Tiêu Kiến Hải, sinh năm 1985, quê tại Sán Đầu, Quảng Đông, từng là hình mẫu “tay trắng làm nên sự nghiệp ở Trung Quốc” khi xây dựng nên “đế chế tài chính Xuân Hồng”. Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc thành công ấy là một cạm bẫy tài chính được dựng lên tinh vi và để lại những hậu quả vô cùng nặng nề.
Môi giới BĐS phát hiện kẽ hở của thị trường
Sau khi bỏ học cấp 3, Tiêu Kiến Hải một mình đến Thâm Quyến mưu sinh. Do trình độ hạn chế nhưng phải thích nghi với nhịp sống nhanh của Thâm Quyến, Tiêu Kiến Hải xin làm môi giới cho một công ty bất động sản.
Nhờ làm môi giới trong thời gian dài và có đầu óc nhanh nhạy, Tiêu Kiến Hải sớm nắm rõ các khâu giao dịch bất động sản. Trong quá trình đó, ông ta nhận ra một điểm bất cập phổ biến trên thị trường nhà đất.
Cụ thể, khi mua bán nhà cũ đang thế chấp ngân hàng, để có thể sang tên, căn nhà buộc phải được giải chấp trước. Trong nhiều trường hợp, người bán không đủ tiền nên người mua phải ứng trước khoản tiền giải chấp, số tiền này sau đó được trừ vào giá bán căn nhà.
Cách làm này tiềm ẩn rủi ro lớn: nếu người mua đã chuyển tiền giải chấp nhưng người bán bất ngờ đổi ý, không tiếp tục giao dịch, tranh chấp rất dễ xảy ra và người mua có nguy cơ khó thu hồi lại số tiền đã ứng. Từ thực tế đó, các công ty môi giới đã đưa ra dịch vụ “vốn cầu nối”. Theo mô hình này, một bên thứ ba cho người bán vay ngắn hạn để giải chấp nhà, người bán đứng tên khoản vay, còn người mua chỉ phải trả lãi, nhờ vậy tránh được rủi ro ứng tiền trước.
Nhận thấy đây là mảnh đất màu mỡ, Tiêu Kiến Hải nhanh chóng thành lập Công ty Bất động sản Xuân Hồng, bắt đầu cho vay giải chấp với lãi suất cao. Ban đầu, hoạt động này mang lại lợi nhuận thực sự, giúp ông ta tạo được uy tín với một nhóm khách hàng nhất định. Tuy nhiên, khi quy mô mở rộng, mô hình “vốn cầu nối” không còn đủ để xoay vòng dòng tiền.
Đến thời điểm các khoản huy động đầu tiên đáo hạn, Tiêu Kiến Hải buộc phải tìm cách “lấy tiền mới trả tiền cũ”. Từ đây, công ty Xuân Hồng chính thức chuyển mình thành một mô hình Ponzi điển hình.
Khác với nhiều vụ lừa đảo nhắm vào người thu nhập thấp, Tiêu Kiến Hải lựa chọn con đường táo bạo hơn: tấn công trực diện giới nhà giàu. Các sản phẩm tài chính do Xuân Hồng phát hành được quảng bá với mức lợi suất khoảng 10%/năm – cao hơn ngân hàng nhưng không quá “phi lý”, đủ để tạo cảm giác an toàn.
Song song với đó là chiến dịch “tô vẽ hình ảnh” quy mô lớn. Từ một người chỉ học hết cấp 2, Tiêu Kiến Hải tự xây dựng lý lịch là cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa. Trụ sở công ty của người đàn ông này được trang hoàng xa hoa, treo đầy ảnh chụp chung với các lãnh đạo, doanh nhân. Những nhân vật có tiếng trong giới tài chính cũng được Tiêu Kiến Hải mời đến “chống lưng”, tạo vỏ bọc cho Xuân Hồng như một tập đoàn tài chính đầy tiềm năng.
Để mở rộng quy mô, Tiêu Kiến Hải còn xây dựng một đội ngũ tư vấn tài chính đông đảo. Công việc của họ là tiếp cận các cá nhân có giá trị tài sản cao tại Thâm Quyến và khu vực lân cận. Hoa hồng được trả hậu hĩnh, thậm chí bằng tiền mặt, khiến nhiều nhân viên bất chấp rủi ro để đạt “chỉ tiêu”.
Hệ quả là hàng loạt nhà đầu tư giàu có bị cuốn vào vòng xoáy lợi nhuận. Điều họ nhìn thấy là tỷ lệ sinh lời ổn định, còn điều Tiêu Kiến Hải nhắm tới lại là toàn bộ tiền gốc.
Trong số nạn nhân, không ít người là doanh nhân kỳ cựu, từng trải qua nhiều thăng trầm thương trường. Nhưng cuối cùng, họ vẫn thất bại trước sự kết hợp giữa lòng tham và niềm tin mù quáng vào “vỏ bọc thành công” mà Xuân Hồng dựng lên.
Cơ quan chưc năng Trung Quốc vào cuộc
Năm 2019, nhiều sản phẩm tài chính của Xuân Hồng đến hạn không thể thanh toán. Khi nhà đầu tư kéo đến đòi quyền lợi, Tiêu Kiến Hải đã sớm chuẩn bị đường lui: chuyển tài sản ra nước ngoài, mua bất động sản, đưa vợ con định cư.
Theo điều tra, tổng số tiền huy động của công ty này lên tới gần 6 tỷ NDT (hơn 22.563 tỷ đồng). Trong số đó, doanh nghiệp chỉ chi trả được một phần tiền gốc cùng khoảng 500 triệu NDT tiền lãi cho nhà đầu tư, trong khi hơn 500 triệu NDT còn lại không rõ đã đi đâu. Hệ quả là hơn 400 nhà đầu tư đã rơi vào cảnh mất trắng tài sản. Trong các nạn nhân có nhiều người đã về hưu.
Năm 2020, Viện Kiểm sát Nhân dân TP Thâm Quyến khởi tố Tiêu Kiến Hải về tội lừa đảo huy động vốn, cùng một số cá nhân liên quan. Cơ quan chức năng Trung Quốc đã tiến hành phong tỏa 10 bất động sản liên đới, tổng giá trị khoảng 202 triệu NDT. Tuy nhiên, so với quy mô thiệt hại, số tài sản thu hồi được là quá nhỏ. Phần lớn tiền của các nạn nhân gần như không thể lấy lại.
Tiêu Kiến Hải đã phải trả giá trước pháp luật Trung Quốc, nhưng với hàng trăm nạn nhân, hậu quả của vụ lừa đảo này có thể sẽ theo họ suốt phần đời còn lại. Qua vụ việc này, cơ quan chức năng Trung Quốc cảnh báo mọi người cảnh giác trước các hoạt động tài chính mang danh nghĩa đầu tư, làm giàu nhanh. Thực tế cho thấy, lợi nhuận cao chưa bao giờ là “miếng bánh miễn phí”, và chỉ một quyết định đặt niềm tin sai chỗ cũng có thể khiến nhà đầu tư đánh đổi toàn bộ tài sản tích lũy trong suốt nhiều năm.
Ánh Lê (Theo Sohu)
