Nước Úc từ lâu đã nổi tiếng là thiên đường của những sinh vật độc bản như thú mỏ vịt hay chuột túi. Tuy nhiên, bức tranh đa dạng sinh học tại lục địa này vẫn còn vô số mảnh ghép bí ẩn.
Mới đây, một nhóm các nhà nghiên cứu đã tạo nên bước ngoặt lớn khi công bố sự tồn tại của hai loài thú có túi hoàn toàn mới thuộc nhóm planigale - những sinh vật được mệnh danh là sát thủ tý hon hung tợn bậc nhất thế giới động vật.
Planigale là nhóm thú có túi nhỏ nhất hành tinh. Với trọng lượng trung bình chỉ nhỉnh hơn một vài chiếc kẹp giấy (khoảng 2 gram), chúng dễ dàng chui rúc vào các kẽ nứt đất sét để lẩn tránh kẻ thù. Dù sở hữu ngoại hình nhỏ bé chỉ bằng một nửa chuột nhà, sinh vật này lại là những kẻ săn mồi ban đêm cực kỳ tàn bạo khi sẵn sàng tấn công và xé xác các loài côn trùng, nhện, thằn lằn và thậm chí là con non của các loài động vật có xương sống khác.
"Bảo tàng lưu giữ hơn 200 năm mẫu vật và dữ liệu, tạo thành một hồ sơ khoa học không thể thay thế. Chính những nguồn tư liệu này đã giúp chúng tôi nhận diện được các sinh vật mà có thể không còn tìm thấy ngoài tự nhiên," đại diện nhóm nghiên cứu chia sẻ.
Gieo hy vọng từ các phân tích di truyền, các nhà khoa học đã tiến hành kiểm tra tỉ mỉ hơn 2.000 mẫu vật planigale được lưu trữ khắp các bảo tàng tại Úc. Thành quả đầu tiên lộ diện là loài planigale cao nguyên Arnhem (Planigale petrophila).
Khác với đồng loại ưa sống ở vùng đầm lầy, loài này chọn cư trú trên các cao nguyên đá hẻo lánh, sở hữu bộ lông xám lốm đốm và chiếc đuôi dài vượt trội. Do hiện chỉ mới ghi nhận được 3 mẫu vật, các nhà khoa học đang gấp rút đánh giá mức độ rủi ro tuyệt chủng của chúng.
Chưa dừng lại ở đó, đầu manh mối di truyền tiếp theo đã dẫn dắt các chuyên gia đến một bất ngờ lớn hơn. Một nhóm mẫu vật tại vùng Kimberley vốn bị nhầm lẫn với loài đã biết thực chất lại là một "loài ẩn mình" (cryptic species) - nhóm sinh vật giống hệt nhau về ngoại hình nhưng sở hữu mã gen hoàn toàn khác biệt.
Bằng cách lật lại các hồ sơ khoa học từ 100 năm trước, nhóm nghiên cứu đã kết nối thành công dữ liệu với một mẫu vật cổ đang nằm tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển, chính thức xác nhận loài planigale Kimberley (Planigale subtilissima).
Phát hiện chấn động này đã nâng tổng số loài planigale tại Úc từ 5 lên 8 loài, đóng góp quan trọng vào con số 20 loài thú mới được bổ sung vào danh mục phân loại của quốc gia này chỉ trong vòng 5 năm qua. Thành công này không chỉ khẳng định giá trị vô giá của các bộ sưu tập bảo tàng trong kỷ nguyên công nghệ gen, mà còn mở ra kỳ vọng về hàng loạt sinh vật kỳ thú vẫn đang ẩn mình chờ được khám phá trong lòng tự nhiên.
Tham khảo: Theconversation
Đức Khương
