Đài TST (Nga) ngày 6/8 đăng bài viết có tiêu đề "Phòng tuyến cuối cùng: Ông Putin công khai tung con át chủ bài đáng sợ. Quân đội Nga tiến vào thành phố chủ chốt, bẻ gãy cuộc phản công".
Quân đội Nga tiến vào “thành phố chủ chốt”
Theo bài viết, trên hướng Gulyaypole, bất chấp việc chiến tuyến có vẻ ít thay đổi, tình hình vẫn căng thẳng và biến động không kém hướng Slavyansk. Tuy nhiên, một đại tá thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine nhận định tại đây đang xuất hiện xu hướng ngược lại về lực lượng dự bị:
“Các đơn vị không được bổ sung quân mà trái lại còn bị điều chuyển sang những khu vực khác. Vì vậy, mật độ binh lực cực kỳ thấp. Những nhóm xung kích nhỏ của cả hai bên có thể tự do di chuyển trong dải đất rộng 15 km giữa các vị trí của Nga gần sông Gaichur và vị trí của Ukraine gần Verkhnyaya Tersa.”
Đây là một vùng giao tranh điển hình, bên trong hình thành thế trận xen kẽ như “bánh nhiều lớp”, chủ yếu là địa hình trống trải và chỉ bị chia cắt bởi các cứ điểm phòng thủ rải rác.
Một ví dụ rõ nét về tình hình tại khu vực này là việc các nhóm quân Ukraine tìm cách tiến vào Zheleznodorozhnoye. Quân đội Nga sau đó phản công và bao vây lực lượng này, còn nỗ lực giải vây của Ukraine không thành công.
Diễn biến quan trọng nhất là thông tin các nhóm xung kích Nga đã tiến vào Orekhov từ phía nam, xuyên qua hệ thống công sự dày đặc. Ảnh: Sputnik
“Chiến tranh hiện đại trước hết là sự kết hợp giữa bộ binh và UAV. Tuy nhiên, quân đội Ukraine không chỉ thiếu bộ binh mà tình hình UAV cũng chẳng khá hơn. Điều này gợi nhớ tới không quân Đức vào đầu năm 1945, khi các dây chuyền vẫn tiếp tục sản xuất máy bay mới nhưng không còn đủ lực lượng để bảo vệ bầu trời nước Đức.”
Diễn biến quan trọng nhất là thông tin các nhóm xung kích Nga đã tiến vào Orekhov từ phía nam, xuyên qua hệ thống công sự dày đặc. Phía Ukraine cũng xác nhận thông tin này. Theo những dữ liệu hiện có, đây dường như không phải hoạt động của một nhóm trinh sát – phá hoại mà là các đơn vị xung kích, đồng nghĩa trận chiến giành thành phố đã bắt đầu.
Nhà quan sát quân sự Dmitry Degtyaryov, tác giả kênh “Bộ Tổng tham mưu”, cho biết:
“Việc tiến vào Orekhov từ phía nam về nguyên tắc từng bị coi là không thể. Chúng tôi đã có mặt tại vùng ngoại ô Orekhov từ mùa xuân năm 2022, tức hơn bốn năm, nhưng trong suốt thời gian đó chưa một lần có thể tiến vào thành phố.”
Một điểm đáng chú ý khác là Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky lo ngại kịch bản này đến mức đã điều tới đây mọi lực lượng có thể huy động, kể cả lực lượng dự bị chiến lược, nhằm làm chậm bước tiến của Nga từ phía nam và phía đông.
Orekhov không chỉ là phòng tuyến lớn cuối cùng trước thành phố Zaporizhzhia mà còn là tuyến tiếp tế chủ yếu cho Malaya Tokmachka – địa điểm được phía Nga gọi là “ngôi làng bị nguyền rủa”.
Trận chiến Donbass sắp đi đến hồi kết
Trên hướng Slavyansk, theo thông tin từ quân nhân Ukraine tại thực địa, tình hình của Lực lượng Vũ trang Ukraine đang xấu đi. Cả hai bên đều chuẩn bị kỹ lưỡng cho trận chiến giành Nikolayevka.
Giữa các vị trí tiền phương của Nga và thành phố này không còn khu dân cư nào, ngoại trừ Starodubovka ở sườn phía bắc. Tuy nhiên, các nhóm trinh sát – phá hoại Nga thường xuyên vòng qua khu vực này từ phía nam và đã tiến tới địa phận Nhà máy Nhiệt điện Slavyansk.
Quân đội Ukraine đã biến nhà máy này thành một khu vực phòng thủ kiên cố, được so sánh với nhà máy Azovstal ở Mariupol và Nhà máy than cốc Avdiivka về mức độ khó tiếp cận.
Nikolayevka là thành phố tương đối nhỏ, có diện tích khoảng 14 km² với mật độ xây dựng dày đặc và nhiều công trình cao tầng. Tuy nhiên, khoảng 80% số tòa nhà đã bị phá hủy. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên khi khu phòng thủ chủ yếu của Ukraine được bố trí tại Nhà máy Nhiệt điện Slavyansk.
Trận chiến Donbass sắp đi đến hồi kết. Ảnh: DW
Theo nhà phân tích Antonyuk, nhà máy này là một quần thể liên tục gồm các công trình bằng bê tông và đá. Các tầng hầm có thể được sử dụng làm nơi trú ẩn trong những cuộc không kích, còn những ống khói cao có thể dùng để bố trí ăng-ten chuyển tiếp tín hiệu cho UAV.
Bên trong thành phố và khu vực ngoại ô có nhiều cây xanh, tạo điều kiện để lực lượng tiến công di chuyển kín đáo. Tuy nhiên, bộ binh Nga trước tiên phải vượt qua khoảng 2–3 km gồm các dãy hào chống tăng và những cánh đồng trống, tính từ các điểm tập kết chủ yếu nằm trong rừng.
“Để tiến công thành công một phòng tuyến Ukraine đã được chuẩn bị kỹ như vậy, quân đội Nga cần đồng thời tấn công từ nhiều hướng. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng hiểu rõ điều đó. Vì vậy, trong hai tuần qua, hướng Slavyansk đã được tăng cường đáng kể, trước hết bằng các đơn vị bộ binh xung kích.”
Ukraine đã điều Trung đoàn xung kích số 24 Aidar* từ tỉnh Zaporizhzhia tới khu vực này. Lữ đoàn đặc nhiệm Omega thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine và một số tiểu đoàn của Trung đoàn Skala số 425 cũng được điều chuyển từ các khu vực khác của chiến tuyến Donetsk.
Nhờ lực lượng tăng viện, quân đội Ukraine đã tiến hành phản công hằng ngày theo hướng Rai-Alexandrovka trong suốt một tuần. Theo Antonyuk, mặc dù những cuộc phản công này không đạt được kết quả, chúng vẫn làm chậm đáng kể bước tiến của quân đội Nga và được cho là đã giúp ổn định chiến tuyến.
Tuy nhiên, ông cho rằng:
“Sự ổn định này chỉ là bề ngoài. Tại khu vực này không tồn tại thế cân bằng thực sự. Hàng chục trận đánh giằng co quyết liệt diễn ra mỗi ngày.
Vì vậy, tình hình có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Nếu quân đội Nga kiểm soát Nikolayevka, điều đó không chỉ mở ra con đường trực tiếp tới Slavyansk mà còn làm thay đổi căn bản diễn biến chiến dịch tiến công Liman và Kramatorsk”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Alarabiya
“Lực lượng dự bị” và “con át chủ bài đáng sợ” của ông Putin
Ngày 5/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin bất ngờ thực hiện một loạt điều chuyển ở cấp chỉ huy quân sự cao nhất:
- Tư lệnh Quân khu phía Đông, Thượng tướng Ivanayev, được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân khu Trung tâm.
- Tư lệnh Quân khu Trung tâm, Thượng tướng Solodchuk, được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách bảo đảm hậu cần – kỹ thuật, thay tướng Sanchik.
- Tham mưu trưởng Quân khu Trung tâm, Thượng tướng Lyamin, được bổ nhiệm làm Tư lệnh Lực lượng Không người lái.
- Tướng Bulgarev được bổ nhiệm làm Tư lệnh Cụm quân Vostok.
Theo bài viết, “át chủ bài đáng sợ” không phải một loại vũ khí mới, mà là việc ông Putin đưa những tướng lĩnh từng tạo ra bước tiến nhanh trên hướng Vostok sang đảm nhiệm các vị trí then chốt tại mặt trận Donetsk.
Trong cuộc gặp với các tướng lĩnh, Tổng thống Putin đặc biệt nhấn mạnh năng lực chuyên môn của từng người. Đáng chú ý là những lời ông dành cho tân chỉ huy Cụm quân Tsentr trong bối cảnh quân đội Nga đang tiến gần phòng tuyến cuối cùng.
Tổng thống Nga gọi Cụm quân Tsentr là một trong những lực lượng tác chiến chủ lực của Nga, đang đảm nhận các nhiệm vụ quan trọng và nặng nề nhất trong chiến dịch kiểm soát Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng.
Ông Putin lưu ý rằng tướng Ivanayev không chỉ nắm rõ tình hình trong khu vực trách nhiệm trước đây mà còn hiểu chiến trường Donetsk, bởi chỉ huy của hai cụm quân đã phối hợp chặt chẽ với nhau.
Trước khi Ukraine điều gần như toàn bộ lực lượng có thể huy động tới khu vực do Cụm quân Vostok phụ trách, lực lượng mang biệt danh “Tàu tốc hành Viễn Đông” gần như ngày nào cũng đạt được những bước tiến đáng kể. Ngay cả sau khi Ukraine tăng viện, các binh sĩ của cụm quân này vẫn tiếp tục tiến lên và gây tổn thất cho đối phương.
Theo bài viết, dường như Tổng thống Putin đang kỳ vọng vị tư lệnh mới sẽ tạo ra kết quả tương tự trên cương vị mới tại mặt trận Donetsk.
Minh Minh (Theo TST)
