Báo Lao Động dẫn nguồn tin từ Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (ở huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa) cho biết, tại khu vực rừng nguyên sinh (ở bản Vịn, xã Bát Mọt, huyện Thường Xuân) vừa ghi nhận một loài thực vật "kỳ lạ" có màu trắng trong suốt, không có diệp lục.
Trước đó, trong chuyến khảo sát sinh thái và đa dạng sinh học, các nhà khoa học của Đoàn nghiên cứu hỗn hợp Việt - Nga (Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và Trường Đại học Tổng hợp Moscow, Liên bang Nga) cùng với các cán bộ khoa học Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên đã phát hiện, ghi nhận một loài thực vật mới.
Đây là loài thực vật trong suốt (không diệp lục) đầu tiên được tìm thấy trong rừng nguyên sinh ở độ cao 800m so với mực nước biển. Ảnh: Trung tâm nhiệt đới Việt - Nga
Loài mới này có tên khoa học là Thismia papillata, đây là loài thực vật không có diệp lục duy nhất được phát hiện ở độ cao 800 m so với mực nước biển.
Các nhà khoa học cho hay, thông thường, các loài thực vật có diệp lục tự tổng hợp dinh dưỡng thông qua quá trình quang hợp. Hầu hết các loài thực vật không có diệp lục phải lấy nguồn dinh dưỡng nhờ vào sự cộng sinh với một số loài nấm trong quá trình sinh trưởng và phát triển, gọi là thực vật dị dưỡng (Mycoheterotrophic).
Loài Thismia papillata thuộc chi Tiết mi (Thismia), họ Tiết mi (Thismiaceae), là loài thực vật thân thảo rất nhỏ sống dị dưỡng cộng sinh với nấm, thân hơi mọng, rễ dạng sợi, sống trên cạn và ưa ẩm vừa phải.
Cành khi nở hoa dài khoảng 1 mm, mang một bông hoa duy nhất ở đầu cuối được bao quanh bởi 3 lá bắc. Lá nhỏ, mọc so le hay mọc đối, bị suy thoái thành dạng vảy hình tam giác hoặc hình trứng, nhẵn, dài 2 mm và không có diệp lục.
Hoa lưỡng tính, màu trắng nhạt, dài khoảng 13 mm, hình chén ngược hơi nghiêng, mặt ngoài có các nốt nhú nổi rõ, ở giữa uốn cong khoảng 90 độ. Các nhị hoa liên kết lại thành 1 ống uốn cong hình chiếc ủng, noãn dưới gồm nhiều ô.
Đến nay, các nhà khoa học đã xác định được 109 loài thuộc chi Tiết mi trên toàn thế giới, hầu hết các loài phân bố từ vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, đến vùng ôn đới Úc và châu Mỹ.
Tại Việt Nam, các nhà khoa học cũng đã xác định được 6 loài thuộc chi Tiết mi. Điều đặc biệt, cả 6 loài này đều phân bố từ Quảng Trị trở vào. Loài Thismia papillata tại Xuân Liên chỉ phát hiện một mẫu duy nhất, được ghi nhận lần đầu tiên, phân bố ở vĩ độ cao nhất trên lãnh thổ nước ta.
Sức khỏe & Đời sống dẫn lời Ông Phạm Anh Tám, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên cho biết, với tính đa dạng sinh học cao, những năm qua, thông qua các chương trình, dự án, khu bảo tồn đã thực hiện thành công các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học.
"Phát hiện mới loài thực vật không có diệp lục tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên tiếp tục bổ sung minh chứng cho thấy, đây là một trong những khu bảo tồn có giá trị đa dạng sinh học quý giá của Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á. Cần tiếp tục có những nghiên cứu, đánh giá đầy đủ hơn để phát huy giá trị đa dạng sinh học, sinh thái và môi trường của Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên ", ông Tám cho biết.
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên được giao quản lý hơn 23.861 ha rừng đặc dụng, trong đó có trên 5.000ha rừng nguyên sinh là nơi phân bố các loài hạt trần quý hiếm, điển hình là quần thể cây samu, pơmu cổ thụ hàng nghìn năm tuổi, đường kính tới 4m, được công nhận là cây Di sản Việt Nam.
Theo kết quả điều tra, hiện nay Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên có 1.228 loài thực vật bậc cao, thuộc 659 chi, 181 họ thực vật của 5 ngành thực vật bậc cao; 1.811 loài động vật hoang dã thuộc 241 họ, 46 bộ, 4 lớp. Đã xác định có 56 loài thực vật nguy cấp quý hiếm, trong đó có 35 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam (2007)... Đặc biệt, Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên còn là nơi phân bố số lượng quần thể lớn nhất Việt Nam với loài vượn đen má trắng đã ghi nhận ít nhất 64 đàn, với 182 cá thể, so với 41 đàn, 129 cá thể cách đây 10 năm; trên 200 cá thể voọc xám...
