Các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm ra cách thu hồi vàng từ rác thải điện tử nhanh chóng, rẻ tiền và thân thiện với môi trường hơn, có thể thay đổi lớn ngành tái chế rác điện tử toàn cầu và giảm nhu cầu khai thác mỏ truyền thống.
Phương pháp mới này có thể chiết xuất vàng từ thiết bị điện tử cũ chỉ trong vòng dưới 20 phút, ở nhiệt độ phòng. Nó được phát triển bởi các nhà nghiên cứu từ Viện Chuyển đổi Năng lượng Quảng Châu (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc) và Đại học Công nghệ Nam Trung Quốc, IE thông tin ngày 8/1/2026.
Các nhà khoa học đang thu hồi vàng từ rác thải điện tử. Ảnh: The Royal Mint
Nhóm nghiên cứu cho biết quy trình mới chỉ tốn khoảng một phần ba giá thị trường hiện tại để thu hồi vàng, trở thành phương pháp tiết kiệm chi phí nhất được báo cáo đến nay.
Nó đạt hiệu suất chiết tách vàng hơn 98,2% từ CPU (bộ xử lý trung tâm) của điện thoại di động cũ và bảng mạch in (PCB) từ đồ gia dụng, ngay ở nhiệt độ phòng.
Cách thu hồi vàng nhanh và rẻ
Rác thải điện tử (e-waste) là một trong những dòng chất thải rắn tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng rác điện tử hàng năm tăng 2,6 triệu tấn và dự kiến đạt 82 triệu tấn vào năm 2030.
Các vật dụng e-waste phổ biến bao gồm máy tính, đồ gia dụng lớn, điện thoại di động và thiết bị y tế. Chúng chứa lượng nhỏ nhưng quý giá các kim loại quý như vàng (Au) và palladium (Pd), được dùng rộng rãi nhờ tính dẫn điện tốt, ổn định và chống ăn mòn.
Thường thì trong CPU có hàng trăm chân pin mạ vàng ở phần rìa và mặt dưới. Ảnh minh họa
Trong khi đó, các phương pháp tái chế truyền thống thường dùng hóa chất độc hại như xyanua, gây rủi ro nghiêm trọng cho môi trường và sức khỏe. Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã phát triển quy trình dựa trên cơ chế chiết tách tự xúc tác.
Cơ chế này không cần chất phản ứng ăn mòn hay chất xúc tác bên ngoài. Thay vào đó, chỉ dùng dung dịch nước đơn giản gồm kali peroxymonosulfat (PMS) và kali clorua (KCl).
Khi dung dịch tiếp xúc với bề mặt vàng hoặc palladium, chính các kim loại này đóng vai trò xúc tác. Trên bề mặt kim loại, PMS và ion clorua (Cl⁻) được kích hoạt, tạo ra các chất oxy hóa mạnh như oxy đơn và axit hypochlorous.
Những chất oxy hóa này phân hủy nguyên tử kim loại, cho phép ion clorua liên kết và hòa tan chúng vào dung dịch để dễ dàng thu hồi. Trong nghiên cứu, nhóm đã thực hiện thí nghiệm làm nguội nhanh và phân tích quang phổ.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng phương pháp đạt hiệu suất chiết tách vàng hơn 98,2% từ CPU và PCB thải, cùng tỷ lệ thu hồi palladium 93,4%.
Điều này có nghĩa chỉ cần xử lý 10 kg bảng mạch cũ đã thu được khoảng 1,4 gram vàng với tổng chi phí khoảng 72 USD. Tương đương khoảng 1.455 USD/ounce, thấp hơn nhiều so với giá thị trường.
Ngoài tiết kiệm chi phí, quy trình mới tiêu thụ ít hơn khoảng 62,5% năng lượng so với kỹ thuật thông thường. Nó cũng giảm hơn 93% chi phí chất phản ứng so với phương pháp dùng xyanua.
Hơn nữa, nó tạo ra ít chất thải thứ cấp hơn, như bùn độc hại. Sau chiết tách, kim loại hòa tan có thể thu hồi qua các bước khử và tinh chế đơn giản để lấy vàng tinh khiết cao.
Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Angewandte Chemie International Edition.
Trang Ly
