Chính là: Hai loài rong lục Ulva lactuca và Ulva papenfussii.
Ghi nhận cấu trúc U3s chưa từng được công bố
Hai loài rong lục Ulva lactuca và Ulva papenfussii phát triển phổ biến ở vùng biển Khánh Hòa đang được các nhà khoa học quan tâm nhờ những hoạt tính sinh học tiềm năng, như chống oxy hóa, kháng khuẩn và tác động lên tế bào ung thư.
Nghiên cứu thuộc đề tài cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: "Nghiên cứu điều chế oligosaccharide dạng ulvan có hoạt tính sinh học từ một số loài rong lục Việt Nam bằng ulvan lyase", mã số VAST06.01/23-24.
Sau quá trình điều chế, nhóm tiến hành phân tích thành phần và cấu trúc của sản phẩm. Kết quả xác định các thành phần đường gồm rhamnose, axit iduronic, axit glucuronic, xylose, glucose, galactose cùng các nhóm sulfate.
Đáng chú ý, nhóm ghi nhận ba dạng cấu trúc đặc trưng là A3s, B3s và U3s. Trong đó, cấu trúc U3s được phát hiện ở cả hai loài rong lục. Theo nhóm nghiên cứu, đây là cấu trúc chưa từng được ghi nhận trong các công bố trước đó.
Phát hiện này giúp bổ sung dữ liệu khoa học về các hợp chất có nguồn gốc từ rong lục Việt Nam.
Hoạt tính sinh học mở ra hướng nghiên cứu mới
Không chỉ khảo sát cấu trúc, nhóm nghiên cứu còn thử nghiệm khả năng chống oxy hóa, kháng khuẩn và tác động lên tế bào ung thư của các sản phẩm thu được.
Kết quả cho thấy oligosaccharide dạng ulvan từ cả hai loài rong đều có khả năng chống oxy hóa. Một số chỉ tiêu ghi nhận được cao hơn so với ulvan ban đầu, cho thấy quá trình phân cắt bằng enzyme có thể làm thay đổi hoạt tính sinh học của hợp chất.
Những kết quả này gợi mở khả năng nghiên cứu sâu hơn về tiềm năng chống oxy hóa và kháng khuẩn của hợp chất từ rong lục. Tuy nhiên, hoạt tính ghi nhận trong phòng thí nghiệm chưa đồng nghĩa với hiệu quả phòng ngừa hay điều trị bệnh trên người.
Đáng chú ý hơn, các mẫu oligosaccharide dạng ulvan còn cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của một số dòng tế bào ung thư trong điều kiện thử nghiệm. Giá trị IC50 ghi nhận được dao động từ 15,74 đến 76,21 µg/mL.
IC50 là nồng độ cần thiết để ức chế 50% hoạt động hoặc sự phát triển của đối tượng được thử nghiệm, tùy phép đo cụ thể. Trong cùng điều kiện thử nghiệm, giá trị này càng thấp thì khả năng ức chế càng mạnh.
Đây là kết quả đáng chú ý, bởi nó cung cấp thêm dữ liệu ban đầu về khả năng tác động lên tế bào ung thư của hợp chất có nguồn gốc từ rong lục.
Theo TS. Trần Nguyễn Hà Vy cùng nhóm nghiên cứu tại Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, những kết quả thu được là cơ sở để tiếp tục khảo sát tiềm năng ứng dụng của oligosaccharide dạng ulvan trong thực phẩm, dược phẩm và mỹ phẩm. Việc phát triển thành sản phẩm cụ thể vẫn cần thêm bằng chứng về hiệu quả, độ an toàn và khả năng sản xuất.
Hội đồng nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ghi nhận tính mới của đề tài trong nghiên cứu cấu trúc và hoạt tính sinh học của ulvan từ rong lục.
Kết quả nghiên cứu được công bố trong một bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE trên tạp chí Marine Drugs, một bài báo trên Vietnam Journal of Marine Science and Technology và một báo cáo tại Hội nghị Công nghệ sinh học toàn quốc năm 2024.
Minh Khang
