Thời gian gần đây, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn mới, liên tục thay đổi để qua mặt người dùng. Theo Công an tỉnh Bắc Ninh, các đối tượng đang tận dụng đúng thời điểm nghỉ hè, khi học sinh, sinh viên có nhu cầu tìm việc làm thêm, tham gia hoạt động trải nghiệm và sử dụng mạng xã hội nhiều hơn để gia tăng tiếp cận và thực hiện hành vi lừa đảo.
Một trong những chiêu thức phổ biến là giả mạo các chương trình trại hè, khóa học kỹ năng, du học hoặc học bổng. Các đối tượng dựng website, fanpage có giao diện giống tổ chức uy tín, đưa ra lời mời hấp dẫn với chi phí “ưu đãi”. Sau khi tạo được lòng tin, chúng yêu cầu phụ huynh hoặc học sinh chuyển tiền “giữ chỗ”, “làm hồ sơ” rồi nhanh chóng chiếm đoạt.
Bên cạnh đó, hình thức tuyển cộng tác viên online với lời mời “việc nhẹ lương cao” tiếp tục bùng phát. Nạn nhân được hướng dẫn thực hiện các “nhiệm vụ” như đặt đơn hàng ảo để nhận hoa hồng. Ban đầu, đối tượng cho hưởng lợi nhỏ nhằm tạo niềm tin, nhưng sau đó dẫn dụ chuyển số tiền lớn hơn và chiếm đoạt.
Đáng chú ý, các đối tượng còn giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án thông qua cuộc gọi, tin nhắn, thậm chí video call. Bằng cách tạo áp lực tâm lý khi thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án nghiêm trọng, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền để “xác minh”.
Ngoài ra, nhiều cuộc thi, sân chơi, hoạt động ngoại khóa giả mạo cũng được dựng lên trên mạng xã hội, đánh vào tâm lý muốn tham gia trải nghiệm của học sinh trong dịp hè. Khi đăng ký, nạn nhân bị yêu cầu đóng phí hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân, dẫn đến nguy cơ mất tiền và lộ thông tin.
Theo cơ quan chức năng, học sinh, sinh viên dễ trở thành “con mồi” do còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ tin vào thông tin trên môi trường mạng nhưng lại hạn chế khả năng kiểm chứng. Trong khi đó, không ít phụ huynh vẫn chủ quan, chưa xác minh kỹ trước khi chuyển tiền, vô tình tạo cơ hội cho các đối tượng lợi dụng.
Trước thực trạng này, Công an tỉnh Bắc Ninh khuyến cáo học sinh, sinh viên tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP cho người lạ, cảnh giác với các lời mời gọi “thu nhập nhanh”, “việc nhẹ lương cao” và không tham gia các ứng dụng, hội nhóm không rõ nguồn gốc.
Đối với phụ huynh, cần chủ động trao đổi, hướng dẫn con em kỹ năng nhận diện lừa đảo, đồng thời kiểm chứng kỹ thông tin trước khi chuyển tiền, đặc biệt với các chương trình được quảng cáo trên mạng xã hội. Trong trường hợp nghi ngờ hoặc đã bị lừa đảo, người dân cần giữ bình tĩnh, không tiếp tục làm theo yêu cầu của đối tượng và nhanh chóng liên hệ cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ.
Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, cảnh giác không còn là lựa chọn mà trở thành “lá chắn” cần thiết để bảo vệ mỗi gia đình, đặc biệt trong dịp nghỉ hè, thời điểm rủi ro gia tăng rõ rệt.
