá bán, công nghệ tích hợp và nhóm khách hàng mục tiêu mà họ hướng đến.
Vĩnh Phúc
