Theo Chinanews, 3 năm trước, cụ Cát ở quận Từ Hối, Thượng Hải, qua đời đột ngột. Cụ để lại một khối tài sản đáng kể gồm 1 căn nhà và một khoản tiền lớn trong ngân hàng trị giá 1,3 triệu NDT (hơn 4,8 tỷ đồng). Tuy nhiên, cụ Cát không có người thừa kế hợp pháp và cũng không để lại bất kỳ bản di chúc nào.
Theo hồ sơ vụ án, vợ và con gái của cụ Cát đã qua đời từ lâu. Bố mẹ, ông bà nội – ngoại và cả anh chị em ruột đều đã mất trước cụ. Điều này khiến di sản của cụ Cát rơi vào diện “vô chủ” theo luật thừa kế của Trung Quốc. Vì thế, việc phân chia tài sản trở thành một bài toán pháp lý đáng chú ý và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận tại địa phương.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự Trung Quốc, khi người để lại di sản không có người thừa kế hợp pháp, không lập di chúc và không có thỏa thuận tặng di sản kèm chăm sóc, Cục Dân chính nơi người đó cư trú được tòa án chỉ định làm đơn vị quản lý di sản. Tuy nhiên, ngay sau khi cụ Cát qua đời, em họ của cụ đã kiện cơ quan này ra tòa, yêu cầu được chia toàn bộ di sản.
Thẩm phán Tòa nhân dân quận Từ Hối, Thượng Hải, cho biết: “Theo lời trình bày của em họ cụ Cát và vợ, họ thường đến thăm cụ khoảng mỗi tuần một lần. Cụ Cát có tình trạng sức khỏe đặc biệt, bị động kinh, thường xuyên lên cơn và sau cơn bệnh sẽ không tỉnh táo. Trong các lần lên cơn đó, em họ cụ và vợ đã chăm sóc, đưa cụ đi khám, chuẩn bị thuốc men… Việc này có giấy chứng nhận của ủy ban khu dân cư.”
Dựa trên thời gian, tần suất và mức độ chăm sóc cụ Cát của người em họ, tòa án địa phương đã ra phán quyết người này được phân toàn bộ tiền gửi ngân hàng và bảo hiểm của cụ, tổng cộng 1,3 triệu NDT. Căn nhà của cụ Cát, có giá trị lớn hơn nhiều, được tòa án quyết định giao cho Cục Dân chính quận Từ Hối.
Sau khi xét xử, một khoản tiền gửi khác trị giá 3 triệu NDT (hơn 11 tỷ đồng) của cụ Cát được phát hiện. Em họ cụ tiếp tục khởi kiện yêu cầu được chia khoản này nhưng tòa án không chấp nhận. Thẩm phán Tòa nhân dân quận Từ Hối cho biết: “Khoản 1,3 triệu NDT mà họ nhận được đã tương xứng với thời gian, mức độ và tần suất chăm sóc cụ Cát. Do đó, tòa không chấp nhận yêu cầu tiếp tục thừa kế 3 triệu NDT.”
Cũng theo thẩm phán, khi người để lại di sản không có người thừa kế hợp pháp, những người thân gián tiếp đã thực hiện nghĩa vụ chăm sóc có thể được chia một phần di sản. Việc xác định phần di sản được chia dựa trên các yếu tố: thời gian chăm sóc, mức độ, cách thức chăm sóc và mối quan hệ tình cảm với người quá cố. Ai chăm sóc lâu, đóng góp nhiều thì được chia nhiều hơn.
Hiện khoản tiền này đang được Cục Dân chính quận Từ Hối quản lý theo đúng quy định pháp luật Trung Quốc.
Vụ việc của cụ Cát tại Thượng Hải là một minh chứng rõ ràng về cách pháp luật Trung Quốc giải quyết tranh chấp di sản trong trường hợp không có thừa kế hợp pháp và không có di chúc. Cách giải quyết trên vừa bảo vệ quyền lợi hợp lý của người chăm sóc, vừa cho thấy tầm quan trọng của việc lập di chúc hoặc thỏa thuận tặng di sản kèm chăm sóc để tránh tranh chấp sau này.
Ánh Lê (Theo Chinanews)
