Kênh Podolyaka và Đài TST của Nga ngày 21/5 đăng bài viết có tiêu đề "Mệnh lệnh bí ẩn nhất của ông Putin: Nga huy động 100.000 quân, Kiev và Odessa đối diện nguy cơ lớn".
Theo đó, chiến trường Ukraine đang xuất hiện hàng loạt tín hiệu mới, từ việc Nga gia tăng sức ép trên nhiều hướng cho tới những cảnh báo từ Kiev về khả năng Moscow chuẩn bị một đợt tấn công quy mô lớn.
Tâm điểm gây chú ý là sắc lệnh mới của Tổng thống Vladimir Putin liên quan đến Transnistria, cùng tuyên bố của ông Zelensky rằng Nga có thể huy động thêm 100.000 quân, thậm chí tính tới kịch bản gây sức ép lên Kiev và Odessa.
Mệnh lệnh bí ẩn nhất của ông Putin
Điểm gây chú ý nhất trong những diễn biến mới không nằm hoàn toàn trên chiến trường, mà bắt đầu từ một sắc lệnh của Tổng thống Vladimir Putin.
Trước đó, ông Putin đã ký sắc lệnh cho phép cư dân tại Transnistria được nhận quốc tịch Nga theo thủ tục đơn giản hóa. Về mặt pháp lý, đây có thể được xem là một quyết định liên quan đến vấn đề nhân đạo và quốc tịch. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến sự Nga – Ukraine vẫn căng thẳng, động thái này lập tức làm dấy lên nhiều suy đoán tại Kiev và Chisinau.
Theo một số phân tích từ phía Nga, sắc lệnh này không đơn thuần chỉ là vấn đề hộ chiếu. Đại tá Aslan Nakhushev cho rằng quyết định của Moscow có thể là bước chuẩn bị cho một kịch bản lớn hơn liên quan đến tương lai của Transnistria.
Ông Nakhushev nhận định, nếu Nga đã có vùng lãnh thổ tách rời như Kaliningrad, thì về mặt lập luận chiến lược, Moscow cũng có thể tính tới một mô hình tương tự với Transnistria. Theo ông, Kiev và Chisinau cũng đang nhìn sắc lệnh này dưới lăng kính an ninh, bởi nó có thể làm thay đổi cán cân tính toán ở khu vực giáp Moldova và gần Biển Đen.
Dù chưa có thông tin chính thức nào về khả năng sáp nhập hay tổ chức trưng cầu dân ý tại Transnistria, nhưng chính việc sắc lệnh được ban hành trong thời điểm nhạy cảm đã khiến nó trở thành "mệnh lệnh bí ẩn" trong mắt giới quan sát.
Vấn đề nằm ở chỗ, nếu Transnistria trở thành một nhân tố mới trong tính toán của Moscow, khu vực này có thể tạo thêm sức ép chiến lược đối với Ukraine từ hướng tây nam. Đây cũng là lý do khiến các tuyên bố về Kiev, Odessa và Biển Đen được đặt trong cùng một mạch phân tích.
Ông Putin đã ký sắc lệnh mới về Transnistria. Ảnh: BBS
Ukraine báo động về kịch bản "100.000 quân"
Trong khi sắc lệnh của ông Putin gây chú ý ở cấp độ chính trị – chiến lược, thì phía Kiev lại nhấn mạnh đến một nguy cơ quân sự trực tiếp hơn: khả năng Nga huy động thêm lực lượng quy mô lớn.
Ông Zelensky báo động rằng, ông Putin có thể huy động thêm khoảng 100.000 quân, đồng thời không loại trừ khả năng có nhân lực liên quan đến Transnistria. Theo cách diễn giải từ Kiev, đây có thể là dấu hiệu cho thấy Nga đang chuẩn bị cho một giai đoạn leo thang mới.
Tuy nhiên, các nguồn tin Nga cho rằng tuyên bố này cũng cần được nhìn trong bối cảnh nội bộ Ukraine. Theo lập luận từ phía Nga, Kiev nhiều lần cảnh báo về nguy cơ Moscow tấn công thủ đô, qua đó tạo cơ sở để tiếp tục siết chặt chính sách động viên quân sự trong nước.
Dù vậy, nếu xét thuần túy về quân sự, một chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Kiev sẽ đòi hỏi Nga phải thành lập một cụm quân mới với quân số rất lớn, kèm theo năng lực hậu cần, tiếp tế, phòng không, pháo binh và dự bị chiến dịch tương ứng.
Con số 100.000 quân vì vậy không chỉ là một tuyên bố mang tính chính trị, mà còn phản ánh quy mô tối thiểu của một kịch bản tấn công lớn nếu nó thực sự xảy ra.
Điểm đáng chú ý là cho đến thời điểm hiện tại, các nguồn tin trong bài cũng thừa nhận chưa ghi nhận hoạt động điều chuyển đáng kể lực lượng dự bị Nga tới mặt trận phía Bắc để mở một hướng tấn công mới nhằm vào Kiev.
Ngược lại, các động thái quân sự nổi bật hơn lại đang xuất hiện tại những hướng khác, đặc biệt là Dobropillya, Slavyansk, Konstantinovka và Kharkov. Điều này cho thấy tuyên bố về "100.000 quân" vẫn chủ yếu là cảnh báo và suy đoán chiến lược, trong khi thực địa đang chứng kiến sức ép rõ rệt hơn ở Donbass và khu vực phía bắc Kharkov.
Ukraine báo động rằng Kiev và Odessa sễ là mục tiêu chính trong kế hoạch tấn công mới của Nga. Ảnh: TST
Kiev và Odessa đối diện nguy cơ lớn
Nếu Kiev là trung tâm của các cảnh báo về một chiến dịch tấn công quy mô lớn, thì Odessa lại được nhắc đến trong một kịch bản khác: nguy cơ Ukraine bị gia tăng sức ép tại khu vực Biển Đen.
Theo các phân tích từ phía Nga, nếu Transnistria trở thành một bàn đạp chiến lược, khu vực này có thể tạo ra mối đe dọa từ phía tây nam đối với Odessa. Khi đó, Odessa không chỉ đối diện áp lực từ hướng Biển Đen, mà còn có thể bị đặt vào thế bị uy hiếp từ một khu vực nằm sát sườn phía tây nam Ukraine.
Kịch bản này hiện vẫn mang tính suy đoán, nhưng nó lý giải vì sao sắc lệnh về Transnistria lại được liên kết với Odessa trong các phân tích gần đây. Với Ukraine, Odessa không chỉ là một thành phố cảng lớn, mà còn là cửa ngõ chiến lược ra Biển Đen. Nếu Odessa bị đe dọa nghiêm trọng, toàn bộ vị thế hàng hải của Ukraine sẽ chịu tác động lớn.
Trong khi đó, trên thực địa, lực lượng Nga đang gia tăng sức ép ở nhiều khu vực. Trên hướng Slavyansk, các nguồn tin Nga cho biết trọng tâm hoạt động hiện tập trung quanh Rai-Aleksandrovka. Giao tranh cũng gia tăng ở phía nam, gần Tikhonovka và Aleksandrovka, cho thấy Nga đang tìm cách kéo giãn tuyến phòng thủ Ukraine.
Tại khu vực Dobropillya, các đơn vị Nga được cho là đang tập kích khí tài, phương tiện hậu cần và các mục tiêu hỗ trợ tác chiến của Ukraine ở hậu phương gần. Đây là hướng được nhắc đến như nơi có hoạt động điều chuyển lực lượng đáng chú ý hơn so với mặt trận phía Bắc.
Ở khu vực Annovka, phía Nga tăng cường trinh sát đường không, sử dụng UAV FPV và các phương tiện không người lái tấn công. Việc kiểm soát bầu trời ở cấp chiến thuật được cho là khiến hoạt động cơ động của Ukraine gặp nhiều khó khăn hơn.
Gần Konstantinovka, giao tranh tiếp tục diễn ra ác liệt. Các nguồn tin Nga cho rằng lực lượng của họ đang gia tăng sức ép ở hai bên sườn, tại khu vực Ilinovka và Novodmitrovka. Ngay trong Konstantinovka, phía Nga tuyên bố đã tiến vào khu dân cư tư nhân và kiểm soát một số tuyến phố.
Nhà quan sát quân sự Mikhail Degtyaryov nhận định rằng phòng tuyến Ukraine tại đây chưa sụp đổ hoàn toàn, nhưng đang bị bào mòn. Theo ông, cấu hình chiến tuyến hiện đã tạo ra thế bán bao vây, và nếu xu hướng này tiếp diễn, phòng tuyến Ukraine có thể đối diện nguy cơ rạn nứt.
Trên hướng Kharkov, lực lượng Nga cũng tiến hành các đòn tấn công vào các khu vực Bely Kolodez, Izbitskoye, Ryasnoye và Staritsa. Cụm quân "Sever" tuyên bố đã kiểm soát Volokhovka, một ngôi làng có ý nghĩa đáng chú ý vì liên quan đến các tuyến tiếp tế của Ukraine ở khu vực phía đông Volchansk.
Theo Đài Nga, sau khi các tuyến đường tiếp tế bị cắt, lực lượng Ukraine tại một số khu dân cư dọc biên giới có thể buộc phải lùi sâu hơn về phía nam, trong khi khu vực giữa các điểm dân cư chủ yếu là đồng trống, ít vị trí thuận lợi để bám trụ.
Như vậy, dù chưa có dấu hiệu rõ ràng về một chiến dịch lớn nhằm thẳng vào Kiev, các diễn biến hiện tại vẫn cho thấy Ukraine đang đối diện sức ép trên nhiều tầng: sức ép chính trị từ sắc lệnh liên quan đến Transnistria, sức ép tâm lý từ cảnh báo về 100.000 quân, và sức ép quân sự thực tế tại Donbass, Kharkov cũng như hướng Odessa – Biển Đen.
Minh Minh (Theo TST, Podolyaka)
