Theo công bố trên tạp chí khoa học Journal of Nematology, các nhà nghiên cứu do Đại học Utah (Mỹ) dẫn đầu đã phát hiện một loài sinh vật hoàn toàn mới tại hồ Great Salt (hồ Muối Lớn) và đặt tên là Diplolaimelloides woaabi.
Khám phá này khiến giới khoa học đặc biệt chú ý bởi hồ Great Salt từ lâu được xem là một trong những môi trường khắc nghiệt nhất nước Mỹ. Độ mặn cực cao tại đây khiến rất ít sinh vật có thể tồn tại, song loài giun tròn nhỏ bé này vẫn thích nghi và sinh sống theo cách mà các nhà khoa học chưa thể lý giải đầy đủ.
Diplolaimelloides woaabi cư trú trong các microbialite – những cấu trúc sinh học được hình thành bởi vi sinh vật trên các thảm tảo. Loài này thuộc bộ Monhysterida, nhóm sinh vật vốn nổi tiếng với khả năng chịu mặn tốt. Tuy nhiên, các đại diện của bộ này thường xuất hiện ở vùng ven biển hoặc môi trường nước lợ.
Vì vậy, việc phát hiện một loài Monhysterida tại hồ Great Salt, nằm ở độ cao khoảng 1.200 m so với mực nước biển và cách đại dương gần 1.300 km, được xem là điều hết sức bất thường.
Hồ Muối lớn ở bang Utah (Mỹ). Ảnh: Reuters
Không chỉ môi trường sống, đặc điểm sinh sản của loài giun này cũng khiến các nhà khoa học bối rối. Trong tự nhiên, số lượng cá thể đực chỉ chiếm chưa tới 1% quần thể. Thế nhưng khi được nuôi trong điều kiện phòng thí nghiệm, tỷ lệ này lại tăng lên khoảng 50%. Điều đó cho thấy có những yếu tố đặc thù trong môi trường hồ Great Salt đang tác động đến cơ chế sinh sản của chúng, nhưng đến nay vẫn chưa được giải mã.
Nguồn gốc của Diplolaimelloides woaabi hiện vẫn là một bí ẩn tiến hóa. Một giả thuyết cho rằng loài giun này là hậu duệ của những sinh vật từng sinh sống tại khu vực từ khoảng 100 triệu năm trước, khi nơi đây còn là một phần của đường bờ biển cổ đại trong kỷ Phấn Trắng. Nếu đúng, chúng đã tồn tại qua hàng triệu năm biến đổi địa chất và khí hậu, đồng thời thích nghi với những thay đổi cực đoan về độ mặn.
Giả thuyết khác cho rằng loài giun này có thể được các loài chim di cư vô tình mang đến từ những hồ nước mặn khác thông qua bùn đất hoặc lông vũ trong quá trình di chuyển.
Sự xuất hiện của Diplolaimelloides woaabi mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh hồ Great Salt đang đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài và mực nước suy giảm nghiêm trọng. Do giun tròn rất nhạy cảm với các biến động môi trường như độ mặn, chất lượng nước hay thành phần hóa học của trầm tích, loài sinh vật mới này được kỳ vọng sẽ trở thành chỉ báo sinh học quan trọng, giúp các nhà khoa học theo dõi sức khỏe hệ sinh thái và phát hiện sớm những thay đổi đáng lo ngại tại hồ Great Salt.
